Η μάχη νεύρων Ιράν - ΗΠΑ και το «κυνήγι μαγισσών» του Τραμπ

Παρά τις θριαμβολογίες του Ντόναλντ Τραμπ για τα αποτελέσματα της αμερικανικής στρατηγικής απέναντι στην Τεχεράνη, οι εξελίξεις δείχνουν ότι η σύγκρουση παραμένει ενεργή, ενώ οι αντιδράσεις εντός του ίδιου του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος προκαλούν σημαντικές πολιτικές απώλειες για τον Αμερικανό πρόεδρο.

Η πρώτη εφαρμογή της συμφωνίας γίνεται στη θάλασσα, με τα Στενά του Ορμούζ να παραμένουν το πιο κρίσιμο σημείο της παγκόσμιας ενεργειακής αλυσίδας. Ο Ντόναλντ Τραμπ επιχείρησε να παρουσιάσει εικόνα πλήρους ομαλοποίησης, υποστηρίζοντας ότι η διέλευση πετρελαίου από την περιοχή καταγράφει ιστορικά υψηλά επίπεδα.

• «Δεν υπάρχουν διόδια στο Ορμούζ, αν επιβληθούν θα τερματιστούν οι διαπραγματεύσεις» λέει ο Τραμπ

Την ίδια στιγμή, όμως, η πραγματικότητα παραμένει σύνθετη. Ο Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός ενεργοποιεί επιχείρηση απεγκλωβισμού για περισσότερους από 11.000 ναυτικούς που εξακολουθούν να βρίσκονται στην ευρύτερη περιοχή του Περσικού Κόλπου, ενώ περίπου 1.150 εμπορικά πλοία με φορτία αξίας 125 δις δολαρίων βρίσκονται αποκλεισμένα στην περιοχή.

Ο ΟΗΕ κάνει λόγο για συντονισμένη επιχείρηση σε συνεργασία με το Ιράν, το Ομάν, τις Ηνωμένες Πολιτείες και τα παράκτια κράτη της περιοχής, επιχειρώντας να διασφαλίσει την ελεύθερη ναυσιπλοΐα και να αποτρέψει νέα κλιμάκωση.

Πόλεμος δηλώσεων ΗΠΑ - Ιράν

Παρά την εικόνα αποκλιμάκωσης στο πεδίο, η ρητορική των δύο πλευρών παραμένει συγκρουσιακή. Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, διαμήνυσε ότι καμία χώρα δεν μπορεί να επιβάλει «διόδια ή τέλη σε διεθνή πλωτή οδό. Αυτό είναι το ισχύον διεθνές δίκαιο», στέλνοντας σαφές μήνυμα προς την Τεχεράνη.

Από την άλλη πλευρά, η ιρανική ηγεσία εμφανίζεται αποφασισμένη να μην αποδεχθεί νέους περιορισμούς, παρουσιάζοντας τη συμφωνία ως αμερικανική υποχώρηση. Οι διαφωνίες εντείνονται κυρίως γύρω από το πυρηνικό πρόγραμμα και το βαλλιστικό οπλοστάσιο του Ιράν.

Η Ουάσιγκτον επιμένει ότι η Τεχεράνη έχει αποδεχθεί πλήρεις επιθεωρήσεις των πυρηνικών εγκαταστάσεων από τη Διεθνή Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας. Ωστόσο, το Ιράν αμφισβητεί δημοσίως αυτή την ερμηνεία, ενώ ο πρόεδρος του Ιράν Μασούντ Πεζεσκιάν ξεκαθαρίζει ότι το ζήτημα των πυραύλων της χώρας δεν αποτελεί αντικείμενο διαπραγμάτευσης και δεν πρόκειται να ενταχθεί σε οποιαδήποτε μελλοντική συμφωνία.

Το Κογκρέσο «φρενάρει» τον Τραμπ

Καθώς η αντιπαράθεση με το Ιράν συνεχίζεται, ο Ντόναλντ Τραμπ βρίσκεται αντιμέτωπος και με ένα εσωτερικό πολιτικό μέτωπο που αποκτά ολοένα μεγαλύτερη δυναμική.Η ελεγχόμενη από τους Ρεπουμπλικάνους Γερουσία ενέκρινε ψήφισμα για τον τερματισμό των αμερικανικών στρατιωτικών επιχειρήσεων.

Για πρώτη φορά από την ψήφιση του Νόμου περί Πολεμικών Εξουσιών το 1973, τα δύο σώματα του Κογκρέσου εγκρίνουν ένα τέτοιο μέτρο.

Σύμφωνα με αναλυτές το ψήφισμα δεν είναι νομικά δεσμευτικό και δεν περιορίζει ουσιαστικά τις εξουσίες του Αμερικανού προέδρου. Ωστόσο, η πολιτική του βαρύτητα είναι σημαντική, καθώς μεταξύ των υποστηρικτών του περιλαμβάνονται και Ρεπουμπλικανοί γερουσιαστές, αποτυπώνοντας τις αυξανόμενες εσωκομματικές διαφοροποιήσεις ενόψει των κρίσιμων ενδιάμεσων εκλογών τον Νοέμβριο.

Η πίεση προς τον Λευκό Οίκο δεν περιορίζεται στο Κογκρέσο. Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει ανοίξει παράλληλο μέτωπο με τις πετρελαϊκές εταιρείες, κατηγορώντας τες ότι δεν περνούν στην αντλία τη μείωση της τιμής του πετρελαίου ενώ παράλληλα ζητά παρέμβαση του υπουργείου Δικαιοσύνης.

Δημοσκοπικη φθορά Τραμπ

Την ίδια στιγμή, οι δημοσκοπήσεις καταγράφουν ανησυχητικά ευρήματα για τον Αμερικανό πρόεδρο. Μόλις το 24% των πολιτών θεωρεί ότι ο πόλεμος με το Ιράν άξιζε το κόστος του, ενώ η πλειοψηφία αμφισβητεί τη βιωσιμότητα της συμφωνίας με την Τεχεράνη. Η δημοτικότητα του Τραμπ υποχωρεί στο 34% , το χαμηλότερο επίπεδο της δεύτερης θητείας του, ενισχύοντας τις ανησυχίες στο Ρεπουμπλικανικό στρατόπεδο.

Παρά τις διακηρύξεις περί νίκης, ο Αμερικανός πρόεδρος βρίσκεται αντιμέτωπος με μια διπλή πρόκληση , από τη μια πλευρά να διατηρήσει τη συμφωνία με το Ιράν ζωντανή και ταυτόχρονα να αποτρέψει τη διεύρυνση των εσωτερικών ρωγμών που απειλούν την πολιτική του κυριαρχία.