Όταν ο βασιλιάς βλέπει... μοτίβα στο σύμπαν: Το παράξενο όραμα του Καρόλου στο «Finding Harmony»

Σε μια ενδιαφέρουσα –και ανησυχητική– καμπή των «streaming wars», η Amazon φαίνεται να έχει υιοθετήσει μια απλή στρατηγική: να προσφέρει απλόχερα πλατφόρμα και κύρος σε ισχυρά πρόσωπα, χωρίς όμως ιδιαίτερη κριτική διάθεση. Μετά το πολυσυζητημένο ντοκιμαντέρ για τη Μελάνια Τραμπ, σειρά έχει ο βασιλιάς Κάρολος με το Finding Harmony: A King’s Vision.

• Διαβάστε επίσης: Δεύτερος γύρος μαζικών απολύσεων από την Amazon: Απομακρύνει 16.000 υπαλλήλους λόγω AI

Το γιατί ο Jeff Bezos δείχνει τέτοια προθυμία να χρηματοδοτεί γυαλισμένα πορτρέτα εξουσίας παραμένει ασαφές. Το αποτέλεσμα, πάντως, είναι ένα ντοκιμαντέρ που φιλοδοξεί να μιλήσει για την κλιματική κρίση, αλλά τελικά εγκλωβίζεται σε έναν τόνο αυτάρεσκης δικαίωσης. Αν είχε πιο ειλικρινή τίτλο, ίσως να λεγόταν: «Σας τα έλεγα εδώ και δεκαετίες».

Με διάρκεια 90 λεπτών –που όμως μοιάζουν πολύ περισσότερα– το Finding Harmony επαναλαμβάνει διαρκώς το ίδιο μήνυμα: ο κόσμος βρίσκεται σε κρίση επειδή δεν άκουσε τον βασιλιά. Με τη φωνή της Kate Winslet, ο Κάρολος παρουσιάζεται ως «ένας άνθρωπος που αφιέρωσε τη ζωή του στη δημιουργία της αρμονίας», μια διατύπωση που θα ξαφνιάσει όσους έχουν διαβάσει την αυτοβιογραφία του πρίγκιπα Χάρι.

Η ταινία υπογραμμίζει ότι ο Κάρολος μιλούσε για περιβαλλοντική καταστροφή ήδη από τη δεκαετία του ’60 και ότι τότε θεωρούνταν «γραφικός». Σήμερα, μας υπενθυμίζει, πολλές από τις ιδέες του –όπως η βιολογική γεωργία– είναι πια απολύτως mainstream. Και εδώ βρίσκεται η βασική της αντίφαση: ο Κάρολος πράγματι είχε δίκιο σε πολλά. Αν ο κόσμος είχε δράσει νωρίτερα, η κλιματική κρίση ίσως να μην είχε φτάσει στο σημερινό αδιέξοδο.

Ωστόσο, το ντοκιμαντέρ δημιουργεί την εντύπωση πως ο βασιλιάς ήταν σχεδόν μόνος του σε αυτή την πορεία, παραμερίζοντας ολόκληρη την ιστορία του περιβαλλοντικού κινήματος και μορφές όπως η Rachel Carson ή οι πρωτεργάτες της Ημέρας της Γης. Η «αρμονία» του Καρόλου επεκτείνεται σε κάθε πιθανό πεδίο: από την αποκατάσταση του Dumfries House και την εκπαίδευση κρατουμένων στη μελισσοκομία, μέχρι την πολιτιστική «αναγέννηση» του Αφγανιστάν.

Σε αυτό το σημείο, το φιλμ αρχίζει να θυμίζει έντονα ντοκιμαντέρ του Adam Curtis, συνδέοντας ετερόκλητες ιδέες με καταιγισμό αρχειακού υλικού. Κάποιες από τις θέσεις που προβάλλονται μοιάζουν, αν μη τι άλλο, αμφιλεγόμενες: ότι τα σωματίδια από τα πεύκα εισέρχονται στο αίμα μας όταν περπατάμε στο δάσος ή ότι η στεγαστική κρίση οφείλεται απλώς στην απέχθεια των ανθρώπων για τα άσχημα κτίρια.

Και έπειτα έρχεται η πιο παράξενη στιγμή: η θεωρία ότι το σύμπαν είναι γεμάτο επαναλαμβανόμενα μαθηματικά μοτίβα, τα οποία επηρεάζουν τη συναισθηματική μας ισορροπία. Ένα σημείο που δίνει την αίσθηση ότι ο βασιλιάς έχει περάσει σε μια σχεδόν «ψυχεδελική» ερμηνεία της πραγματικότητας.

Ίσως γι’ αυτό το Finding Harmony κατέληξε στο Amazon και όχι στο BBC. Ένας δημόσιος φορέας πιθανότατα θα είχε ασκήσει μεγαλύτερη πίεση ή θα είχε αντιπαραθέσει διαφορετικές φωνές. Εδώ, όμως, η ταινία μοιάζει προσεκτικά σχεδιασμένη για να ενισχύσει την υστεροφημία του βασιλιά.

Το ερώτημα είναι αν θα βρει κοινό. Κάποτε, ένα ντοκιμαντέρ με τέτοια πρόσβαση σε Βρετανό μονάρχη θα συγκέντρωνε εκατομμύρια τηλεθεατές. Σήμερα, βρίσκεται θαμμένο σε ένα μενού δίπλα στον MrBeast και σε άλλους αλγόριθμους. Και δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι ακόμη και ένας βασιλιάς μπορεί να κερδίσει αυτή τη μάχη προσοχής.