Metallica: Η θεωρία συνωμοσίας πίσω από το «Enter Sandman» που δίχασε τη metal σκηνή

Το «Enter Sandman» δεν είναι απλώς ένα τραγούδι. Είναι ο ύμνος που εκτόξευσε τους Metallica από τη metal ελίτ στην παγκόσμια mainstream κορυφη. Από την κυκλοφορία του το 1991 μέχρι σήμερα, το κομμάτι θεωρείται ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα τραγούδια στην ιστορία της σκληρής μουσικής. Ωστόσο, πίσω από το εμβληματικό riff του κρύβεται εδώ και δεκαετίες μία ιστορία που συνεχίζει να προκαλεί συζητήσεις.

Λίγους μόλις μήνες μετά την κυκλοφορία του «Enter Sandman», αρκετοί ακροατές παρατήρησαν ότι η εισαγωγή του θύμιζε έντονα ένα άλλο τραγούδι: το «Tapping Into The Emotional Void» των Excel, ενός underground thrash συγκροτήματος από το Λος Άντζελες.

Οι Excel είχαν σχηματιστεί στα μέσα των ‘80s και κινούνταν στον χώρο του skate thrash, συνδυάζοντας hardcore, punk και heavy metal στοιχεία. Το συγκεκριμένο τραγούδι κυκλοφόρησε το 1989 στο άλμπουμ «The Joke’s On You» και αρκετοί θεώρησαν πως η ατμοσφαιρική ακουστική εισαγωγή του έμοιαζε υπερβολικά με το riff που λίγο αργότερα έκανε διάσημους τους Metallica σε κάθε γωνιά του πλανήτη.

Η ιστορία πήρε διαστάσεις όταν αμερικανικοί ραδιοφωνικοί σταθμοί άρχισαν να παίζουν το κομμάτι των Excel και ακροατές τηλεφωνούσαν νομίζοντας ότι άκουγαν demo έκδοση του «Enter Sandman».

Ο τραγουδιστής των Excel, Νταν Κλέμεντς, είχε δηλώσει τότε στους Los Angeles Times πως είχε μείνει «σοκαρισμένος» από τις ομοιότητες, ενώ ο Ντέιβ Μαστέιν των Megadeth — και πρώην μέλος των Metallica — πήγε ακόμα πιο μακριά, λέγοντας χρόνια αργότερα ότι το τραγούδι ήταν ουσιαστικά «κλεμμένο».

Παρά τη φημολογία, ποτέ δεν κατατέθηκε μήνυση. Οι ίδιοι οι Excel αποφάσισαν να μην κινηθούν νομικά, θεωρώντας ότι μία τέτοια διαδικασία θα κατέστρεφε τη ζωή και την πορεία τους.

Οι Metallica από την πλευρά τους αρνήθηκαν ότι υπήρξε αντιγραφή. Ο κιθαρίστας Κερκ Χάμετ έχει εξηγήσει πως το riff του «Enter Sandman» γεννήθηκε επηρεασμένο από τον ήχο των Soundgarden και τη σκηνή του Seattle στα τέλη των ‘80s.

Η υπόθεση πήρε νέα τροπή το 2018, όταν κυκλοφόρησαν demo ηχογραφήσεις από την περίοδο του «…And Justice For All». Σε ένα από αυτά τα πρόχειρα riff του Τζέιμς Χέτφιλντ, που είχε ηχογραφηθεί ήδη από το 1987 — δύο χρόνια πριν το τραγούδι των Excel — ακούγεται μία πρώιμη εκδοχή του βασικού μοτίβου του «Enter Sandman».

Για πολλούς αυτό ήταν η οριστική απάντηση στη θεωρία περί «κλοπής». Για άλλους, οι ομοιότητες παραμένουν υπερβολικά έντονες για να θεωρηθούν απλή σύμπτωση.

Όπως και να έχει, η ιστορία κατάφερε να δώσει στους Excel μία απρόσμενη δημοσιότητα. «Το μόνο που ήθελα», είχε πει τότε ο Νταν Κλέμεντς, «ήταν ο κόσμος να καταλάβει ότι οι Excel ήταν μπροστά από την εποχή τους».

Τρεις δεκαετίες αργότερα, το «Enter Sandman» παραμένει ένα από τα μεγαλύτερα metal τραγούδια όλων των εποχών — αλλά και ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα riff στην ιστορία της ροκ μουσικής.