Όρεν Αμπάρτσι: «Προσπαθώ να τιθασεύσω κάτι που βρίσκεται εκτός ελέγχου»

Για τον Όρεν Αμπάρτσι, η κιθάρα δεν υπήρξε ποτέ απλώς ένα μουσικό όργανο με συγκεκριμένο ρόλο. Από τις πρώτες του αναζητήσεις μέχρι σήμερα, την αντιμετωπίζει περισσότερο ως μια γεννήτρια ήχου, ένα εργαλείο με το οποίο μπορεί να εξερευνήσει τη φόρμα, την υφή, τον θόρυβο, τη σιωπή, τον ρυθμό και κυρίως το απρόβλεπτο. Η πορεία του από τα ντραμς και την ελεύθερη τζαζ στις πειραματικές δυνατότητες της ηλεκτρικής κιθάρας οδήγησε σε έναν προσωπικό ήχο που δύσκολα χωρά σε συγκεκριμένες κατηγορίες.

Ο Αυστραλός μουσικός έχει συνεργαστεί με σημαντικές μορφές της σύγχρονης πειραματικής μουσικής, από τον Φένες και τον Τζον Ζορν μέχρι τον Άλβιν Λούσιερ, τον Merzbow, τον Τζιμ Ο'Ρουρκ και τους Sunn O))). Παράλληλα, από το 2009 βρίσκεται πίσω από την Black Truffle Records, μια δισκογραφική που έχει εξελιχθεί σε σημαντικό σημείο αναφοράς για την πειραματική, αυτοσχεδιαστική και ηλεκτροακουστική μουσική.

Στη μουσική του, ο έλεγχος και η απώλεια ελέγχου συνυπάρχουν. Ο ίδιος ανεβαίνει στη σκηνή έχοντας έναν συγκεκριμένο κούρδισμα, ένα προσεκτικά διαμορφωμένο σύστημα εφέ και πολλαπλούς ενισχυτές, αλλά χωρίς ένα προκαθορισμένο πλάνο. Το feedback γίνεται έτσι ένας ζωντανός συνομιλητής, κάτι που πρέπει να ακολουθήσει, να διαμορφώσει και ταυτόχρονα να προσπαθήσει να τιθασεύσει. «Η φύση του feedback είναι ανεξέλεγκτη και απρόβλεπτη», λέει, «και προσπαθώ διαρκώς να τιθασεύσω κάτι που βρίσκεται εκτός ελέγχου».

Αυτό το αίσθημα αναζήτησης βρίσκεται και στην καρδιά της δισκογραφίας του. Ο Αμπάρτσι δεν θέλει να επαναλαμβάνει μια φόρμουλα ούτε να επιστρέφει στις ίδιες ηχητικές λύσεις. Αντίθετα, κάθε νέα κυκλοφορία, όπως λέει, πρέπει να αποτελεί μια εξέλιξη σε σχέση με την προηγούμενη. «Δεν είμαι καλός στο να περιγράψω με ακρίβεια τι ακριβώς ψάχνω, γιατί το αναγνωρίζω μόνο όταν το ανακαλύψω».

Ο Όρεν Αμπάρτσι έρχεται στην Αθήνα την Κυριακή 18 Οκτωβρίου, για μια solo εμφάνιση στο ΠΛΥΦΑ, στο πλαίσιο του POROSI 05. Τη βραδιά ανοίγουν οι Tropical Geometry και ο Σάββας Μεταξάς, ενώ η προσέλευση ξεκινά στις 20:00 και η συναυλία στις 20:30.

Η συνέντευξη του Όρεν Αμπάρτσι στο CNN Greece

Έχετε περάσει μεγάλο μέρος της καριέρας σας διευρύνοντας τα όρια της κιθάρας πέρα από τον παραδοσιακό της ρόλο και αντιμετωπίζοντάς την ως εργαλείο εξερεύνησης του ήχου, της υφής και της σωματικής αίσθησης. Τι εξακολουθείτε να ανακαλύπτετε στο όργανο μετά από τόσα χρόνια και τι σας κάνει να επιστρέφετε συνεχώς σε αυτό;

Όρεν Αμπάρτσι: Πάντα με ενδιέφεραν τα ηλεκτρονικά και τα εφέ, οπότε κατά κάποιον τρόπο παίζω τα εφέ, άρα θα μπορούσα να παίζω οποιοδήποτε όργανο – η κιθάρα είναι κατά κάποιο τρόπο μια γεννήτρια ήχου. Ωστόσο, αγαπώ την κιθάρα και η μουσική μου δεν θα ακουγόταν όπως ακούγεται αν χρησιμοποιούσα κάτι άλλο. Στα πρώτα μου χρόνια προσπαθούσα πραγματικά να μην ακούγομαι σαν κιθάρα/κιθαρίστας – είχα επηρεαστεί από πολλούς παλαιότερους, σημαντικούς πειραματικούς κιθαρίστες και ήθελα πραγματικά να απομακρυνθώ από το κλισέ του ήχου της «κιθάρας» και να βρω τον δικό μου τρόπο να κάνω πράγματα. Αυτές τις μέρες φαίνεται πως αγκαλιάζω περισσότερο ένα πιο ευθύ παίξιμο κιθάρας, κάτι που μου φαίνεται λίγο παράδοξο, αλλά είναι διασκεδαστικό και το απολαμβάνω.

Η μουσική σας συχνά βρίσκεται κάπου ανάμεσα στη σύνθεση και τον αυτοσχεδιασμό, ανάμεσα σε προσεκτικά κατασκευασμένες δομές και την απρόβλεπτη φύση της ζωντανής εμφάνισης. Όταν ανεβαίνετε στη σκηνή, πόσο θέλετε να ελέγχετε και πόσο χρειάζεστε να αφήνετε ανοιχτό στη στιγμή;

Όρεν Αμπάρτσι: Έχω ένα συγκεκριμένο κούρδισμα και ένα setup με διάφορα εφέ και πολλαπλούς ενισχυτές, συμπεριλαμβανομένου ενός Leslie cabinet, αλλά πέρα από αυτό δεν υπάρχει πραγματικά κάποιο σχέδιο όταν ανεβαίνω στη σκηνή. Φαίνεται πως εξερευνώ το υλικό που με ενδιαφέρει εκείνη τη στιγμή με έναν πραγματικά αυθόρμητο τρόπο και η performance καθορίζεται από το πώς εξελίσσονται τα πράγματα σε πραγματικό χρόνο. Οπότε είναι εντελώς ανοιχτό, αλλά δουλεύω με την ηχητική μου παλέτα και τους περιορισμούς της. Είναι επίσης κάπως ριψοκίνδυνο, καθώς δουλεύω κυρίως με feedback και προσπαθώ να το διαμορφώσω σε ήχους που μου αρέσουν ή που μου φαίνονται «μουσικοί» ή συνθετικοί. Η φύση του feedback είναι ανεξέλεγκτη/απρόβλεπτη και προσπαθώ διαρκώς να τιθασεύσω κάτι που βρίσκεται εκτός ελέγχου, οπότε αυτό κρατά τα πράγματα στην κόψη και τα κάνει συναρπαστικά για μένα στη ζωντανή συνθήκη.

Ο ρυθμός και ο παλμός παραμένουν σημαντικά στοιχεία στη δουλειά σας, ακόμη και σε κομμάτια που αρχικά μπορεί να ακούγονται σχεδόν εντελώς αφηρημένα. Πώς έχει διαμορφώσει το γεγονός ότι ξεκινήσατε ως ντράμερ τον τρόπο με τον οποίο ακούτε και κατασκευάζετε τη μουσική σήμερα;

Όρεν Αμπάρτσι: Ο ρυθμός υπήρχε πάντα γύρω μου από μικρός. Ξεκίνησα να παίζω ντραμς σε μικρή ηλικία και υπήρχαν πάντα ντραμς και κρουστά στις οικογενειακές συγκεντρώσεις. Αυτό έχει επηρεάσει απόλυτα τη μουσική μου, ακόμη κι αν δεν είναι ιδιαίτερα εμφανές. Μου αρέσει πραγματικά η αντιπαράθεση στη μουσική και μου αρέσει να την εξερευνώ – είτε πρόκειται για αφηρημένες υφές δίπλα σε έναν ρυθμικό παλμό είτε για ηλεκτρονικούς ήχους από την κιθάρα μου σε αντιπαράθεση με ακουστικά όργανα, όπως το κοντραμπάσο και τα ντραμς, όπως στο πρότζεκτ του τρίο Ghosted.

Παράλληλα με τη δουλειά σας ως μουσικός, έχετε δημιουργήσει την Black Truffle Records, έναν σημαντικό χώρο για πειραματική και περιπετειώδη μουσική. Τι αναζητάτε όταν αποφασίζετε ότι ένα κομμάτι μουσικής αξίζει να ακουστεί και έχει αλλάξει η λειτουργία της δισκογραφικής τον τρόπο με τον οποίο ακούτε ως καλλιτέχνης;

Όρεν Αμπάρτσι: Αυτές τις μέρες γίνομαι όλο και πιο σχολαστικός και απαιτητικός σχετικά με το τι κυκλοφορώ στη δισκογραφική. Υπάρχει τόση πολλή μουσική εκεί έξω και δεν θέλω να κυκλοφορώ κι άλλους ηλεκτρονικούς ambient δίσκους στον κόσμο, υπάρχει ήδη υπερπροσφορά από αυτό το πράγμα, χαχα. Λαχταρώ συνεχώς αυτή την αίσθηση της έκπληξης και της ανακάλυψης που μου έδιναν οι δίσκοι όταν μεγάλωνα και ελπίζω η δισκογραφική να αποτελεί αντανάκλαση αυτού. Πραγματικά δεν θέλω να πέσω σε ένα προβλέψιμο μοτίβο με το υλικό/τους ήχους που κυκλοφορούν στη δισκογραφική και ελπίζω να μπορώ να κάνω το ίδιο και με τις προσωπικές μου κυκλοφορίες.

Έχετε μιλήσει για το πόσο σας ελκύει η μουσική που περιέχει μια αίσθηση μυστηρίου – μουσική που σας αφήνει ελαφρώς ανήσυχους ή προβληματισμένους και σας κάνει να θέλετε να την εξερευνήσετε περισσότερο. Μετά από δεκαετίες πειραματισμού, τι εξακολουθεί να σας φαίνεται μυστηριώδες; Υπάρχει ένας ήχος ή μια μουσική περιοχή που εξακολουθείτε να προσπαθείτε να φτάσετε;

Όρεν Αμπάρτσι: Φυσικά! Όταν δουλεύω πάνω σε κάτι, αποτελεί διαρκή πρόκληση για μένα να πετύχω κάτι που να είναι εκπληκτικό – δεν ικανοποιούμαι να επαναλαμβάνω το ίδιο πράγμα ξανά και ξανά. Δεν θέλω να έχω μια φόρμουλα ή να καταφεύγω σε κλισέ, κάθε κυκλοφορία πρέπει να αποτελεί μια εξέλιξη σε σχέση με την προηγούμενη. Απλώς δεν είμαι καλός στο να διατυπώνω με ακρίβεια τι ακριβώς ψάχνω, γιατί το αναγνωρίζω μόνο όταν το ανακαλύψω.