28 Χρόνια Μετά: Ο Ναός των Οστών - Όταν η αποκάλυψη αποκτά νέα φωνή και επικίνδυνο βάθος

Με το 28 Χρόνια Μετά: Ο Ναός των Οστών, το κινηματογραφικό σύμπαν που εγκαινίασε ο Ντάνι Μπόιλ το 2002 αποδεικνύει ότι δεν φοβάται την εξέλιξη – ούτε την απώλεια ελέγχου από τον ίδιο του τον δημιουργό. Ο Μπόιλ αποσύρεται από τη σκηνοθετική καρέκλα και την παραδίδει στη Νία ΝταΚόστα (Candyman, The Marvels), μια επιλογή που όχι μόνο δικαιώνεται, αλλά σπρώχνει τη σειρά σε εδάφη που η προηγούμενη ταινία απλώς υπαινίχθηκε.

Με τον Άλεξ Γκάρλαντ να παραμένει στο σενάριο, η ταινία λειτουργεί ως γέφυρα αλλά και ως ρήξη. Αν το 28 Years Later ήταν μια σχεδόν μυθική ιστορία ενηλικίωσης, ριζωμένη στην ανάγκη για αγάπη και προστασία, ο Ναός των Οστών είναι μια υπαρξιακή κατάδυση στην ίδια την έννοια του τι σημαίνει να είσαι άνθρωπος. Εδώ, η αποκάλυψη δεν είναι απλώς σκηνικό· είναι ψυχική κατάσταση.

Στο κέντρο της αφήγησης βρίσκεται ο Δρ. Ίαν Κέλσον (Ρέιφ Φάινς), μια φιγούρα που ισορροπεί ανάμεσα στον προφήτη και τον τρελό σοφό. Δημιουργός του οστέινου «ναού» – ενός μακάβριου οστεοφυλακίου αφιερωμένου στη μνήμη των νεκρών – ο Κέλσον αναρωτιέται για κάτι που το franchise μέχρι τώρα απέφευγε: πού τελειώνει ο άνθρωπος και πού αρχίζει το τέρας; Η εμμονή του με έναν μολυσμένο «άλφα», τον Σάμσον, μετατρέπει το φιλμ σε έναν στοχασμό πάνω στη γλώσσα, τη συνείδηση και τη συναίνεση.

Η σκηνοθεσία της ΝταΚόστα εγκαταλείπει την ωμή, νευρική ενέργεια του Μπόιλ και επιλέγει μια πιο υπόγεια ένταση. Με τον διευθυντή φωτογραφίας Σον Μπόμπιτ, η κάμερα γίνεται πιο συγκρατημένη, αλλά όχι λιγότερο τολμηρή. Το παιχνίδι της δεν βρίσκεται στο φορμά, αλλά στον τόνο: στη σιωπή, στο παράδοξο χιούμορ, ακόμα και σε μια απροσδόκητα τρυφερή – και ειρωνική – μουσική στιγμή υπό τους ήχους των Duran Duran. Ο Φάινς απογειώνει αυτή την προσέγγιση με μια ερμηνεία άγρια, παιγνιώδη και τρομακτικά ανθρώπινη.

Την ίδια στιγμή, η ταινία αποκτά έναν νέο, σκοτεινό αντίβαρο: τον Σερ Λόρδο Τζίμι Κρίσταλ, τον οποίο υποδύεται ο Τζακ Ο’Κόνελ με ανατριχιαστική αυτοπεποίθηση. Αρχηγός μιας αποκρουστικής λατρείας, ντυμένος με σύμβολα και λόγια που διαστρέφουν κάθε έννοια ηθικής, ο χαρακτήρας του ενσαρκώνει την απόλυτη διαφθορά της γλώσσας και της εξουσίας. Δεν είναι απλώς κακός· είναι πειστικός, κάτι που τον καθιστά ακόμα πιο επικίνδυνο. Ο νεαρός Σπάικ (Άλφι Γουίλιαμς), παγιδευμένος πια στον κόσμο του, γίνεται ο καθρέφτης μιας βίαιης, πρόωρης ενηλικίωσης.

Ο Ναός των Οστών δεν φοβάται τη σκληρότητα, αλλά ούτε και τη σκέψη. Αντίθετα, χτίζει υπομονετικά μια θεματική σύγκρουση ανάμεσα στη μνήμη και τη λήθη, στη γλώσσα ως πράξη πολιτισμού και στη βία ως υποκατάστατό της. Όταν οι δύο ιδεολογικοί πόλοι της ταινίας συναντιούνται, το αποτέλεσμα είναι εκρηκτικό, τολμηρό και θεαματικά ανήσυχο.

Η σκηνοθετική σκυτάλη θα επιστρέψει στον Μπόιλ για το τρίτο, προγραμματισμένο μέρος της τριλογίας, με τον Κίλιαν Μέρφι να επανεμφανίζεται. Το ερώτημα, όμως, παραμένει ανοιχτό: μετά από αυτή τη ριζοσπαστική παρένθεση, μπορεί το σύμπαν του 28 να επιστρέψει εκεί που ξεκίνησε – ή μήπως, χάρη στη Νία ΝταΚόστα, έχει ήδη αλλάξει για πάντα;