Χρυσός θησαυρός σε βυζαντινό ναυάγιο αποκαλύπτει άγνωστες πτυχές της αυτοκρατορίας

Ένας εντυπωσιακός χρυσός θησαυρός που βρέθηκε σε ναυάγιο βυζαντινής περιόδου στα ανοικτά των ακτών της Κροατίας αποκαλύπτει νέα στοιχεία για την κοινωνική και πολιτική ζωή της Ανατολικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας και τις θαλάσσιες διαδρομές της Μεσογείου κατά τη μετάβαση από την ύστερη αρχαιότητα στον Μεσαίωνα.

Το ναυάγιο εντοπίστηκε πριν από περισσότερα από δέκα χρόνια κοντά στο νησί Μλιετ, στην Αδριατική θάλασσα, και έκτοτε αποτελεί αντικείμενο μιας πολυετούς υποβρύχιας αρχαιολογικής έρευνας. Τα πρώτα πλήρη αποτελέσματα των μελετών παρουσιάστηκαν την Πέμπτη, με τους αρχαιολόγους να εκτιμούν ότι το πλοίο χρονολογείται στον 7ο ή τον 8ο αιώνα μ.Χ.

Τα ευρήματα δείχνουν ότι το πλοίο δεν ήταν ένα συνηθισμένο εμπορικό σκάφος, αλλά πιθανότατα μετέφερε ένα πρόσωπο υψηλής κοινωνικής θέσης μαζί με τη συνοδεία του. Ανάμεσα στα αντικείμενα που εντοπίστηκαν βρίσκονται χρυσά νομίσματα της δυναστείας του Ηρακλείου, η οποία κυβέρνησε τη Βυζαντινή Αυτοκρατορία από το 610 έως το 711 μ.Χ., καθώς και πολυτελείς πόρπες διακοσμημένες με ρουμπίνια, σμαράγδια και μαργαριτάρια.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η ανακάλυψη ενός χρυσού δαχτυλιδιού-σφραγίδας με απεικόνιση αυτοκράτορα. Σύμφωνα με τον Πάβλε Ντούγκονιτς, επικεφαλής του Τμήματος Υποβρύχιας Αρχαιολογίας του Κροατικού Ινστιτούτου Συντήρησης, πρόκειται για αντικείμενο που «σίγουρα δεν θα φορούσε ο καθένας», γεγονός που ενισχύει την εκτίμηση ότι κάποιος υψηλόβαθμος αξιωματούχος ή μέλος της ελίτ βρισκόταν πάνω στο πλοίο.

«Πρόκειται για μια εντυπωσιακή ποσότητα χρυσού, τη μεγαλύτερη που έχει βρεθεί ποτέ σε ναυάγιο σε ολόκληρη τη Μεσόγειο», δήλωσε ο Ίγκορ Μιχόλγιεκ, επικεφαλής της έρευνας στο Κροατικό Ινστιτούτο Συντήρησης. Ο ίδιος ανέφερε ότι μετά τον καθαρισμό και την αποκατάσταση των ευρημάτων, ο χρυσός ζυγίζει περισσότερα από 600 γραμμάρια.

Η ανακάλυψη θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική για την κατανόηση μιας κρίσιμης περιόδου στην ιστορία της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας. Το Βυζάντιο, διάδοχος της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας με πρωτεύουσα την Κωνσταντινούπολη, κυριαρχούσε για αιώνες στην ανατολική Μεσόγειο, όμως στις αρχές του 8ου αιώνα αντιμετώπιζε σοβαρές εσωτερικές αναταράξεις και απώλειες εδαφών.

Για τον καθηγητή Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Στάνφορντ Τζάστιν Λάιντγουανγκερ, το ναυάγιο αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα αρχαιολογικά ευρήματα της εποχής του. «Αν μελετά κανείς το τέλος της ύστερης Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας και τη μετάβαση στον μεσαιωνικό κόσμο, αυτή είναι μια κρίσιμη τοποθεσία για να κατανοήσουμε πώς η Μεσόγειος διατηρούνταν ενωμένη μέσω των θαλάσσιων δικτύων, πώς αυτά κατακερματίστηκαν και πώς η αυτοκρατορία άρχισε να διαλύεται», ανέφερε.

Η μελέτη του ναυαγίου αναμένεται να συνεχιστεί, καθώς οι αρχαιολόγοι εκτιμούν ότι τα ευρήματα μπορούν να προσφέρουν νέες πληροφορίες για το εμπόριο, τις μετακινήσεις των ελίτ και τον ρόλο της θάλασσας στη διαμόρφωση της βυζαντινής ιστορίας.