Ανακάλυψη στις ΗΠΑ αρχαιότερη από τις πυραμίδες: Κανό 5.200 ετών εντοπίστηκε σε βυθό λίμνης

Μια εντυπωσιακή αρχαιολογική ανακάλυψη στις Ηνωμένες Πολιτείες φέρνει στο φως τεκμήρια ανθρώπινης παρουσίας που προηγούνται χρονικά ακόμη και των αιγυπτιακών πυραμίδων. Στον πυθμένα της λίμνης Μεντότα, στο Ουισκόνσιν, αρχαιολόγοι έχουν εντοπίσει και ανασύρει 16 αρχαία σκαφίδια τύπου dugout canoe, με το αρχαιότερο να χρονολογείται στα 5.200 χρόνια.

Η ιστορία ξεκίνησε το καλοκαίρι του 2021, όταν η δύτρια Ταμάρα Τόμσεν της Wisconsin Historical Society εντόπισε τυχαία ένα βυθισμένο κανό κατά τη διάρκεια κατάδυσης. Αρχικά, οι επιστήμονες εκτίμησαν ότι το εύρημα ίσως ήταν μερικών αιώνων. Η ραδιοχρονολόγηση, ωστόσο, αποκάλυψε ότι ήταν 1.200 ετών.

Η έκπληξη ήταν μόνο η αρχή. Το 2022 εντοπίστηκε δεύτερο κανό, ηλικίας 3.000 ετών. Έκτοτε, οι έρευνες αποκάλυψαν ακόμη 14 σκάφη, ενώ οι αναλύσεις έδειξαν ότι το παλαιότερο κατασκευάστηκε περίπου το 3.200 π.Χ. — αιώνες πριν την ανέγερση των πρώτων πυραμίδων στην Αίγυπτο. Το νεότερο από τα κανό χρονολογείται στα 700 χρόνια.

Σύμφωνα με τους ειδικούς, τα ευρήματα αποδεικνύουν ότι η περιοχή κατοικούνταν από ιθαγενείς πληθυσμούς χιλιάδες χρόνια πριν την άφιξη των Ευρωπαίων. Τα σκαφίδια, σκαλισμένα από κορμούς δέντρων, μαρτυρούν εξελιγμένες τεχνικές κατασκευής και βαθιά γνώση του φυσικού περιβάλλοντος.

Ο Μπιλ Κουάκενμπους, αξιωματούχος πολιτιστικής διατήρησης του έθνους των Ho-Chunk Nation, περιγράφει την εμπειρία ως συγκλονιστική. Όπως επισημαίνει, τα κανό προσφέρουν πολύτιμες πληροφορίες για τον τρόπο με τον οποίο οι πρόγονοι των ιθαγενών μετακινούνταν, ψάρευαν και διακινούσαν αγαθά.

Οι αρχαιολόγοι εκτιμούν ότι οι πρώιμοι κάτοικοι της περιοχής είχαν αναπτύξει ένα σύνθετο δίκτυο υδάτινων και χερσαίων διαδρομών. Τα βαριά, ανθεκτικά κανό πιθανόν εγκαταλείπονταν σκόπιμα για να χρησιμοποιηθούν από άλλες κοινότητες — μια πρακτική που ορισμένοι ερευνητές παρομοιάζουν με «προϊστορικούς σταθμούς κοινής χρήσης».

Πέρα από την επιστημονική τους αξία, οι ανακαλύψεις έχουν έντονη πολιτιστική διάσταση. Η κοινότητα των Χο-Τσανκ, η οποία υπέστη επανειλημμένους εκτοπισμούς τον 19ο αιώνα, βλέπει στα ευρήματα μια ευκαιρία επανασύνδεσης με την ιστορική της κληρονομιά. Η τέχνη κατασκευής dugout canoe, όπως αναγνωρίζουν οι ίδιοι οι εκπρόσωποι της φυλής, είχε σε μεγάλο βαθμό χαθεί.

Από το 2022, η φυλή διοργανώνει ετήσιο ταξίδι με παραδοσιακά κανό στα προγονικά ύδατα, μια πρωτοβουλία που λειτουργεί τόσο ως πράξη μνήμης όσο και ως εργαλείο πολιτιστικής αναβίωσης. Παράλληλα, τα ευρήματα έχουν εμπνεύσει νέες μουσειακές εκθέσεις και εκπαιδευτικά προγράμματα.

Το πρώτο κανό που ανασύρθηκε πρόκειται να εκτεθεί στο νέο Κέντρο Ιστορίας του Ουισκόνσιν, το οποίο αναμένεται να ανοίξει το 2027. Οι επιστήμονες τονίζουν ότι η λίμνη ενδέχεται να κρύβει ακόμη περισσότερα ευρήματα, καθώς οι έρευνες συνεχίζονται.

Για τους αρχαιολόγους, η λίμνη Μεντότα μετατρέπεται σε ένα μοναδικό «υποβρύχιο αρχείο» ανθρώπινης δραστηριότητας. Για τις κοινότητες των ιθαγενών, αποτελεί έναν ζωντανό σύνδεσμο με ένα παρελθόν που, όπως αποδεικνύεται, είναι πολύ βαθύτερο και πλουσιότερο απ’ όσο θεωρούνταν μέχρι σήμερα.