«Bugonia»: Γιατί η ταινία του Λάνθιμου αξίζει το Όσκαρ Καλύτερης Ταινίας

Το γεγονός πως ο Γιώργος Λάνθιμος μπορεί να παραδώσει την πιο «ευθύγραμμη» ταινία της καριέρας του και αυτή να περιλαμβάνει εξωγήινους, οικολογική κατάρρευση και τη μαζική εξόντωση της ανθρωπότητας, είναι ενδεικτικό του πόσο ιδιαίτερο είναι το κινηματογραφικό του σύμπαν. Το «Bugonia», ριμέικ του κορεατικού καλτ «Save the Green Planet!», ξεκινά ως θρίλερ απαγωγής και εξελίσσεται σε μια ψυχρή, σχεδόν κλινική αλληγορία για τη σύγχρονη κοινωνία.

Στο επίκεντρο βρίσκεται ο Τέντι, ένας μελισσοκόμος που έχει βυθιστεί στις πιο σκοτεινές γωνιές του διαδικτύου και έχει πειστεί ότι εξωγήινοι δηλητηριάζουν τις μέλισσές του. Η εμμονή του τον οδηγεί στην απαγωγή της Μισέλ Φούλερ, επικεφαλής της φαρμακευτικής Auxolith, την οποία θεωρεί υπεύθυνη για προσωπική και οικολογική καταστροφή. Η απαγωγή δεν είναι απλώς πράξη εκδίκησης· είναι, στα μάτια του, αποστολή σωτηρίας της ανθρωπότητας.

Η Έμα Στόουν παραδίδει μια από τις πιο αποστασιοποιημένες και ταυτόχρονα πολυεπίπεδες ερμηνείες της καριέρας της. Ως CEO ενσαρκώνει το απόλυτο πρόσωπο της εταιρικής υποκρισίας: μιλά για ενσυναίσθηση και ευελιξία, ενώ υπενθυμίζει διακριτικά ότι η παραγωγικότητα προηγείται των πάντων. Ακόμη και δεμένη στο υπόγειο του απαγωγέα της, επιστρατεύει διαπραγματευτικές τεχνικές, λογικά επιχειρήματα και ψυχολογικούς χειρισμούς, πεπεισμένη ότι η σωστή ρητορική μπορεί να την απελευθερώσει.

Απέναντί της, ο Τζέσι Πλέμονς σκιαγραφεί έναν άνδρα διαλυμένο από το πένθος και παγιδευμένο σε έναν κόσμο όπου κάθε πληροφορία λειτουργεί ως επιβεβαίωση μιας ήδη διαμορφωμένης πεποίθησης. Η αδυναμία του να ακούσει οτιδήποτε δεν συνάδει με τη θεωρία του είναι ταυτόχρονα εξοργιστική και τρομακτικά αναγνωρίσιμη. Είναι το πορτρέτο μιας εποχής όπου η αλήθεια έχει κατακερματιστεί και η βεβαιότητα έχει αντικαταστήσει τον διάλογο.

Η ταινία ανατρέπει τις ισορροπίες με ένα τολμηρό twist: ο Τέντι έχει διαπράξει εγκλήματα στο κυνήγι φανταστικών εχθρών, όμως στην περίπτωση της Μισέλ έχει δίκιο. Δεν είναι απλώς μια αδίστακτη επιχειρηματίας· είναι εξωγήινη αυτοκράτειρα από την Ανδρομέδα. Οι άνθρωποι, αποκαλύπτεται, δημιουργήθηκαν ως «συγγνώμη» για την εξαφάνιση των δεινοσαύρων, ένα πείραμα που απέτυχε παταγωδώς. Το είδος αποδεικνύεται αυτοκαταστροφικό.

Στην τελική, σοκαριστική σεκάνς, υπό τους ήχους του «Where Have All the Flowers Gone» της Marlene Dietrich, η Μισέλ εξαλείφει την ανθρωπότητα με το πάτημα ενός διακόπτη. Παιδιά σε σχολικές αίθουσες, ζευγάρια, οδηγοί σε αυτοκινητόδρομους παγώνουν στον χρόνο. Κι όμως, μέσα στην απόλυτη σιωπή, η φύση μοιάζει να ανακάμπτει. Τα λουλούδια ανθίζουν, τα πουλιά πετούν, οι μέλισσες επιβιώνουν.

Το «Bugonia» δεν επιδιώκει να παρηγορήσει τον θεατή. Θέτει ένα ωμό, σχεδόν ανυπόφορο ερώτημα: αν η ανθρωπότητα επιμένει να υπονομεύει την ίδια της την επιβίωση, αξίζει πράγματι να σωθεί; Σε μια εποχή όπου ο δημόσιος λόγος κυριαρχείται από οικολογικές κρίσεις, εταιρική απληστία και διαδικτυακή ριζοσπαστικοποίηση, η ταινία του Λάνθιμου μοιάζει λιγότερο φαντασία και περισσότερο καθρέφτης. Και ίσως ακριβώς γι’ αυτό να είναι η πιο άξια υποψήφια για το Όσκαρ Καλύτερης Ταινίας.