Ντόλι Πάρτον: Από το φτωχικό σπίτι του Τενεσί... στην κορυφή - Η ζωή της βασίλισσας της κάντρι

Η Ντόλι Ρεμπέκα Πάρτον γεννήθηκε το 1946, τέταρτη από τα 12 παιδιά μιας φτωχής αγροτικής οικογένειας που ζούσε σε μια μικρή καλύβα ενός δωματίου στα βουνά του Τενεσί. Επτά δεκαετίες αργότερα, θα είχε γράψει περισσότερα από 3.000 τραγούδια, θα είχε πουλήσει πάνω από 100 εκατομμύρια δίσκους παγκοσμίως και θα είχε κερδίσει 10 βραβεία Grammy.

Για την ίδια, ωστόσο, η επιτυχία δεν ήταν ποτέ μόνο θέμα αριθμών. Η Πάρτον θεωρούσε τον εαυτό της τραγουδοποιό πάνω απ' όλα.

«Είναι ο τρόπος μου να εκφράζομαι. Είναι η θεραπεία μου», είχε πει, περιγράφοντας τη μουσική ως τον βασικό τρόπο με τον οποίο επικοινωνούσε όσα ένιωθε.

Από μια φτωχή οικογένεια στη σκηνή του Grand Ole Opry

Η μουσική υπήρχε από νωρίς στο σπίτι της. Η μητέρα της, Avie Lee, τραγουδούσε παραδοσιακά τραγούδια, ενώ η θεία της έπαιζε κιθάρα και έγραφε τραγούδια. Η ίδια η Ντόλι άρχισε να τραγουδά στην τοπική εκκλησία από την ηλικία των έξι ετών και, όταν ήταν ακόμη έφηβη, εμφανιζόταν ήδη στην τοπική τηλεόραση.

Το 1959, σε ηλικία μόλις 13 ετών, ανέβηκε στη σκηνή του Grand Ole Opry στο Νάσβιλ μαζί με τον θείο της Μπιλ Όουενς. Την παρουσίασε ο Τζόνι Κας και το κοινό της χάρισε τρία encore.

Στα εφηβικά της χρόνια άρχισε να διαμορφώνει και την εικόνα που θα γινόταν αναπόσπαστο κομμάτι της ταυτότητάς της. Είχε ως πρότυπο μια γυναίκα της περιοχής που ήταν γνωστή ως «η αλήτισσα της πόλης» και φορούσε έντονα κόκκινο κραγιόν, ψηλά τακούνια και προκλητικά ρούχα. Η Πάρτον υιοθέτησε μια αντίστοιχη αισθητική, μετατρέποντας σταδιακά τα περούκες, τα έντονα χρώματα, τα μακριά νύχια και τα φανταχτερά κοστούμια σε προσωπικό σήμα κατατεθέν.

Η γνωριμία με τον Καρλ Ντιν και ο Πόρτερ Γουάγκονερ

Μετά την αποφοίτησή της από το λύκειο το 1964, μετακόμισε στο Νάσβιλ για να κυνηγήσει το όνειρό της. Εκεί, μάλιστα, γνώρισε την πρώτη κιόλας ημέρα τον μελλοντικό σύζυγό της, Καρλ Ντιν. Παντρεύτηκαν δύο χρόνια αργότερα και έμειναν μαζί μέχρι τον θάνατό του, το 2025.

Στο Νάσβιλ τράβηξε την προσοχή του διάσημου τραγουδιστή της κάντρι Πόρτερ Γουάγκονερ, ο οποίος την προσέλαβε για την τηλεοπτική εκπομπή του. Για τα επόμενα επτά χρόνια αποτέλεσαν ένα από τα δημοφιλέστερα ντουέτα της κάντρι μουσικής, κυκλοφορώντας τόσα τραγούδια μαζί ώστε πολλοί θαυμαστές να θεωρούν ότι ήταν ζευγάρι.

Η σχέση τους, όμως, δεν ήταν πάντα εύκολη. Όσο η σόλο καριέρα της Πάρτον απογειωνόταν, οι εντάσεις αυξάνονταν, καθώς, σύμφωνα με όσα έγραψε η ίδια στην αυτοβιογραφία της, ο Γουάγκονερ έβλεπε την ανεξάρτητη επιτυχία της ως «απειλή».

«Coat of Many Colors» και «I Will Always Love You»

Το 1969, μέσα στο τουριστικό λεωφορείο του Γουάγκονερ, η Πάρτον έγραψε το «Coat of Many Colors», ένα τραγούδι εμπνευσμένο από τα δύσκολα παιδικά της χρόνια και τη φτώχεια, αλλά ταυτόχρονα γεμάτο από την αγάπη που ένιωθε μέσα στην οικογένειά της. Το έγραψε στο πίσω μέρος μιας απόδειξης από καθαριστήριο.

Το 1974, λίγο πριν αποχωρήσει από το The Porter Wagoner Show, έγραψε ένα ακόμη τραγούδι που έμελλε να γίνει παγκόσμιο: το «I Will Always Love You». Αν και συχνά θεωρήθηκε τραγούδι χωρισμού μεταξύ ερωτευμένων, η Πάρτον το έγραψε ως αποχαιρετισμό στον Γουάγκονερ.

Ο Έλβις Πρίσλεϊ είχε προγραμματίσει να ηχογραφήσει τη δική του εκδοχή, όμως η Πάρτον αρνήθηκε όταν ο μάνατζέρ του ζήτησε το μισό των δικαιωμάτων σύνθεσης. Χρόνια αργότερα, το 1992, η Γουίτνεϊ Χιούστον μετέτρεψε το τραγούδι σε μια από τις πιο αναγνωρίσιμες power ballads όλων των εποχών. Η Πάρτον είχε πει ότι όταν άκουσε για πρώτη φορά την ερμηνεία της Χιούστον χρειάστηκε να σταματήσει το αυτοκίνητό της από τη συγκίνηση.

Η «Jolene» και το 9 to 5

Την ίδια χρονιά κυκλοφόρησε και η «Jolene», ένα από τα πιο χαρακτηριστικά τραγούδια της. Η ιστορία αφορά μια κοκκινομάλλα υπάλληλο τράπεζας που φλερτάρει με τον σύζυγο της αφηγήτριας.

Η ίδια η Πάρτον έχει εξηγήσει ότι πίσω από το τραγούδι υπήρχε ένα πραγματικό περιστατικό, αλλά και πολύ χιούμορ στη σχέση της με τον Καρλ Ντιν. Η «Jolene» γνώρισε αμέτρητες διασκευές, μεταξύ άλλων από τους White Stripes, τη Miley Cyrus και την Beyoncé.

Το 1980 ήρθε ακόμη μία τεράστια επιτυχία, το «9 to 5», που έγραψε για την ομώνυμη ταινία με τις Τζέιν Φόντα και Λίλι Τόμλιν. Η Πάρτον εμπνεύστηκε ακόμη και από τον ήχο των ακρυλικών νυχιών της: όταν χτυπούσαν μεταξύ τους, της θύμιζαν πληκτρολόγιο γραφομηχανής.

Από τη μουσική στις επιχειρήσεις

Η Πάρτον δεν περιορίστηκε ποτέ στη μουσική. Η χαρακτηριστική εμφάνισή της —οι περούκες, τα έντονα κοστούμια, τα μακριά νύχια και τα ψηλοτάκουνα— έγινε μέρος μιας προσεκτικά διαμορφωμένης δημόσιας εικόνας, πίσω από την οποία κρυβόταν μια ιδιαίτερα ικανή επιχειρηματίας.

Διατηρούσε τη δική της δισκογραφική εταιρεία, Dolly Records, ενώ συνιδιοκτήτρια της Dollywood Company, που διαχειρίζεται θεματικό πάρκο, υδάτινο πάρκο, χώρους ψυχαγωγίας και θέρετρο. Το Dollywood άνοιξε το 1986 στους πρόποδες των αγαπημένων της Smoky Mountains.

Η φιλανθρωπική της δράση

Παρά την τεράστια περιουσία και την παγκόσμια αναγνωρισιμότητά της, η Πάρτον παρέμεινε στενά συνδεδεμένη με την κοινότητα από την οποία προερχόταν.

Το 1999 ίδρυσε τη Imagination Library, ένα πρόγραμμα που προσφέρει δωρεάν βιβλία σε παιδιά. Η πρωτοβουλία, που ξεκίνησε από το Τενεσί, επεκτάθηκε στη συνέχεια σε Αυστραλία, Βρετανία, Ιρλανδία και Καναδά, διανέμοντας εκατομμύρια βιβλία κάθε χρόνο.

Το 2020, εν μέσω της πανδημίας Covid-19, δώρισε 1 εκατομμύριο δολάρια στο Vanderbilt University Medical Center, συμβάλλοντας στη χρηματοδότηση της ανάπτυξης του εμβολίου της Moderna.

Η Ντόλι Πάρτον κατάφερε, σε μια καριέρα που εκτείνεται σε περισσότερες από έξι δεκαετίες, να γίνει κάτι πολύ περισσότερο από μια επιτυχημένη τραγουδίστρια της κάντρι. Υπήρξε τραγουδοποιός, ηθοποιός, επιχειρηματίας και φιλάνθρωπος, διατηρώντας παράλληλα μια ιδιαίτερα ισχυρή και αναγνωρίσιμη προσωπική ταυτότητα.

Και ίσως αυτό που περιγράφει καλύτερα τη φιλοσοφία της είναι η συμβουλή που είχε δώσει κάποτε: «Ποτέ μην αγνοείς τις ρίζες σου, το σπίτι σου ή τα μαλλιά σου».