Birds of Passage: Ομαδική έκθεση ζωγραφικής από την γκαλερί Cypher στη Σαντορίνη

Με τη συμμετοχή των καλλιτεχνών Ιωάννη Αριστοτέλους, Δημοσθένη Μπάρμπα (Barba Dee), Δημήτρη Εφέογλου, Παναγιώτη Κεφαλά, Owen Osunde, Γιώργου Παπαφίγκου, Κατερίνας Παπαζήση, Ελένης Τωμαδάκη και Έλενας-Δήμητρας Χαντζή, η έκθεση αναπτύσσεται γύρω από την έννοια της κατοίκησης, προσεγγίζοντάς την όχι ως μία σταθερή συνθήκη αλλά ως τον τρόπο με τον οποίο σχετιζόμαστε με τον χώρο. Στα εγκαίνια της έκθεσης, την Πέμπτη 6 Αυγούστου, το ντουέτο ηλεκτρονικής μουσικής Aquatic Ensemble θα παρουσιάσει ένα live act και dj set. Η επιμέλεια έγινε από την Ισαβέλλα Κλαδάκη.

Με αφετηρία τη μετάβαση από την Αθήνα στη Σαντορίνη, από μια γκαλερί σε ένα σπίτι και από το εργαστήριο στον εκθεσιακό χώρο, το Birds of Passage διερευνά πώς τα έργα, το πλαίσιο και ο θεατής συγκροτούν έναν κοινό, μεταβατικό χώρο που ενεργοποιείται μέσα από τη μεταξύ τους σχέση και κατοικείται προσωρινά. Αντί να λειτουργεί ως ένας ουδέτερος εκθεσιακός χώρος, το Hiraeth Santorini φέρει τη δική του ιστορία.

Πρόκειται για ένα συγκρότημα τριών ανεξάρτητων κατοικιών, το οποίο αναστέλλει προσωρινά την οικιστική του λειτουργία για τις ανάγκες της έκθεσης. Καθ’ όλη τη διάρκειά της, τα σπίτια δεν θα φιλοξενούν κατοίκους ή επισκέπτες, αλλά θα κατοικηθούν από ζωγραφικά έργα, προσκαλώντας το κοινό να βιώσει έναν χώρο όπου τα όρια ανάμεσα στο ιδιωτικό και το δημόσιο, το οικιακό και το θεσμικό, γίνονται ρευστά.

Ο τίτλος της έκθεσης συμπυκνώνει αυτή τη συνθήκη. Μιλά για την κατοίκηση του ενδιάμεσου και επιχειρεί να τη διερευνήσει ως έναν τρόπο ύπαρξης στον κόσμο.

Η κατοίκηση δεν ταυτίζεται εδώ με το σπίτι ούτε με μια μόνιμη (εγ)κατάσταση. Δεν αφορά την κατοχή ενός τόπου, αλλά τη δυνατότητα συγκρότησης σχέσεων με τον κόσμο. Ένας τόπος κατοικείται όταν ενεργοποιείται μέσα από τη μνήμη, την επιθυμία και την παρουσία μας. Υπό αυτή την έννοια, η κατοίκηση είναι πάντοτε μια ανοιχτή διαδικασία που μεταβάλλεται καθώς μεταβάλλονται οι χώροι που διασχίζουμε αλλά και οι εικόνες και οι εμπειρίες που μας διαμορφώνουν.

Η έκθεση Birds of Passage διαμορφώνεται μέσα από τις σχέσεις που αναπτύσσονται ανάμεσα στα έργα –και ανάμεσα σε δύο τόπους, με διαφορετικά ψυχικά και πολιτισμικά φορτία– επιτρέποντας στο θεωρητικό της πλαίσιο να αναδυθεί σταδιακά μέσα από την ίδια τη διαδικασία. Παράλληλα, τα έργα της έκθεσης συνομιλούν με επιλεγμένα έργα που ανήκουν ήδη στη μόνιμη συλλογή του σπιτιού, εντάσσοντας στη συνθήκη της έκθεσης τη μνήμη και την ιστορία του χώρου. Θραύσματα της ιδιωτικής ζωής παρεμβάλλονται ανάμεσα σε ζωγραφικά έργα μιας ανερχόμενης γενιάς Ελλήνων εικαστικών – έργα που συγχρόνως προέρχονται από διαφορετικά γεωγραφικά και πολιτισμικά συμφραζόμενα και χρονικότητες, διευρύνοντας την έννοια της κατοίκησης ως μια διαρκώς μεταβαλλόμενη σχέση και συνθήκη. Το σπίτι μετατρέπεται σε έναν ενδιάμεσο χώρο συνάντησης, όπου διαφορετικές διαδρομές, εμπειρίες και εικαστικές γλώσσες συνυπάρχουν προσωρινά, ενεργοποιώντας νέους τρόπους θέασης και συσχέτισης.

Η ζωγραφική προτείνεται ως ο τόπος όπου αυτή η διαδικασία γίνεται ορατή: Ο κυριολεκτικός χώρος της έκθεσης, ο ζωγραφικός χώρος του έργου και ο ψυχικός χώρος της μνήμης και της επιθυμίας αλληλοεπικαλύπτονται, εισέρχονται σε συνθήκη διαλεκτική, τέμνονται με ίχνη της ιδιωτικότητας του σπιτιού, δημιουργώντας έναν μεταβατικό χώρο που δεν ανήκει αποκλειστικά ούτε στον καλλιτέχνη ούτε στον θεατή. Παράγεται ανάμεσά τους και υπάρχει μόνο όσο αυτή η σχέση παραμένει ενεργή.

Η έκθεση πραγματοποιείται με την υποστήριξη των Blue Star Ferries, Estate Argyros Santorini και Oeno P.

Κεντρική φωτογραφία θέματος: Ιωάννης Αριστοτέλους, Standing Soil, 2026. Υδατογραφία σε χειροποίητο χαρτί, 48,5 x 33,5 εκ. Παραχώρηση του καλλιτέχνη.