Αυτός είναι ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης: Η δωδεκάδα των μεγάλων αλλαγών και οι παρεμβάσεις

Πρόκειται για ένα ενιαίο νομοθέτημα 774 άρθρων που τροποποιεί ριζικά σχεδόν 2.000 διάσπαρτες διατάξεις.

Ο νέος Κώδικας της Τοπικής Αυτοδιοίκησης περιλαμβάνει αλλαγές στη διοικητική οργάνωση, στις αυτοδιοικητικές εκλογές, στη λειτουργία των αιρετών οργάνων, στα οικονομικά των ΟΤΑ, στην εποπτεία νομιμότητας και στην ψηφιακή λειτουργία της αυτοδιοίκησης.

Δείτε τον Κώδικα σε επεξηγηματικά γραφήματα:

Τα βασικά σημεία του νομοσχεδίου:

1. Ηλεκτρονική ψήφος στις αυτοδιοικητικές εκλογές
Εισάγεται για πρώτη φορά δυνατότητα ψήφου εξ αποστάσεως μέσω ηλεκτρονικής διαδικασίας.
Δημιουργούνται ειδικοί εκλογικοί κατάλογοι ηλεκτρονικής ψήφου.
Προβλέπονται κυρώσεις για διπλή ψήφο ή παράνομη πρόσβαση στο σύστημα.

2. Αλλαγές στο εκλογικό σύστημα
Οι αυτοδιοικητικές εκλογές μεταφέρονται από τον Οκτώβριο στην τελευταία Κυριακή του Νοεμβρίου.
Το όριο εκλογής από τον πρώτο γύρο μειώνεται από 43%+1 ψήφο σε 42%+1 ψήφο.
Εισάγεται η «εναλλακτική ψήφος» στα ψηφοδέλτια.

3. Ψηφιοποίηση της Αυτοδιοίκησης
Επεκτείνεται η χρήση ηλεκτρονικών εγγράφων, ηλεκτρονικών κοινοποιήσεων και ψηφιακών υπηρεσιών.
Πολλές διαδικασίες θα γίνονται μέσω gov.gr και άλλων πληροφοριακών συστημάτων.

4. Νέο πλαίσιο εσόδων των Δήμων
Καταργείται το Τέλος Ακίνητης Περιουσίας (ΤΑΠ) και ο Φόρος Ηλεκτροδοτούμενων Χώρων.
Θεσπίζεται νέο Τέλος Τοπικής Ανάπτυξης (ΤΤΑ) που τα αντικαθιστά.
Αναμορφώνονται πολλά δημοτικά τέλη και πρόστιμα.

5. Ενίσχυση μικρών ορεινών και νησιωτικών δήμων
Δημιουργούνται μηχανισμοί υποστήριξης μέσω της ΕΕΤΑΑ.
Προβλέπονται ειδικές δομές και χρηματοδοτήσεις.
Η μεταφορά μαθητών σε ορισμένους νησιωτικούς δήμους περνά στους ίδιους τους δήμους.

6. Δημοτικά δημοψηφίσματα
Θεσπίζεται πιο ολοκληρωμένο πλαίσιο για τοπικά δημοψηφίσματα συμβουλευτικού χαρακτήρα.
Δίνεται δυνατότητα ηλεκτρονικής ψηφοφορίας και σε αυτά.

7. Νέα εποπτεία νομιμότητας των ΟΤΑ
Δημιουργείται νέα Υπηρεσία Γενικής Εποπτείας Νομιμότητας ΟΤΑ.
Συστήνονται νέες οργανικές θέσεις και νέος μηχανισμός ελέγχου των πράξεων Δήμων και Περιφερειών.
Καθιερώνεται ηλεκτρονικό σύστημα παρακολούθησης και ελέγχου νομιμότητας.

8. Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης και Αποχέτευσης (ΔΕΥΑ)
Εκσυγχρονίζεται πλήρως το πλαίσιο λειτουργίας τους.
Προβλέπονται συγχωνεύσεις, επεκτάσεις περιοχών ευθύνης και νέοι κανόνες χρηματοδότησης και δανεισμού.

9. Κοινωνικές παροχές από Δήμους
Δίνεται δυνατότητα χορήγησης εφάπαξ βοηθήματος γέννησης έως 3.000 ευρώ ανά παιδί.
Επεκτείνονται οι δυνατότητες κοινωνικών ενισχύσεων και υποστήριξης κατοίκων απομακρυσμένων περιοχών.

10. Προσλήψεις και παιδικοί σταθμοί
Δημιουργείται ειδικό πλαίσιο στελέχωσης δημοτικών παιδικών και βρεφονηπιακών σταθμών.
Προβλέπονται νέες προσλήψεις μέσω ΑΣΕΠ και παρατάσεις συμβάσεων έως το σχολικό έτος 2028-2029.

Το νομοσχέδιο περιλαμβάνει επίσης αρκετές αλλαγές που επηρεάζουν άμεσα τις οικονομικές υπηρεσίες των ΟΤΑ, τις επιχειρήσεις και τους πολίτες ως οφειλέτες ή υπόχρεους δημοτικών τελών.

→ Κατάργηση ΤΑΠ και ΦΗΧ – Νέο Τέλος Τοπικής Ανάπτυξης (ΤΤΑ)

- Κατάργηση του Τέλους Ακίνητης Περιουσίας (ΤΑΠ).
- Κατάργηση του Φόρου Ηλεκτροδοτούμενων Χώρων (ΦΗΧ).
- Θέσπιση νέου Τέλους Τοπικής Ανάπτυξης (ΤΤΑ) που τα αντικαθιστά.

Παράλληλα:

- επανακαθορίζεται η φορολογητέα βάση,
- αλλάζουν οι συντελεστές,
- προσδιορίζονται νέοι υπόχρεοι,
- αλλάζει η διαδικασία βεβαίωσης και είσπραξης.

→ Νέες ρυθμίσεις για δημοτικά τέλη

Για το Τέλος Καθαριότητας – Φωτισμού (ΤΚΦ)
- Οι συντελεστές αυξάνονται από 3 σε 5.
- Εισάγονται ανώτατα όρια σε ορισμένες κατηγορίες.
- Δίνεται δυνατότητα υπολογισμού και βάσει παραγόμενων αποβλήτων.
- Θεσπίζονται νέα πρόστιμα για μη δήλωση ή ανακριβή δήλωση επιφανειών.

Επίσης μεταβάλλονται:
- Τέλος διαμονής παρεπιδημούντων.
- Τέλος ακαθαρίστων εσόδων.
- Τέλος διαφήμισης.
- Τέλος ύδατος.
- Τέλος οικοδομικών εργασιών.
- Τέλος εμπορίας πόσιμων υδάτων.

→ Νέο πλαίσιο οφειλών προς ΟΤΑ και περισσότερες δόσεις και ευνοϊκές ρυθμίσεις

Προβλέπεται:

- αύξηση αριθμού δόσεων για οφειλές προς Δήμους και Περιφέρειες,
- δυνατότητα διαγραφής τόκων και προσαυξήσεων,
- δυνατότητα διαγραφής μέρους της βασικής οφειλής για δικαιούχους Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος.

→ Εξωδικαστικός μηχανισμός

Οι διατάξεις για τον εξωδικαστικό μηχανισμό:

- επεκτείνονται και στις Περιφέρειες,
- διευρύνονται για οφειλές προς ΟΤΑ.

→ Εκλογικά οικονομικά συνδυασμών

Οι υποψήφιοι και οι συνδυασμοί:

- υποχρεούνται να αναρτούν όλα τα έσοδα και έξοδα σε κεντρική ηλεκτρονική βάση,
- υπόκεινται σε νέα διοικητικά πρόστιμα,
- ελέγχονται ηλεκτρονικά μέσω διασύνδεσης με ΑΑΔΕ και ΥΠΕΣ.

→ Αλλαγές στις ΔΕΥΑ

Προβλέπονται:

- συγχωνεύσεις ΔΕΥΑ,
- επέκταση περιοχών ευθύνης,
- νέοι κανόνες τιμολογιακής πολιτικής,
- ρυθμίσεις ληξιπρόθεσμων οφειλών,
- δυνατότητα δανεισμού,
- συμψηφισμοί με Δήμους,
- ρυθμίσεις χρεών προς Δημόσιο και ασφαλιστικά ταμεία.

→ Υποχρεωτική ψηφιοποίηση

Επεκτείνεται η χρήση:
- ηλεκτρονικών εγγράφων,
- ηλεκτρονικών βεβαιώσεων,
- ηλεκτρονικών πληρωμών,
- ψηφιακών παραστατικών,
- διαλειτουργικότητας με ΑΑΔΕ και λοιπά μητρώα Δημοσίου.