Ένα «παράθυρο» στη Νεολιθική εποχή: Ανακατασκευή αίθουσας 4.500 ετών στο Στόουνχεντζ

Ένα νέο κεφάλαιο στην ιστορία του Στόουνχεντζ ανοίγει στη Βρετανία, καθώς η English Heritage ολοκληρώνει την ανακατασκευή μιας τεράστιας νεολιθικής αίθουσας, βασισμένης σε αρχαιολογικά ευρήματα ηλικίας περίπου 4.500 ετών.

Η λεγόμενη «Kusuma Neolithic Hall», ύψους επτά μέτρων, χτίστηκε κοντά στο κέντρο επισκεπτών του Στόουνχεντζ, στην πεδιάδα του Σάλσμπερι, με στόχο να μεταφέρει το κοινό στην εποχή των πρώτων κατασκευαστών του διάσημου λίθινου κύκλου.

Το έργο, κόστους περίπου ενός εκατομμυρίου λιρών, υλοποιήθηκε εξ ολοκλήρου στο χέρι μέσα σε εννέα μήνες, με τη συμμετοχή περισσότερων από 100 εθελοντών.

Η ανακατασκευή βασίζεται στο αρχαιολογικό αποτύπωμα μιας μυστηριώδους δομής γνωστής ως «Durrington 68», η οποία εντοπίστηκε περίπου τρία χιλιόμετρα μακριά, κοντά στο Γούντχεντζ. Το σημείο είχε ανασκαφεί αρχικά το 1928 και επανεξετάστηκε το 2007 από το ερευνητικό πρόγραμμα Stonehenge Riverside Project.

Οι αρχαιολόγοι βρήκαν τότε ίχνη από τεράστιους ξύλινους στύλους και μια ιδιαίτερη διάταξη που υποδηλώνει την ύπαρξη μεγάλου στεγασμένου κτιρίου — αν και ο ακριβής σκοπός του παραμένει άγνωστος.

Σύμφωνα με τους ειδικούς, η αίθουσα ίσως χρησιμοποιούνταν για τελετουργίες, χειμερινές συγκεντρώσεις, αποθήκευση τροφίμων ή ακόμη και ως χώρος φιλοξενίας εργατών που συμμετείχαν στην κατασκευή του Στόουνχεντζ.

Ο πειραματικός αρχαιολόγος Λουκ Γουίντερ, που συμμετείχε στον σχεδιασμό του κτιρίου, εξήγησε ότι η κατασκευή βασίστηκε αποκλειστικά σε υλικά και τεχνικές που υπήρχαν στην περιοχή πριν από 5.000 χρόνια.

«Όλα όσα χρησιμοποιήσαμε υπήρχαν σε αυτό το τοπίο εκείνη την εποχή. Δημιουργήσαμε κάθε κομμάτι με αντίγραφα λίθινων εργαλείων και καταγράψαμε κυριολεκτικά κάθε χτύπημα του τσεκουριού», ανέφερε.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι, όπως και το ίδιο το Στόουνχεντζ, η αίθουσα είναι απόλυτα ευθυγραμμισμένη με το χειμερινό ηλιοστάσιο.

Το νέο κτίριο θα ανοίξει για το κοινό μέσα στο καλοκαίρι και στη συνέχεια θα λειτουργήσει ως διαδραστικός εκπαιδευτικός χώρος για σχολεία και μαθητές.

Οι επισκέπτες θα μπορούν να συμμετέχουν σε βιωματικές δραστηριότητες, όπως παρασκευή προϊστορικού τυριού, δημιουργία κεραμικών και συγκεντρώσεις γύρω από ανοιχτή φωτιά, ώστε να κατανοήσουν καλύτερα την καθημερινότητα των νεολιθικών κοινοτήτων.

Η υπεύθυνη εκπαιδευτικών προγραμμάτων της English Heritage, Ιόνα Κιν, δήλωσε ότι στόχος είναι να διπλασιαστεί ο αριθμός μαθητών που επισκέπτονται το Στόουνχεντζ τα επόμενα χρόνια, φτάνοντας σχεδόν τους 100.000 ετησίως.

Για τους αρχαιολόγους, η νέα αυτή ανακατασκευή δεν αφορά μόνο την αρχιτεκτονική, αλλά και την κατανόηση της κοινωνίας που δημιούργησε το Στόουνχεντζ.

Όπως σημείωσε ο επιμελητής του μνημείου, Γουίν Σκατ, οι τεράστιες αυτές κατασκευές ήταν πάνω απ’ όλα έκφραση συλλογικότητας και κοινωνικής συνοχής.

«Δεν επρόκειτο μόνο για τεχνικό επίτευγμα ή επιστήμη. Ήταν ένας τρόπος οι άνθρωποι να νιώσουν ότι ανήκουν κάπου και να δημιουργήσουν κάτι που τους εκπροσωπεί όλους», τόνισε.