Μυστήριο προϊστορικού σκελετού σε πλημμυρισμένο σπήλαιο στο Μεξικό

Ένας προϊστορικός ανθρώπινος σκελετός εντοπίστηκε σε σύνθετο υποθαλάσσιο σύστημα σπηλαίων στις ακτές της Καραϊβικής του Μεξικού, σε περιοχή που έχει πλημμυρίσει από το τέλος της τελευταίας παγετωνικής περιόδου, πριν από περίπου 8.000 χρόνια.

Η ανακάλυψη αποτελεί τη 11η παρόμοια εύρεση τις τελευταίες τρεις δεκαετίες στις λεγόμενες «cenotes» της χερσονήσου Γιουκατάν, σύμφωνα με τον υποβρύχιο αρχαιολόγο Octavio del Río. Ο ίδιος συνεργάζεται με το National Institute of Anthropology and History (Εθνικό Ινστιτούτο Ανθρωπολογίας και Ιστορίας του Μεξικού), επισημαίνοντας ότι η ζώνη μεταξύ Tulum και Playa del Carmen αποτελεί κομβικό σημείο για την κατανόηση των αρχαιότερων ανθρώπινων παρουσιών στη Βόρεια Αμερική, με ορισμένα ευρήματα να χρονολογούνται έως και 13.000 χρόνια πριν.

200 μέτρα μέσα στη γη

Ο σκελετός εντοπίστηκε σε πλημμυρισμένο σπήλαιο περίπου οκτώ μέτρα κάτω από την επιφάνεια, έπειτα από κατάδυση 200 μέτρων σε στενά, υπόγεια περάσματα. Η ανάσυρση των οστών πραγματοποιήθηκε στα τέλη του 2025 και η επιστημονική ανάλυση βρίσκεται σε εξέλιξη.

Ο Ντελ Ρίο υπογράμμισε ότι η θέση του σκελετού αποδεικνύει πως το άτομο βρέθηκε εκεί όταν το σπήλαιο ήταν ακόμη ξηρό. «Με τέτοια απόσταση από την είσοδο και σε αυτό το βάθος, δεν θα μπορούσε να έχει φτάσει εκεί παρά μόνο πριν από τουλάχιστον 8.000 χρόνια», σημείωσε.

Τα οστά βρέθηκαν πάνω σε αμμοθίνη ιζημάτων, σε στενό εσωτερικό θάλαμο, στοιχείο που οδηγεί τους ερευνητές στην υπόθεση ότι πρόκειται για σκόπιμη ταφή, πιθανώς στο πλαίσιο τελετουργικής πρακτικής.

Το παζλ της προϊστορίας του Γιουκατάν

Σύμφωνα με τον Luis Alberto Martos, διευθυντή αρχαιολογικών μελετών στο ίδιο Ινστιτούτο, το νέο εύρημα μπορεί να συμβάλει στην κατανόηση του τρόπου με τον οποίο οι πρώτοι άνθρωποι έφτασαν στη χερσόνησο του Γιουκατάν. Την εποχή εκείνη, η περιοχή δεν είχε τη σημερινή μορφή με ζούγκλα και παραλίες, αλλά ήταν πεδινή έκταση με βραχώδεις σχηματισμούς.

Τα γενετικά δεδομένα ενισχύουν τη θεωρία ότι ορισμένοι πληθυσμοί έφτασαν από την Ασία μέσω χερσαίας γέφυρας στο σημείο που σήμερα βρίσκεται το Bering Strait. Παράλληλα, ωστόσο, εξετάζονται ενδείξεις που υποδηλώνουν πιθανή μετακίνηση και από τη Νότια Αμερική.

«Το παζλ της προϊστορίας του Γιουκατάν γίνεται ολοένα και πιο κατανοητό», ανέφερε ο Μάρτος.

Απειλές και προστασία

Το εκτεταμένο δίκτυο υποθαλάσσιων ποταμών και σπηλαίων της Καραϊβικής ακτής έχει δεχθεί σημαντικές πιέσεις τα τελευταία χρόνια, ιδίως λόγω της κατασκευής του τουριστικού σιδηροδρομικού έργου Maya Train επί προεδρίας Andrés Manuel López Obrador. Περιβαλλοντικές οργανώσεις έχουν προειδοποιήσει για καταστροφές σε ευαίσθητα οικοσυστήματα, καθώς τμήματα ζούγκλας αποψιλώθηκαν και στηρίγματα τοποθετήθηκαν εντός των σπηλαίων.

Ο Ντελ Ρίο, που είχε ασκήσει δημόσια κριτική στο έργο, δήλωσε ότι πλέον οι μεξικανικές αρχές επιδιώκουν τον χαρακτηρισμό ολόκληρης της περιοχής ως εθνικά προστατευόμενης. Το υπουργείο Περιβάλλοντος του Μεξικού έχει θέσει ως στόχο την ολοκλήρωση της διαδικασίας εντός του 2026.

Πέρα από τη φυσική τους αξία, τα σπήλαια θεωρούνται και «αρχαιολογικά παράθυρα», καθώς έχουν αποδώσει ευρήματα νεότερων περιόδων, όπως μικρό κανόνι και τουφέκια του 19ου αιώνα.

Παράλληλα, δύτες που εξερευνούν τα πλημμυρισμένα περάσματα συνεχίζουν να εντοπίζουν απολιθώματα, τα οποία δεν έχουν ακόμη ανασυρθεί επίσημα από αρχαιολογικές αποστολές.

Η νέα ανακάλυψη προσθέτει ακόμη ένα κρίσιμο κομμάτι στο μωσαϊκό της ανθρώπινης προϊστορίας στην αμερικανική ήπειρο, αποδεικνύοντας ότι τα βυθισμένα σπήλαια του Γιουκατάν παραμένουν ανεξάντλητη πηγή γνώσης – αλλά και ευθύνης για το μέλλον τους.