Το μουσείο του μέλλοντος «γεννιέται» στο Ανατολικό Λονδίνο

Η εικόνα του Ανατολικού Λονδίνου έχει αλλάξει ριζικά τα τελευταία χρόνια. Από μια εγκαταλελειμμένη βιομηχανική ζώνη, η περιοχή μετατράπηκε –ιδίως μετά τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2012– σε έναν δυναμικό πολιτιστικό κόμβο, γεμάτο ζωή, δημιουργικότητα και νέες εμπειρίες. Στην καρδιά αυτής της αναγέννησης δεσπόζει το V&A East Storehouse, ένα εγχείρημα που φιλοδοξεί να αλλάξει όσα γνωρίζαμε μέχρι σήμερα για τα μουσεία.

Σε αντίθεση με τα παραδοσιακά ιδρύματα, εδώ δεν υπάρχουν αυστηρές διαδρομές ή γυάλινες προθήκες που κρατούν τον επισκέπτη σε απόσταση. Αντιθέτως, περισσότερα από 250.000 αντικείμενα εκτίθενται σχεδόν «γυμνά», σε άμεση επαφή με το κοινό. Από θεατρικά κοστούμια και υφάσματα μέχρι έργα τέχνης και καθημερινά αντικείμενα, όλα συνυπάρχουν σε ένα περιβάλλον που θυμίζει δημιουργικό χάος, ενθαρρύνοντας την προσωπική εξερεύνηση.

Η εμπειρία μοιάζει περισσότερο με περιπλάνηση παρά με οργανωμένη επίσκεψη. Δεν υπάρχει μία «σωστή» πορεία· κάθε επισκέπτης χαράζει τη δική του, ανακαλύπτοντας απρόσμενους συνδυασμούς: μια παλιά τηλεόραση δίπλα σε ένα μεσαιωνικό γλυπτό ή ένα εμβληματικό αντικείμενο design δίπλα σε ένα απλό καθημερινό εύρημα. Το αποτέλεσμα είναι μια ζωντανή αφήγηση που προκύπτει αυθόρμητα.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει και ο τρόπος με τον οποίο αποκαλύπτεται η διαδικασία συντήρησης. Οι επισκέπτες μπορούν να δουν συντηρητές να εργάζονται σε πραγματικό χρόνο, κάτω από γυάλινες επιφάνειες, μετατρέποντας μια συνήθως «αόρατη» διαδικασία σε μέρος της εμπειρίας. Έτσι, το μουσείο δεν παρουσιάζει απλώς αντικείμενα, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο αυτά διατηρούνται ζωντανά στον χρόνο.

Το κτίριο, σχεδιασμένο από το αρχιτεκτονικό γραφείο Diller Scofidio + Renfro σε συνεργασία με το Austin-Smith: Lord, εκτείνεται σε τέσσερα επίπεδα και καλύπτει μια εντυπωσιακή έκταση μέσα στο Queen Elizabeth Olympic Park. Στους χώρους του φιλοξενούνται επίσης εκθέσεις, παραστάσεις και εργαστήρια, ενισχύοντας τον πολυδιάστατο χαρακτήρα του.

Ανάμεσα στα πιο ξεχωριστά εκθέματα συγκαταλέγονται έργα όπως το «Le Train Bleu» του Pablo Picasso, αλλά και το γραφείο Kaufmann του Frank Lloyd Wright, που μεταφέρει τον επισκέπτη σε μια άλλη εποχή. Ξεχωριστή θέση κατέχει και το αφιέρωμα στον David Bowie, με χιλιάδες αντικείμενα που σκιαγραφούν την πορεία και τη δημιουργική του ταυτότητα.

Το V&A East Storehouse δεν είναι απλώς ένα ακόμη μουσείο. Είναι μια πρόταση για το μέλλον της πολιτιστικής εμπειρίας: ανοιχτή, συμμετοχική και απελευθερωμένη από τους περιορισμούς της παραδοσιακής παρουσίασης. Σε μια εποχή όπου η τέχνη συχνά παραμένει πίσω από γυάλινες επιφάνειες, εδώ αποκτά ξανά ζωντάνια και άμεση επαφή με τον θεατή.