Μυστηριώδης «μαγική» πινακίδα με κατάρες ανακαλύφθηκε στην Ολλανδία

Μια σπάνια ανακάλυψη από τη ρωμαϊκή εποχή φέρνει στο φως τις δοξασίες γύρω από τη μαγεία και τις κατάρες στον αρχαίο κόσμο. Αρχαιολόγοι στην ολλανδική πόλη Χέρλεν αποκρυπτογράφησαν ένα μικρό μολύβδινο έλασμα, το οποίο περιέχει επικλήσεις σε θεότητες και δαιμονικές οντότητες, με σκοπό την πρόκληση βλάβης σε αντιπάλους.

Το αντικείμενο, διαστάσεων περίπου 9,3 επί 4,8 εκατοστών, βρέθηκε σε λάκκο κάτω από την πλατεία του Δημαρχείου, εκεί όπου κατά τον 2ο αιώνα μ.Χ. βρισκόταν ο ρωμαϊκός οικισμός Coriovallum, στην επαρχία της Κάτω Γερμανίας.

Γραμμένο στα ελληνικά με αιγυπτιακές επιρροές

Οι ερευνητές του Ινστιτούτου Παπυρολογίας του Πανεπιστημίου της Χαϊδελβέργης διαπίστωσαν ότι η επιγραφή δεν ήταν στα λατινικά, όπως συμβαίνει συνήθως με παρόμοια ευρήματα στη βόρεια Ευρώπη, αλλά στα αρχαία ελληνικά, ακολουθώντας αιγυπτιακή παράδοση.

Για την ανάγνωση της φθαρμένης επιγραφής χρησιμοποιήθηκε ειδική φωτογραφική τεχνική που συνδύασε πολλαπλές λήψεις με διαφορετικό φωτισμό, αποκαλύπτοντας ακόμη και τις πιο δυσδιάκριτες χαράξεις.

Σύμφωνα με τους ειδικούς, το κείμενο επικαλείται θεότητες και δαίμονες και περιλαμβάνει τα ονόματα δύο ανδρών και δύο γυναικών, οι οποίοι αναφέρονται ως σκλάβοι.

Κατάρα ή προστασία;

Όπως εξηγεί ο παπυρολόγος Ρόντνεϊ Άστ, το έλασμα θα μπορούσε είτε να αποτελεί κατάρα εναντίον των τεσσάρων σκλάβων είτε να έχει συνταχθεί εκ μέρους τους εναντίον κάποιου άλλου προσώπου, το οποίο δεν κατονομάζεται.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι τα ονόματα των ανδρών αποδίδονται στα λατινικά, ενώ εκείνα των γυναικών στα ελληνικά. Η ερευνήτρια Τζούλια Λουγκοβάγια εκτιμά ότι μία από τις δύο γυναίκες ίσως καταγόταν από τη ρωμαϊκή Αίγυπτο και μετέφερε μαζί της τις σχετικές μαγικές πρακτικές και την πεποίθηση ότι μέσω τέτοιων τελετουργιών μπορούσε να επικοινωνήσει με υπερφυσικές δυνάμεις.

Η μαγεία στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία

Τα λεγόμενα «καταδεσμικά ελάσματα» ήταν συνήθως κατασκευασμένα από μόλυβδο, υλικό που θεωρούνταν ότι είχε τη δύναμη να «δεσμεύει» ή να περιορίζει τους αντιπάλους. Χρησιμοποιούνταν για να επηρεάσουν δικαστικές διαμάχες, αθλητικούς αγώνες ή ακόμη και ερωτικούς ανταγωνισμούς.

Οι επιστήμονες τονίζουν ότι το εύρημα αποκαλύπτει τον τρόπο με τον οποίο αιγυπτιακές, ανατολικές, εβραϊκές και πρώιμες χριστιανικές παραδόσεις αλληλεπιδρούσαν και εξαπλώνονταν σε ολόκληρη τη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία.

Ο αιγυπτιολόγος Γιόαχιμ Κουακ σημειώνει ότι η πινακίδα από το Χέρλεν αποτελεί μια εντυπωσιακή απόδειξη της πολιτισμικής και θρησκευτικής ανάμειξης που χαρακτήριζε τους πρώτους