Η στήριξη Ελλάδας - Γερμανίας σε πιθανή ένταξη της Κύπρου στο ΝΑΤΟ και η «σκιά» της Τουρκίας

Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή και οι ευρύτερες ανακατατάξεις ασφαλείας, αναδεικνύουν τη στρατηγική σημασία της Κύπρου. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η Λευκωσία φαίνεται να εξετάζει σοβαρά το ενδεχόμενο ένταξης στη Βορειοατλαντική Συμμαχία.

Ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, δήλωσε προ ημερών ότι η χώρα του δεν μπορεί άμεσα να προχωρήσει σε αίτηση ένταξης λόγω των πολιτικών συνθηκών και κυρίως της στάσης της Τουρκίας. Ωστόσο, υπογράμμισε ότι γίνεται συστηματική προετοιμασία σε στρατιωτικό, επιχειρησιακό και διοικητικό επίπεδο, ώστε η Λευκωσία να είναι έτοιμη όταν το επιτρέψουν οι συνθήκες.

Αρκετοί «διαβάζουν» τη συγκεκριμένη δήλωση όχι σαν θεωρητική επιδίωξη, αλλά ως έναν στρατηγικό στόχο με μακροπρόθεσμο σχεδιασμό.

Τα «τουρκικά» εμπόδια

Το σημαντικότερο εμπόδιο είναι η δυνατότητα της Τουρκίας να ασκήσει βέτο. Ο Πρόεδρος της Τουρκίας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, έχει αποδείξει στο παρελθόν όπως με την ένταξη Σουηδίας και Φινλανδίας, ότι χρησιμοποιεί το δικαίωμα αυτό ως εργαλείο πίεσης.

Η Άγκυρα δεν αναγνωρίζει την Κυπριακή Δημοκρατία και αντιμετωπίζει μια πιθανή ένταξη ως απειλή για την ισορροπία δυνάμεων στην Ανατολική Μεσόγειο.

Παράλληλα, το άλυτο ευαίσθητο θέμα του Κυπριακού λειτουργεί ως πρόσθετο εμπόδιο, καθώς η Βορειατλαντική Συμμαχία αποφεύγει να εντάσσει χώρες με ανοιχτές εδαφικές ή πολιτικές διαφορές.

Ο ρόλος Ελλάδας και Γερμανίας

Η Ελλάδα έχει καταστήσει σαφές ότι η ασφάλεια της Κύπρου αποτελεί κορυφαία προτεραιότητα. Η αποστολή στρατιωτικών μέσων και η επιχειρησιακή ετοιμότητα δείχνουν ότι η Αθήνα αντιμετωπίζει το ζήτημα ως μέρος της ευρύτερης εθνικής ασφάλειας.

Σε σχετική ερώτηση από δημοσιογράφο στο Βερολίνο, ο επικεφαλής της ελληνικής διπλωματίας Γιώργος Γεραπετρίτης υπογράμμισε πώς «Η Ελλάδα θα στηρίξει τις επιλογές της Κύπρου».

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η στάση της Γερμανίας. Ο Υπουργός Εξωτερικών, Γιόχαν Βάντεφουλ, κατά την κοινή συνέντευξη τύπου με τον Έλληνα ομόλογό του, άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο διαμεσολάβησης για την άρση των πιθανών τουρκικών αντιρρήσεων.

Η Γερμανία, ως χώρα με ισχυρούς δεσμούς τόσο με την Ελλάδα όσο και με την Τουρκία, θα μπορούσε να λειτουργήσει ως γέφυρα. Η τοποθέτηση περί «ιστορικής ευκαιρίας» δείχνει ότι το Βερολίνο βλέπει πιθανότητα επαναπροσέγγισης.

«Ενδεχομένως να ανοίξουμε ένα παράθυρο που δεν ήμασταν σε θέση να ανοίξουμε. Η ΕΕ θα επωφελείτο από κάτι τέτοιο αν η σχέση δεν ήταν τεταμένη. Θα αδράξουμε από πλευρά μας κάθε ευκαιρία. Ανήκουμε όλη στην ευρωπαϊκή οικογένεια και είμαστε όλοι μαζί. Αν η Γερμανία μπορεί να συμβάλει θετικά στην αποκλιμάκωση, φυσικά είμαστε έτοιμοι να το κάνουμε», ανέφερε χαρακτηριστικά ο επικεφαλής της γερμανικής διπλωματίας.

Τι απαιτείται για ένταξη στο ΝΑΤΟ

Η ένταξη στο ΝΑΤΟ δεν είναι απλή διαδικασία. Βασίζεται στο «Άρθρο 10» του καταστατικού της συμμαχίας και προϋποθέτει ομόφωνη έγκριση από όλα τα κράτη-μέλη.

Σύμφωνα με το άρθρο το υπό ένταξη κράτος πρέπει να είναι σε θέση να προωθήσει τις αρχές της Συνθήκης της Ουάσινγκτον του 1949 και να συμβάλει στην ασφάλεια της Βόρειας Ατλαντικής περιοχής.

Οι χώρες που έχουν δηλώσει ενδιαφέρον για ένταξη στη Συμμαχία καλούνται αρχικά να συμμετάσχουν σε εντατικό διάλογο με το ΝΑΤΟ σχετικά με τις φιλοδοξίες τους για ένταξη και τις σχετικές μεταρρυθμίσεις.

Οι υποψήφιες χώρες μπορούν στη συνέχεια να αποδείξουν την ικανότητά τους να εκπληρώσουν τις υποχρεώσεις και τις δεσμεύσεις μιας πιθανής μελλοντικής ένταξης.
Οφείλουν να πληρούν ορισμένα πολιτικά, οικονομικά και στρατιωτικά κριτήρια.

Η διαδικασία μπορεί να διαρκέσει χρόνια. Η ένταξη της Κύπρου στο ΝΑΤΟ παραμένει δύσκολη. Οι γεωπολιτικές εξελίξεις, η αυξανόμενη ένταση στη Μέση Ανατολή και η ανάγκη για συλλογική ασφάλεια επαναφέρουν το ζήτημα με νέα δυναμική.

Ωστόσο, χωρίς επίλυση του Κυπριακού ή χωρίς αλλαγή στάσης της Τουρκίας, η «πόρτα» του ΝΑΤΟ παραμένει ουσιαστικά κλειστή. Σε αυτό το πλαίσιο, η διπλωματία με πιθανό πρωταγωνιστή τη Γερμανία όπως και η ευρωπαϊκή αλληλεγγύη δεν αποκλείεται παίξουν καθοριστικό ρόλο.

Η Ελλάδα, από την πλευρά της, εμφανίζεται έτοιμη να στηρίξει κάθε επιλογή της Κύπρου, ενισχύοντας έναν άξονα σταθερότητας στην Ανατολική Μεσόγειο που αποκτά ολοένα και μεγαλύτερη σημασία.