Διπλωματική αντεπίθεση της Αθήνας: Ελλάδα και Αίγυπτος ξεκινούν συζητήσεις για πλήρη οριοθέτηση ΑΟΖ

Οι δύο υπουργοί στην τηλεφωνική τους επικοινωνία απέρριψαν κατηγορηματικά την κύρωση, από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης, του Μνημονίου Τουρκίας–Λιβύης του 2019 για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών, υπογραμμίζοντας τη σημασία του Διεθνούς Δικαίου και και τη Σύμβαση του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS).

Επί τάπητος βρέθηκε ακόμη η στρατηγική εταιρική σχέση 🇬🇷🇪🇬 και στις εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο.

Ακόμη συμφώνησαν να συνεχίσουν τις διαβουλεύσεις με στόχο την επέκταση του γεωγραφικού πεδίου εφαρμογής της Συμφωνίας του 2020 για την οριοθέτηση ΑΟΖ, σε πλήρη συμμόρφωση με το Διεθνές Δίκαιο και την UNCLOS.

«Παραβιάζει το Δίκαιο της Θάλασσας και την ΑΟΖ μας»

Η τηλεφωνική επικοινωνία ήρθε μία ημέρα από την ανακοίνωση της αιγυπτιακής διπλωματίας που σημειώνει ότι το τουρκολιβυκό μνημόνιο παραβιάζει τις αρχές του διεθνούς δικαίου που διέπουν την οριοθέτηση της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης και της υφαλοκρηπίδας, καθώς και τις αρχές της δικαιοσύνης και της ευθυδικίας.

Η Αίγυπτος υποστηρίζει ότι η συμφωνία συνιστά σαφή προσβολή των κυριαρχικών δικαιωμάτων της στην ΑΟΖ και την υφαλοκρηπίδα της, επαναλαμβάνοντας ότι δεν αναγνωρίζει οποιαδήποτε ενέργεια βασίζεται σε αυτή.

Τέλος προειδοποιεί ξεκάθαρα την Άγκυρα ότι «θα αντιμετωπίσει κάθε απόπειρα παραβίασης».

Οι κινήσεις της Ελλάδας

Στο μεταξύ η Αθήνα συνεχίζει τις πρωτοβουλίες για να ενημερώσει τη διεθνή κοινότητα για τους κινδύνους που εγκυμονεί η έγκριση του τουρκολιβυκού μνημονίου από το κοινοβούλιο της Βεγγάζης το οποίο έτυχε ομόθυμης καταδίκης με τις ανακοινώσεις να είναι ιδιαίτερα σκληρές.

Ηδη για το θέμα ενημερώθηκε το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ από την μόνιμη πρέσβη Αγλαΐα Μπαλτά ενώ την επόμενη εβδομάδα ο υπουργός Εξωτερικών ο οποίος προεδρεύει σε σειρά συνεδριάσεων του οργάνου θα εκθέσει την τουρκική προκλητικότητα στα ζητήματα θαλάσσιας ασφάλειας και Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας.

Σημειώνεται ότι έντονη ήταν η αντίδραση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλά και του Ισραήλ, της Αιγύπτου και της Κύπρου που έχουν συμφέροντα στην ανατολική Μεσόγειο.

Τη λύπη της για την υπογραφή του τουρκολυβικού μνημονίου από τη Βουλή της Λιβύης εκφράζει η Ευρωπαϊκή Ένωση λέγοντας ότι παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών και δεν συνάδει με το Δίκαιο της Θάλασσας.

Όπως αναφέρει σε δήλωσή της, είναι άκυρο και ανυπόστατο και καλεί όλες τις χώρες να σέβονται τα κυριαρχικά δικαιώματα όλων των κρατών-μελών.

Η αντίδραση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ

Σε διμερείς διαπραγματεύσεις καλεί την Ελλάδα και την Τουρκία το Στέιτ Ντιπάρτμεντ, μετά την έγκριση του τουρκολιβυκού μνημονίου από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης. Η Ουάσιγκτον αποφεύγει να διατυπώσει ρητή θέση για τη νομιμότητα της συμφωνίας, δίνοντας έμφαση στη διπλωματική επίλυση των θαλάσσιων διαφορών στην Ανατολική Μεσόγειο.

«Ενθαρρύνουμε τους εταίρους μας στην Ανατολική Μεσόγειο να επιλύουν τις θαλάσσιες διαφορές τους μέσω καλόπιστων διαπραγματεύσεων», αναφέρει το Στέιτ Ντιπάρτμεντ.

«Η επίλυση των θαλάσσιων ζητημάτων εξυπηρετεί τα συμφέροντα κάθε πλευράς και ανοίγει τον δρόμο για εμπορικές επενδύσεις και έρευνες που θα ωφελήσουν ολόκληρη την περιοχή της Μεσογείου», προσθέτει.

Από την πλευρά της η Άγκυρα συνεχίζει την προκλητική της στάση. Το τουρκικό υπουργείο Άμυνας σε ανακοίνωσή του υποστήτιξε ότι η νομική ισχύς της συμφωνίας δεν μπορεί να αμφισβητηθεί μέσω μονομερών αξιολογήσεων τρίτων χωρών.

Ακόμη επαναλαμβάνει ότι η συμφωνία του 2019 για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης καταρτίστηκε με βάση το διεθνές δίκαιο και την αρχή της ισότητας, λαμβάνοντας υπόψη τα δικαιώματα και τα συμφέροντα των δύο χωρών.

«Η οριοθέτηση των περιοχών θαλάσσιας δικαιοδοσίας εμπίπτει στα κυριαρχικά δικαιώματα των ενδιαφερόμενων παράκτιων κρατών και η νομική ισχύς του μνημονίου δεν μπορεί να ακυρωθεί από μονομερείς αξιολογήσεις τρίτων», αναφέρει χαρακτηριστικά.

Η απόφαση της λιβυκής Βουλής και η αντίδραση της Αθήνας

Το κύμα αντιδράσεων πυροδοτήθηκε ύστερα από την έγκριση την Τρίτη (20/10) από τη Λιβύη του μνημονίου θαλάσσιας οριοθέτησης που είχε υπογραφεί τον Νοέμβριο του 2019 μεταξύ της Τουρκίας και της τότε κυβέρνησης της Τρίπολης.

Η εξέλιξη σηματοδοτεί αλλαγή στάσης του κοινοβουλίου της ανατολικής Λιβύης, το οποίο είχε απορρίψει τη συμφωνία το 2020. Η μεταστροφή αυτή ακολούθησε τη σταδιακή προσέγγιση της Άγκυρας με την πλευρά του Χαλίφα Χαφτάρ, έπειτα από χρόνια πολιτικής αντιπαράθεσης.

Η Αθήνα απέρριψε κατηγορηματικά την απόφαση της λιβυκής Βουλής, ξεκαθαρίζοντας ότι η έγκριση του τουρκολιβυκού μνημονίου δεν μεταβάλλει τον παράνομο, άκυρο και ανυπόστατο χαρακτήρα του.

Το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών υπογραμμίζει ότι η συμφωνία παραβιάζει το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας, καθώς αγνοεί τα δικαιώματα των ελληνικών νησιών σε θαλάσσιες ζώνες και επιχειρεί να οριοθετήσει περιοχές μεταξύ δύο χωρών που δεν διαθέτουν αντικείμενες ή παρακείμενες ακτές.