Αγώνας δρόμου για τη διάσωση αιγυπτιακού τάφου 3.000 ετών από τις ξαφνικές πλημμύρες

Σε εξέλιξη βρίσκεται μια πολυετής αρχαιολογική αποστολή στη νεκρόπολη των Θηβών, στη δυτική όχθη του Λούξορ της Αιγύπτου, με στόχο τόσο την αποκάλυψη όσο και τη διατήρηση αρχαίων τάφων ηλικίας άνω των 3.000 ετών. Οι ανασκαφές ξεκίνησαν το 2018 στην περιοχή Κάτω Σέιχ Αμπντ ελ-Κούρνα και συνεχίζονται έως σήμερα, αποκαλύπτοντας πολύτιμα στοιχεία για την ιστορία της αρχαίας Αιγύπτου.

Ανάμεσα στα σημαντικότερα ευρήματα συγκαταλέγεται ο τάφος ενός αξιωματούχου με το όνομα Πασέρ (Paser), ο οποίος διατηρεί καλλιτεχνικές επιγραφές και διακοσμητικά στοιχεία που χρονολογούνται από την εποχή της ταφής του.

Οι αρχαιολόγοι εντόπισαν επίσης στην αυλή του ταφικού συγκροτήματος καλοδιατηρημένα αρχιτεκτονικά στοιχεία, όπως επένδυση από πλίνθους από ωμό πηλό – γνωστές ως «milk bricks» – καθώς και ειδικά διαμορφωμένο χώρο για την τοποθέτηση επιτύμβιας στήλης. Επιπλέον, αποκαλύφθηκε κλιμακοστάσιο που οδηγεί στην είσοδο του τάφου, πλαισιωμένο από ράμπες στις δύο πλευρές του.

Ωστόσο, η διατήρηση των μνημείων αποτελεί μεγάλη πρόκληση. Σύμφωνα με το Υπουργείο Τουρισμού και Αρχαιοτήτων της Αιγύπτου, η περιοχή βρίσκεται στο χαμηλότερο σημείο του όρους Σέιχ Αμπντ ελ-Κούρνα και είναι ιδιαίτερα ευάλωτη σε αιφνίδιες πλημμύρες. Πολλοί από τους τάφους φέρουν ήδη εμφανή ίχνη ζημιών από παλαιότερα πλημμυρικά φαινόμενα, γεγονός που εντείνει την ανησυχία των ειδικών.

Οι ερευνητές προειδοποιούν ότι νέες πλημμύρες θα μπορούσαν να καταστρέψουν τις εύθραυστες επιγραφές, τις τοιχογραφίες και τα διακοσμητικά στοιχεία των τάφων. Για τον λόγο αυτό, παράλληλα με τις ανασκαφές εφαρμόζονται μέτρα προστασίας και διαχείρισης κινδύνου, όπως η απομάκρυνση σύγχρονων επιχώσεων γύρω από τους τάφους και η δημιουργία συστημάτων αποστράγγισης για την ασφαλή διοχέτευση των ομβρίων υδάτων.

Η επιστημονική ομάδα ακολουθεί μια διεπιστημονική προσέγγιση, συνδυάζοντας γνώσεις από την Αιγυπτιολογία, την αρχαιολογία, τη συντήρηση και αποκατάσταση μνημείων, τη γεωλογία, την υδρολογία, τη διαχείριση πολιτιστικής κληρονομιάς και τις ψηφιακές ανθρωπιστικές επιστήμες.

Στο πλαίσιο του προγράμματος, σχεδιάζεται η εφαρμογή σύγχρονων, μη επεμβατικών ψηφιακών τεχνολογιών για την τεκμηρίωση και ανάλυση των ζωγραφικών διακοσμήσεων των τάφων, καθώς και η μελέτη των ανθρώπινων λειψάνων που έχουν εντοπιστεί. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι τα ευρήματα θα συμβάλουν στην καλύτερη κατανόηση της σχέσης των αρχαίων νεκροταφείων με το φυσικό περιβάλλον της περιοχής και θα ενισχύσουν τις προσπάθειες προστασίας της αιγυπτιακής πολιτιστικής κληρονομιάς απέναντι στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.