Νέα μελέτη προειδοποιεί: Τοξικές ουσίες και κλιματική κρίση απειλούν τη γονιμότητα

Ανησυχητικά συμπεράσματα για το μέλλον της ανθρώπινης αναπαραγωγής και της βιοποικιλότητας φέρνει νέα επιστημονική μελέτη, η οποία συνδέει τη μείωση της γονιμότητας παγκοσμίως με τον συνδυασμό τοξικών χημικών ουσιών και των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής.

Η έρευνα βασίστηκε στην ανασκόπηση 177 επιστημονικών μελετών και καταλήγει ότι η ταυτόχρονη έκθεση σε ενδοκρινικούς διαταράκτες, δηλαδή ουσίες που επηρεάζουν τη λειτουργία των ορμονών, μαζί με παράγοντες όπως η θερμική καταπόνηση και η αύξηση της θερμοκρασίας, πιθανότατα έχει αθροιστικό ή και συνεργιστικό αποτέλεσμα, επιβαρύνοντας ακόμη περισσότερο τη γονιμότητα.

Οι επιστήμονες εστίασαν σε ουσίες που βρίσκονται ευρέως σε πλαστικά και καθημερινά καταναλωτικά προϊόντα, όπως τα μικροπλαστικά, οι δισφαινόλες, οι φθαλικές ενώσεις και τα PFAS, γνωστά και ως «παντοτινά χημικά». Οι ουσίες αυτές έχουν ήδη συνδεθεί με σοβαρές διαταραχές στο αναπαραγωγικό σύστημα, με ορμονικές ανισορροπίες και με μειωμένη γονιμότητα.

Σύμφωνα με τους ερευνητές, οι επιδράσεις αυτές δεν περιορίζονται στους ανθρώπους, αλλά εμφανίζονται σε πολλά είδη, από ασπόνδυλα και ψάρια έως θηλαστικά και πτηνά, γεγονός που δείχνει ότι πρόκειται για ευρύτερο οικολογικό πρόβλημα.

Την ίδια ώρα, η κλιματική κρίση φαίνεται να επιβαρύνει επίσης τη γονιμότητα μέσω της ανόδου της θερμοκρασίας, του θερμικού στρες, της μείωσης του οξυγόνου στα οικοσυστήματα και της διατάραξης φυσικών προτύπων αναπαραγωγής.

Η υψηλή θερμοκρασία έχει συνδεθεί με ορμονικές αλλαγές στους ανθρώπους και με προβλήματα στην παραγωγή σπέρματος σε ζώα. Σε ψάρια, ερπετά και αμφίβια, η θερμοκρασία μπορεί ακόμη και να επηρεάσει τον καθορισμό του φύλου των απογόνων, ανατρέποντας φυσικούς εξελικτικούς μηχανισμούς.

Η νέα μελέτη έρχεται να προστεθεί σε ήδη ανησυχητικά στοιχεία των τελευταίων ετών. Το 2017, μεγάλη διεθνής έρευνα είχε δείξει ότι ο αριθμός σπερματοζωαρίων στους άνδρες δυτικών χωρών είχε μειωθεί περισσότερο από 50% μέσα σε τέσσερις δεκαετίες. Παράλληλα, το Institute for Health Metrics and Evaluation του Πανεπιστημίου Ουάσινγκτον είχε προειδοποιήσει ότι έως το 2050 περισσότερες από τα τρία τέταρτα των χωρών θα βρίσκονται κάτω από το επίπεδο αναπλήρωσης πληθυσμού.

Οι επιστήμονες τονίζουν ότι υπάρχουν ήδη αρκετά δεδομένα ώστε να ληφθούν άμεσα μέτρα. Υπογραμμίζουν πως ο περιορισμός της κλιματικής αλλαγής και η μείωση της χρήσης τοξικών χημικών ουσιών αποτελούν βασικά βήματα για την προστασία της δημόσιας υγείας και της αναπαραγωγικής ικανότητας των επόμενων γενεών.

Όπως επισημαίνουν, η αντιμετώπιση αυτών των δύο κρίσεων ταυτόχρονα ίσως αποδειχθεί καθοριστική για το μέλλον της ανθρώπινης γονιμότητας και της ζωής στον πλανήτη.