Μητσοτάκης: Θα αναλάβουμε πρωτοβουλία στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ για την ελεύθερη ναυσιπλΐα

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης σημείωσε κατά την έναρξη των δηλώσεών του ότι πρόκειται για μια άτυπη, ιδιαίτερα ουσιαστική όμως συνάντηση. «Είχαμε την ευκαιρία να συζητήσουμε εκτενώς όλες τις μεγάλες γεωπολιτικές προκλήσεις. Να κάνουμε μία συνολική επισκόπηση των διμερών μας σχέσεων αλλά και των περιφερειακών εξελίξεων», δήλωσε μεταξύ άλλων ο πρωθυπουργός.

«Μας ενώνει η προσύλωση στο διεθνές δίκαιο» συνέχισε ο κ. Μητσοτάκης σημειώνοντας ότι «επιδίωξή μας είναι η σταθερότητα στην περιοχή, αλλά σταθερότητα δεν σημαίνει υποχωρητικότητα». Ανακοίνωσε παράλληλα ότι η Ελλάδα πρόκειται να αναλάβει πρωτοβουλία στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ για την ελεύθερη ναυσιπλοΐα.

Ο Αιγύπτιος πρόεδρος τόνισε τη σημασία των σχέσεων των τριών χωρών, η στάση των οποίων απέναντι στα μεγάλα προβλήματα που αντιμετωπίζει η περιοχή είναι κοινή με βάση το διεθνές δίκαιο.

Ο Κύπριος Πρόεδρος τόνισε ότι η σχέση των τριών χωρών βασίζεται σε τέσσερις άξονες: Σταθερότητα, ασφάλεια, συνδεσιμότητα και συνεργασία στην ευρύτερη περιοχή.

«Η σημερινή συνάντηση είναι στρατηγική στην ουσία της. Έχουμε οικοδομήσει ένα σταθερό σχήμα το οποίο εδράζεται στην κοινή εμπιστοσύνη. Το σχήμα αυτό έχει στρατηγικό βάθος και εδράζεται -επαναλαμβάνω- σε μια θετική προσέγγιση, γι’ αυτό και η συνεργασία μας αντέχει.

Είχαμε την ευκαιρία να ανταλλάξουμε απόψεις για την κατάσταση στην περιοχή. Οι χώρες μας επιδιώκουν ειρήνη στην ανατολική Μεσόγειο και την ευρύτερη Μέση Ανατολή. Στηρίζουμε και συμμετέχουμε σε περιφερειακές συνεργασίες που λειτουργούν με διαφάνεια και σέβονται τα κυριαρχικά δικαιώματα όλων των κρατών» ανέφερε μεταξύ άλλων ο Νίκος Χριστοδουλίδης.

Η συνάντηση των αρχηγών των τριών κρατών στο Κάιρο συνιστά επιβεβαίωση μίας στρατηγικής σημασίας, σε μία ταραγμένη περιοχή.

Στο επίκεντρο των αλλεπάλληλων επαφών βρίσκονται ενεργειακά θέματα, όπως το καλώδιο που θα συνδέει την Αίγυπτο με την Ελλάδα, αλλά και το νομικό πλαίσιο που θα διέπει το ιδιοκτησιακό καθεστώς της Μονής Σινά.

Το καλώδιο «GREGY» και η Μονή Σινά

Το κρίσιμο είναι πως το καλώδιο GREGY μπαίνει σταδιακά σε φάση τεχνικής ωρίμανσης. Το έργο προβλέπει υποθαλάσσια σύνδεση υψηλής τάσης συνεχούς ρεύματος (HVDC), δυναμικότητας 3.000 MW, από το Wadi El Natroon της Αιγύπτου προς την περιοχή της Αττικής. Η προβλεπόμενη διαδρομή έχει μήκος περίπου 954 χιλιόμετρα.

Τον Ιούλιο του 2026 η ELICA προχώρησε στην πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος για τη μελέτη έρευνας του βυθού για τη διαδρομή του καλωδίου. Πρόκειται για ένα απαραίτητο βήμα πριν από την οριστικοποίηση της τεχνικής λύσης και της χάραξης της υποθαλάσσιας διαδρομής.

Ανοιχτή είναι ακόμη η υπόθεση της Μονής Αγίας Αικατερίνης στο Σινά και αποτελεί ένα από τα πιο δύσκολα κεφάλαια στις ελληνοαιγυπτιακές σχέσεις. Η συνάντηση Μητσοτάκη–Σίσι στις 8 Σεπτεμβρίου μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική για το τελικό πλαίσιο. Η υπόθεση ξεκίνησε με την απόφαση του Εφετείου της Ισμαηλίας στις 29 Μαΐου 2025, η οποία δημιούργησε σοβαρό πρόβλημα για το ιδιοκτησιακό καθεστώς της περιουσίας της Μονής.

Ακολούθησαν έντονες διπλωματικές διαβουλεύσεις και προσπάθεια να βρεθεί λύση όχι μέσα από μια μακρά δικαστική αντιπαράθεση, αλλά μέσω ενός ειδικού καθεστώτος που θα διασφαλίζει τη λειτουργία και τον θρησκευτικό χαρακτήρα της Μονής.