Μεσαιωνικό μοναστήρι 800 ετών βρέθηκε κάτω από γήπεδο ποδοσφαίρου

Ένα μεσαιωνικό μοναστήρι που θεωρούνταν χαμένο εδώ και αιώνες βρισκόταν στην πραγματικότητα ακριβώς κάτω από ένα γήπεδο ποδοσφαίρου στη Δανία. Τα εντυπωσιακά κατάλοιπα της μονής της Αγίας Κλάρας στη Ροσκίλντε εντοπίστηκαν χάρη σε προηγμένο ραντάρ διείσδυσης εδάφους, το οποίο αποκάλυψε ένα εκτεταμένο συγκρότημα περίπου ένα μέτρο κάτω από την επιφάνεια.

Οι αρχαιολόγοι γνώριζαν ότι στην περιοχή υπήρχε κάποτε γυναικείο μοναστήρι, όμως δεν είχαν εικόνα για το πόσο καλά θα μπορούσαν να έχουν διατηρηθεί τα κατάλοιπά του. Οι νέες σαρώσεις έδειξαν ότι μεγάλο μέρος του συγκροτήματος παραμένει κάτω από το σημερινό γήπεδο.

«Γνωρίζαμε ότι το μοναστήρι της Αγίας Κλάρας βρισκόταν εκεί, αλλά όχι πόσο από το μοναστήρι του 1256 είχε διατηρηθεί», δήλωσε ο αρχαιολόγος Γέσπερ Λάνγκκιλντε του οργανισμού ΡΟΜU. «Όμως οι σαρώσεις του εδάφους έδειξαν με μεγάλη σαφήνεια ότι το μοναστήρι βρίσκεται ακόμη εκεί – και ότι βρίσκεται ακριβώς κάτω από τα πόδια μας».

Ένα μοναστήρι κρυμμένο κάτω από το γήπεδο

Η μονή της Αγίας Κλάρας ιδρύθηκε το 1256 και αποτέλεσε το τελευταίο από τα πέντε μοναστήρια που είναι γνωστό ότι υπήρχαν στη Ροσκίλντε κατά τον Μεσαίωνα. Το μοναστήρι κατεδαφίστηκε αργότερα και για αιώνες θεωρούνταν ότι είχε ουσιαστικά χαθεί από την ιστορία.

Η Ροσκίλντε υπήρξε σημαντικό κέντρο βασιλικής και θρησκευτικής εξουσίας κατά τον Μεσαίωνα. Τα άλλα τέσσερα μοναστήρια της πόλης προστατεύονται σήμερα ως αρχαία μνημεία, όμως η Αγία Κλάρα δεν είχε την ίδια προστασία, ακριβώς επειδή θεωρούνταν ότι δεν είχε διασωθεί.

Η ανακάλυψη έγινε στο πλαίσιο προκαταρκτικών ερευνών του δήμου της Ροσκίλντε, ενόψει σχεδίων για την κατασκευή υπόγειου χώρου στάθμευσης κάτω από το γήπεδο στην περιοχή Μπίπαρκεν.

Επειδή οι αρχαιολόγοι γνώριζαν ότι στην περιοχή είχε υπάρξει μεσαιωνική μονή, ο οργανισμός ΡΟΜU αποφάσισε να πραγματοποιήσει γεωφυσική έρευνα πριν από οποιαδήποτε κατασκευαστική εργασία.

Το αποτέλεσμα ξεπέρασε τις προσδοκίες.

Οι εικόνες αποκάλυψαν ολόκληρο το συγκρότημα

Το ραντάρ διείσδυσης εδάφους, γνωστό ως GPR, χρησιμοποιεί ηλεκτρομαγνητικά κύματα για να εντοπίζει δομές που βρίσκονται θαμμένες στο έδαφος χωρίς να απαιτείται ανασκαφή.

Οι σαρώσεις αποκάλυψαν δωμάτια, διαδρόμους, κιονοστοιχίες και ένα εκκλησιαστικό κτίσμα στη νότια πτέρυγα του μοναστηριού. Ιδιαίτερα καλά διατηρημένη εμφανίζεται η ανατολική πτέρυγα, όπου διακρίνονται καθαρά δωμάτια και κολόνες που κάποτε στήριζαν θολωτές οροφές.

Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από τον οργανισμό ΡΟΜU σε συνεργασία με το Εθνικό Μουσείο της Δανίας και Νορβηγούς ειδικούς.

Ο γεωφυσικός Άρνε Άμπελ Στάμνες χαρακτήρισε τα αποτελέσματα εξαιρετικά, υπογραμμίζοντας ότι μπορούσαν να διακρίνουν τις δομές ακόμη και κατά τη διάρκεια της ίδιας της διαδικασίας σάρωσης.

«Δεν υπήρχε καμία αμφιβολία. Μπορούσαμε ήδη να το δούμε καθώς οδηγούσαμε», ανέφερε, προσθέτοντας ότι πρόκειται για μία από τις πιο καθαρές εικόνες μοναστηριακού συγκροτήματος που έχει δώσει μέχρι σήμερα το ραντάρ διείσδυσης εδάφους στη Σκανδιναβία.

Το επόμενο βήμα είναι η ανασκαφή

Η ανακάλυψη ανοίγει πλέον τον δρόμο για νέες αρχαιολογικές έρευνες. Οι ειδικοί ευελπιστούν να πραγματοποιήσουν δοκιμαστικές ανασκαφές προκειμένου να διαπιστώσουν τι ακριβώς έχει διατηρηθεί κάτω από το γήπεδο.

Οι ανασκαφές σε μοναστήρια είναι σχετικά σπάνιες, ακόμη περισσότερο όταν πρόκειται για γυναικείες μονές όπως αυτή της Αγίας Κλάρας.

«Οι ανασκαφές σε μοναστήρια – ιδιαίτερα σε γυναικεία μοναστήρια όπως η Αγία Κλάρα – είναι σπάνιες, τόσο στη Ροσκίλντε όσο και σε ολόκληρη τη χώρα», σημείωσε ο Λάνγκκιλντε. Όπως εκτίμησε, η έρευνα μπορεί να προσφέρει σημαντικές νέες γνώσεις για τον ιδιαίτερο ρόλο που διαδραμάτιζε η Ροσκίλντε κατά τον Μεσαίωνα.

Παράλληλα, ο οργανισμός ΡΟΜU βρίσκεται ήδη σε συζητήσεις για το πώς θα μπορούσαν να προστατευθούν τα καλύτερα διατηρημένα τμήματα της μονής, εφόσον προχωρήσει τελικά η κατασκευή του υπόγειου χώρου στάθμευσης.

Έτσι, κάτω από ένα σύγχρονο γήπεδο ποδοσφαίρου, ένα μοναστήρι που για αιώνες θεωρούνταν χαμένο αποδεικνύεται ότι έχει διατηρήσει μεγάλο μέρος της αρχιτεκτονικής του – προσφέροντας στους αρχαιολόγους μια σπάνια ευκαιρία να «διαβάσουν» ξανά ένα κομμάτι της μεσαιωνικής ιστορίας της Δανίας.