ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟ

Πώς θα επικοινωνούν τα αυτοκίνητα με τις υποδομές γύρω τους

Πώς θα επικοινωνούν τα αυτοκίνητα με τις υποδομές γύρω τους

Φανάρια που ενημερώνουν για το πότε θα ανάψει πράσινο, δρόμοι που προειδοποιούν για κινδύνους και αυτοκίνητα που ανταλλάσσουν δεδομένα. Η επικοινωνία οχημάτων και υποδομών μπορεί να αλλάξει την καθημερινή οδήγηση, αρκεί όλα τα συστήματα να μιλούν την ίδια γλώσσα.

Ένα ακινητοποιημένο αυτοκίνητο μετά τη στροφή, μποτιλιάρισμα πίσω από την κορυφή μιας ανηφόρας ή μια κλειστή λωρίδα λόγω έργων. Σήμερα ο οδηγός ενημερώνεται από τη σήμανση, από κάποια εφαρμογή πλοήγησης ή όταν το εμπόδιο εμφανιστεί στο οπτικό του πεδίο. Σε έναν συνδεδεμένο δρόμο, η σχετική προειδοποίηση μπορεί να φτάσει στο αυτοκίνητο πιο νωρίς, δίνοντας περισσότερο χρόνο για αντίδραση.

Αυτή είναι μία από τις πιο σημαντικές δυνατότητες των smartroads, των «έξυπνων» δρόμων. Οι υποδομές αποκτούν τη δυνατότητα να συλλέγουν και να μεταδίδουν πληροφορίες, ενώ τα αυτοκίνητα συμμετέχουν στην ανταλλαγή δεδομένων. Ο δρόμος γίνεται έτσι ενεργό μέρος της μετακίνησης, ενημερώνοντας για όσα συμβαίνουν παρακάτω.

Η τεχνολογία που επιτρέπει αυτή την επικοινωνία περιγράφεται με τον γενικό όρο V2X, από το Vehicle-to-Everything. Περιλαμβάνει την ανταλλαγή πληροφοριών με άλλα οχήματα, με τις υποδομές, με υπηρεσίες δικτύου και, μέσω κατάλληλου εξοπλισμού, με ευάλωτους χρήστες του δρόμου. Η επικοινωνία ειδικά με τις υποδομές ονομάζεται V2I, δηλαδή Vehicle-to-Infrastructure.

smart-roads-5.jpg

Στην πράξη, μονάδες επικοινωνίας τοποθετούνται δίπλα στον δρόμο, σε διασταυρώσεις ή ακόμη και σε κινητό εξοπλισμό εργοταξίων. Συνδέονται με τα συστήματα διαχείρισης της κυκλοφορίας και μεταδίδουν πληροφορίες στα συμβατά οχήματα. Αντίστοιχα, τα αυτοκίνητα μπορούν να παρέχουν δεδομένα για την κίνησή τους ή για συμβάντα που εντοπίζουν, βοηθώντας στη διαμόρφωση μιας πληρέστερης εικόνας των συνθηκών.

Η ανταλλαγή μπορεί να γίνεται απευθείας, μέσω ασύρματης επικοινωνίας μικρής εμβέλειας, αλλά και μέσω δικτύων κινητής τηλεφωνίας και κεντρικών υπηρεσιών. Επομένως, δεν προϋποθέτει κάθε μήνυμα μια διαδρομή μέσω του διαδικτύου. Η άμεση επικοινωνία εξυπηρετεί τις τοπικές προειδοποιήσεις, ενώ τα δίκτυα προσφέρουν ευρύτερη γεωγραφική κάλυψη με τους δύο τρόπους να μπορούν να λειτουργούν συμπληρωματικά.

Ένα από τα πιο εύκολα κατανοητά παραδείγματα είναι ο συνδεδεμένος φωτεινός σηματοδότης. Το αυτοκίνητο λαμβάνει πληροφορίες για τις φάσεις λειτουργίας του και μπορεί να προτείνει στον οδηγό μια ταχύτητα που θα τον βοηθήσει να φτάσει στη διασταύρωση όταν ανάψει πράσινο. Η πρόταση υπολογίζεται με βάση, μεταξύ άλλων, την απόσταση και τα όρια ταχύτητας. Στόχος είναι η ομαλότερη προσέγγιση και οι λιγότερες άσκοπες στάσεις.

smart-roads-1.jpg

Η λειτουργία αυτή δεν είναι κάποιο μελλοντικό σενάριο. Ήδη από το 2019, η αρμόδια υπηρεσία μεταφορών της Βιρτζίνια στις ΗΠΑ είχε ανακοινώσει τη διασύνδεση περισσότερων από 1.450 σηματοδοτών με την υπηρεσία Traffic Light Information της Audi, για συμβατά μοντέλα. Οι λειτουργίες περιλαμβάνουν ενημέρωση για τον χρόνο μέχρι το πράσινο και μια προτεινόμενη ταχύτητα προσέγγισης.

Ακόμη μεγαλύτερη σημασία όμως έχουν οι εφαρμογές ασφάλειας. Μια μονάδα δίπλα στον δρόμο μπορεί να μεταδώσει προειδοποιήσεις για έργα, ολισθηρό οδόστρωμα ή κάποιο ακινητοποιημένο όχημα. Το συμβατό αυτοκίνητο αξιολογεί αν η πληροφορία αφορά τη διαδρομή του και ειδοποιεί τον οδηγό πριν εκείνος προσεγγίσει τον κίνδυνο.

Με αυτόν τον τρόπο, η επικοινωνία προσθέτει πληροφορίες πέρα από όσα μπορούν να αντιληφθούν εκείνη τη στιγμή ο οδηγός, οι κάμερες και τα ραντάρ του αυτοκινήτου. Η δυνατότητα έγκαιρης προειδοποίησης είναι ιδιαίτερα χρήσιμη όταν η ορατότητα περιορίζεται από τη χάραξη του δρόμου ή από άλλα οχήματα.

Στην Ευρώπη, η ανάπτυξη τέτοιων υπηρεσιών προχωρά μέσω της πλατφόρμας C-Roads, στην οποία συνεργάζονται κράτη και διαχειριστές οδικών δικτύων. Οι εφαρμογές περιλαμβάνουν προειδοποιήσεις για έργα και επικίνδυνες συνθήκες, εμφάνιση οδικής σήμανσης μέσα στο αυτοκίνητο και ενημέρωση από φωτεινούς σηματοδότες. Κεντρικός στόχος είναι η διαλειτουργικότητα: οι υπηρεσίες να μπορούν να χρησιμοποιούνται από συμβατά οχήματα διαφορετικών κατασκευαστών και πέρα από τα σύνορα μιας χώρας.

Στο πλαίσιο του C-Roads Greece πραγματοποιήθηκαν πιλοτικές εφαρμογές στην Αττική Οδό και στην Εγνατία Οδό. Στις προβλεπόμενες υπηρεσίες περιλαμβάνονταν προειδοποιήσεις για κλειστές λωρίδες, ακινητοποιημένα οχήματα, εμπόδια και καιρικές συνθήκες, καθώς και μετάδοση μηνυμάτων των διαχειριστών μέσα στα κατάλληλα εξοπλισμένα αυτοκίνητα.

Αυτή είναι και μία από τις βασικές προκλήσεις. Για να λειτουργήσει η επικοινωνία, χρειάζονται συμβατός εξοπλισμός, κοινές προδιαγραφές και αξιόπιστα δεδομένα. Η ύπαρξη σύνδεσης στο διαδίκτυο ή μιας μεγάλης οθόνης σε ένα αυτοκίνητο δεν αρκεί από μόνη της για να υποστηρίξει όλες τις υπηρεσίες V2X. Αντίστοιχα, η εγκατάσταση μιας μονάδας στον δρόμο είναι μέρος μιας ευρύτερης υποδομής που χρειάζεται λειτουργία, συντήρηση και συνεχή ενημέρωση. Η εναρμόνιση αυτών των συστημάτων αποτελεί βασικό αντικείμενο του C-Roads.

smart-roads-3.jpg

Εξίσου κρίσιμη είναι η αξιοπιστία των μηνυμάτων. Ένα αυτοκίνητο πρέπει να μπορεί να ελέγχει ότι μια προειδοποίηση προέρχεται από έμπιστη πηγή και ότι δεν έχει αλλοιωθεί. Για τον σκοπό αυτό αναπτύσσονται μηχανισμοί ψηφιακών πιστοποιητικών και κοινές πολιτικές ασφάλειας. Παράλληλα, η ανταλλαγή δεδομένων θέσης και κίνησης απαιτεί προστασία της ιδιωτικότητας, με τεχνικές που περιορίζουν τη δυνατότητα μακροχρόνιας παρακολούθησης των οχημάτων.

Η εξέλιξη αυτή συνδέεται και με την αυτόνομη οδήγηση, χωρίς να ταυτίζεται μαζί της. Ένα αυτοκίνητο μπορεί να ενημερώνει τον οδηγό για έναν κίνδυνο χωρίς να αναλαμβάνει το τιμόνι ή το φρενάρισμα. Σε πιο προηγμένες εφαρμογές, η ανταλλαγή πληροφοριών μπορεί να υποστηρίζει τον συντονισμό ελιγμών και την καλύτερη αντίληψη του περιβάλλοντος. Πρόκειται, όμως, για διαφορετικά επίπεδα λειτουργίας, που απαιτούν αντίστοιχη τεχνική ωριμότητα.

Η ουσιαστική αλλαγή που φέρνουν οι smartroads είναι ότι το αυτοκίνητο αποκτά πρόσβαση σε πληροφορίες πέρα από το άμεσο περιβάλλον του. Το όφελος θα κριθεί από το πόσο έγκαιρα, σωστά και κατανοητά θα φτάνουν αυτές οι πληροφορίες στον οδηγό. Μια προειδοποίηση για το μποτιλιάρισμα μετά τη στροφή ή για την κλειστή λωρίδα λίγο παρακάτω μπορεί να αποδειχθεί πολύ πιο χρήσιμη από ακόμη μία λειτουργία στην οθόνη.

Διαβάστε εδώ ολόκληρο το αφιέρωμα Cars του CNN Greece