Ο Μπολσονάρου διαβάζει για να μικρύνει την ποινή του: Βιβλία αντί για χρόνια φυλακής

Μια απρόσμενη διέξοδο για τη μείωση της βαριάς ποινής του φαίνεται πως βρήκε ο Ζαΐρ Μπολσονάρου, ο πρώην ακροδεξιός πρόεδρος της Βραζιλίας, που πέρυσι καταδικάστηκε σε 27 χρόνια φυλάκισης για τη συμμετοχή του σε σχέδιο ανατροπής της δημοκρατικής τάξης. Η λύση δεν βρίσκεται σε κάποιο νομικό τέχνασμα, αλλά… στα βιβλία.

Οι δικηγόροι του μελέτησαν τον σωφρονιστικό κώδικα και κατέληξαν σε μια διάταξη που επιτρέπει στους κρατούμενους να μειώνουν την ποινή τους κατά τέσσερις ημέρες για κάθε βιβλίο που διαβάζουν, υπό την προϋπόθεση ότι αποδεικνύουν την ανάγνωσή του με γραπτή εργασία. Την Πέμπτη, δικαστής του Ανώτατου Δικαστηρίου ενέκρινε το αίτημα ώστε ο Μπολσονάρου να ενταχθεί στο πρόγραμμα.

Η ειρωνεία είναι προφανής. Ο ίδιος ο Μπολσονάρου δεν έχει κρύψει ποτέ την αδιαφορία του για το διάβασμα. «Δεν έχω χρόνο για βιβλία», είχε δηλώσει στο παρελθόν, προσθέτοντας ότι είχε να διαβάσει κάποιο εδώ και τρία χρόνια. Παρ’ όλα αυτά, αν θέλει να μειώσει την ποινή του, θα πρέπει να αλλάξει συνήθειες.

Η εγκεκριμένη λίστα αναγνωσμάτων μόνο φιλική δεν μπορεί να χαρακτηριστεί προς τον πρώην πρόεδρο. Περιλαμβάνει έργα Βραζιλιάνων συγγραφέων για τα δικαιώματα των ιθαγενών, τον ρατσισμό, την προστασία του περιβάλλοντος και τη βία της στρατιωτικής δικτατορίας του 1964-1985 – ενός καθεστώτος που ο Μπολσονάρου έχει επανειλημμένα εξυμνήσει.

Ανάμεσα στα βιβλία ξεχωρίζει το μνημειώδες μυθιστόρημα της Άνα Μαρία Γκονσάλβες

Ένα ελάττωμα χρώματος, σχεδόν 1.000 σελίδων, που αφηγείται την ιστορία της Βραζιλίας από τη σκοπιά μιας μαύρης γυναίκας. Στη λίστα υπάρχει ακόμη το παιδικό εικονογραφημένο βιβλίο Δημοκρατία! του Φίλιπ Μπάντινγκ, καθώς και κλασικά έργα όπως ο Πόλεμος και Ειρήνη του Λέοντος Τολστόι και ο Δον Κιχώτης του Μιγκέλ ντε Θερβάντες, αμφότερα ογκώδη και απαιτητικά.

Ο Μπολσονάρου έχει εμφανιστεί στο παρελθόν δημοσίως κρατώντας ένα βιβλίο αντίστοιχου όγκου – τα απομνημονεύματα του Ουίνστον Τσόρτσιλ για τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο – χωρίς όμως να είναι σαφές αν το διάβασε ποτέ.

Για να κερδίσει τη μείωση της ποινής, ο πρώην πρόεδρος θα πρέπει να καταθέτει γραπτές αναφορές που να αποδεικνύουν ότι ολοκλήρωσε κάθε ανάγνωσμα. Αξίζει να σημειωθεί ότι, όταν του είχε ζητηθεί το 2018 να κατονομάσει το αγαπημένο του βιβλίο, είχε επιλέξει έργο του Κάρλος Αλμπέρτο Μπριλιάντε Ούστρα, διαβόητου αξιωματικού της δικτατορίας, κατηγορούμενου για βασανισμούς εκατοντάδων κρατουμένων.

Το συγκεκριμένο βιβλίο δεν περιλαμβάνεται στη λίστα των σωφρονιστικών αρχών. Περιλαμβάνεται όμως το Είμαι ακόμη εδώ του Μαρσέλο Ρούμπενς Πάιβα, που αφηγείται την τύχη ανθρώπων οι οποίοι εξαφανίστηκαν στα κέντρα βασανιστηρίων της ίδιας περιόδου.

Έτσι, ο άνθρωπος που πέρασε την πολιτική του καριέρα επιτιθέμενος στη δημοκρατία, τον πολιτισμό και τις τέχνες, καλείται τώρα να στραφεί στη λογοτεχνία – όχι από αγάπη για το διάβασμα, αλλά από ανάγκη. Το ερώτημα παραμένει αν τα βιβλία θα μειώσουν μόνο την ποινή του ή και κάτι περισσότερο.