«Digger»: Ο Τομ Κρουζ παίρνει το μεγαλύτερο ρίσκο της καριέρας του για το...περιβάλλον

Ο Τομ Κρουζ έχει συνηθίσει να ρισκάρει. Έχει κρεμαστεί από αεροπλάνα, έχει οδηγήσει μοτοσικλέτες πάνω από γκρεμούς και έχει μετατρέψει τα γυρίσματα των ταινιών του σε πεδίο ακραίων σωματικών δοκιμασιών.

Στο «Digger», όμως, το ρίσκο είναι διαφορετικό. Δεν κινδυνεύει να σπάσει κάποιο κόκαλο, αλλά να βρεθεί αντιμέτωπος με κάτι πολύ πιο απρόβλεπτο για έναν από τους μεγαλύτερους σταρ του Χόλιγουντ: μια ταινία που μπορεί να κάνει το κοινό να τον αγαπήσει ή να τον απορρίψει.

Ο Αλεχάντρο Γκονζάλες Ιναρίτου, σκηνοθέτης των «Amores Perros», «Birdman» και «Η Επιστροφή», υπογράφει μαζί με τον Νίκολας Τζιακομπόνε και τον Αλεξάντερ Ντινέλα το σενάριο μιας ταινίας που δύσκολα μπορεί να συγκριθεί με οτιδήποτε έχει κάνει μέχρι σήμερα ο Κρουζ. Το «Digger» είναι μια σατιρική, οικολογική και πολιτικά αιχμηρή ιστορία, τόσο εκκεντρική ώστε μοιάζει σχεδόν προορισμένη να διχάσει τους θεατές.

Ο Τομ Κρουζ που δεν έχουμε ξαναδεί

Ο ηθοποιός υποδύεται τον Ντίγκερ Ρόκγουελ, έναν Τεξανό μεγιστάνα του πετρελαίου, και για τις ανάγκες του ρόλου μεταμορφώνεται χάρη σε προσθετικό μακιγιάζ. Είναι φαλακρός, γκριζομάλλης, παχύσαρκος και πολύ μακριά από την εικόνα του αγέραστου, αθλητικού και γοητευτικού ήρωα που έχει συνδεθεί με την κινηματογραφική του παρουσία.

Σε μια ειρωνική αναφορά στο «Risky Business», μία από τις ταινίες που τον καθιέρωσαν, ο Κρουζ εμφανίζεται ακόμη και με τα εσώρουχά του, μόνο που αυτή τη φορά το σώμα που βλέπουμε είναι μέρος της μεταμόρφωσης του χαρακτήρα.

Ο Ρόκγουελ είναι ένας άνθρωπος που έχει συγκεντρώσει τεράστιο πλούτο από το πετρέλαιο και ενδιαφέρεται πρωτίστως για τα χρήματα και την ισχύ. Η περιβαλλοντική καταστροφή δεν φαίνεται να τον αφορά ιδιαίτερα. Υπάρχει, βέβαια, μια ειρωνική αντίφαση στον χαρακτήρα του: στο αρχοντικό του υπάρχουν περισσότερα βαλσαμωμένα εξωτικά ζώα από όσα θα συναντούσε κανείς σε ένα μουσείο φυσικής ιστορίας, ενώ ο ίδιος ανησυχεί υπερβολικά για την υγεία της αδύναμης γάτας του.

Η μόνη πραγματική ανθρώπινη σύνδεση που φαίνεται να έχει είναι με την ετεροθαλή αδελφή του, μια επιχειρηματία στον χώρο της πράσινης ενέργειας, την οποία υποδύεται η Σάντρα Χούλερ.

Όταν η κλιματική καταστροφή χτυπά την πόρτα

Η κατάσταση ξεφεύγει από κάθε έλεγχο όταν ένας συνεργάτης του Ρόκγουελ τον ενημερώνει ότι η πετρελαϊκή δραστηριότητα της εταιρείας του στην Αλάσκα έχει προκαλέσει τη διάσπαση ενός παγετώνα.

Ο Ρόκγουελ αρχικά αντιδρά όπως θα περίμενε κανείς από έναν άνθρωπο που έχει συνηθίσει να αντιμετωπίζει κάθε κρίση ως πρόβλημα δημοσίων σχέσεων: προσποιείται ότι δεν γνωρίζει τι έχει συμβεί, υποβαθμίζει την κατάσταση, μιλά για τις θέσεις εργασίας που έχει δημιουργήσει και προσπαθεί να μεταφέρει την ευθύνη αλλού.

Μόνο που αυτή τη φορά οι συνέπειες είναι πολύ μεγάλες για να κρυφτούν.

Ένα παγόβουνο τεράστιο σχεδόν όσο μια μικρή χώρα αποκολλάται από τον παγετώνα και αρχίζει να κινείται προς τη βόρεια Ευρώπη. Μέσα σε λίγες ημέρες, ένα τσουνάμι απειλεί να βυθίσει σημαντικές πόλεις.

Ο Αμερικανός πρόεδρος, τον οποίο υποδύεται ο Τζον Γκούντμαν, συγκαλεί έκτακτη σύσκεψη στο αρχοντικό του Ρόκγουελ. Γύρω από ένα τραπέζι συγκεντρώνονται πολιτικοί, στρατιωτικοί και σύμβουλοι, σχεδόν όλοι άνδρες, και προσπαθούν να βρουν μια λύση. Ένας επιστήμονας, τον οποίο υποδύεται ο Ριζ Άχμεντ, προσπαθεί απεγνωσμένα να τους κάνει να κατανοήσουν το μέγεθος της απειλής.

Το σχέδιο που προκύπτει είναι σχεδόν εξίσου παράλογο με την ίδια την κατάσταση: η στρατιωτική ισχύς των ΗΠΑ θα χρησιμοποιηθεί για να αλλάξει την πορεία του παγόβουνου. Και, αν αυτό αποτύχει, θα πρέπει τουλάχιστον να ελεγχθεί η αφήγηση γύρω από την καταστροφή, ώστε να μην κατηγορηθεί μια αμερικανική εταιρεία για όσα θα ακολουθήσουν.

Μια σάτιρα που γίνεται όλο και πιο ανησυχητική

Εδώ βρίσκεται και ένα από τα πιο ενδιαφέροντα στοιχεία της ταινίας. Το σενάριο θα μπορούσε πριν από μερικά χρόνια να μοιάζει υπερβολικό, σχεδόν γελοιογραφικό. Σήμερα, όμως, η εικόνα μιας οικολογικής καταστροφής που προκαλείται από ανθρώπινες αποφάσεις, ενώ πολιτικοί και επιχειρηματίες προσπαθούν να ελέγξουν τις συνέπειες και την αφήγησή τους, μοιάζει πολύ λιγότερο εξωπραγματική.

Το «Digger» δεν ενδιαφέρεται να είναι διακριτικό. Η πολιτική σάτιρα είναι ευθεία, η περιβαλλοντική του θέση ξεκάθαρη και οι χαρακτήρες συχνά κινούνται στα όρια της καρικατούρας. Ο Γκούντμαν, ειδικά, έχει έναν ρόλο που του επιτρέπει να ξεσπά σε αλλεπάλληλα παραληρήματα, ενώ ο Κρουζ παραδίδει έναν χαρακτήρα που μοιάζει να έχει βγει από μια παράλογη πολιτική γελοιογραφία.

Και όμως, πίσω από την υπερβολή υπάρχει ένα σενάριο που προσπαθεί να μιλήσει για κάτι πολύ συγκεκριμένο: για την αδυναμία των ισχυρών να αντιμετωπίσουν τις συνέπειες των δικών τους αποφάσεων.

Οι ανατροπές που αλλάζουν την ταινία

Το «Digger», ωστόσο, δεν σταματά στην οικολογική σάτιρα. Η ταινία περιλαμβάνει δύο μεγάλες ανατροπές που μετατοπίζουν το νόημα όσων έχουν προηγηθεί και αλλάζουν τον τρόπο με τον οποίο ο θεατής αντιλαμβάνεται την ιστορία.

Το BBC επιλέγει να μην αποκαλύψει τις ανατροπές — και αυτή είναι μια από τις περιπτώσεις όπου αξίζει να διατηρηθεί το στοιχείο της έκπληξης. Αρκεί να σημειωθεί ότι ακόμη και το πρώτο μεγάλο τρέιλερ είχε κάνει ορισμένους να αναρωτηθούν αν ο Ιναρίτου είχε γυρίσει μέχρι και μιούζικαλ. Η πραγματικότητα, όπως σημειώνει η κριτική, είναι ακόμη πιο απρόβλεπτη.

Αυτό είναι ίσως και το μεγαλύτερο στοίχημα της ταινίας: δεν θέλει απλώς να αφηγηθεί μια ιστορία για την κλιματική κρίση. Θέλει να πειραματιστεί με τη μορφή της και να μετατρέψει την υπερβολή σε μέρος της ίδιας της αφήγησης.

Ο Κρουζ απέναντι στο μεγαλύτερο ρίσκο του

Η επιλογή του Κρουζ για έναν τόσο παράξενο ρόλο είναι από μόνη της μέρος του παιχνιδιού. Ένας ηθοποιός που βρίσκεται στην κορυφή της λίστας του Χόλιγουντ θα μπορούσε εύκολα να επιλέξει ακόμη μία ταινία που θα αξιοποιούσε τη γνώριμη εικόνα του. Αντί γι' αυτό, εμφανίζεται εδώ σχεδόν αγνώριστος και πρωταγωνιστεί σε μια ταινία που δεν έχει σχεδιαστεί για να ικανοποιήσει όλους τους θεατές.

Το «Digger» είναι πιθανό να αποδειχθεί δύσκολη ταινία για ένα κοινό που περιμένει από τον Τομ Κρουζ κάτι που να μοιάζει με «Mission: Impossible». Δεν είναι ταινία δράσης με έναν ατρόμητο ήρωα. Είναι μια εκκεντρική, υπερβολική και πολιτικά επιθετική σάτιρα, η οποία απαιτεί από τον θεατή να δεχτεί τους δικούς της κανόνες.

Και ακριβώς γι' αυτό, η επιλογή του Κρουζ αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Αν ένας ηθοποιός γνωστός κυρίως για τα μεγάλα εμπορικά blockbuster έκανε αυτή την ταινία, θα μπορούσε εύκολα να θεωρηθεί ένα τολμηρό καλλιτεχνικό πείραμα. Ο Κρουζ, όμως, είναι ένας από τους μεγαλύτερους σταρ του κόσμου. Το γεγονός ότι επέλεξε να βρεθεί σε μια τόσο παράξενη θέση είναι από μόνο του μια δήλωση.

Το «Digger» μπορεί να είναι υπερβολικό, μπορεί να κουράζει σε σημεία και πιθανότατα δεν θα αρέσει σε όλους. Όμως η ίδια η υπερβολή είναι μέρος της γοητείας του. Ο Κρουζ, όπως ακριβώς κάνει στις ταινίες δράσης του όταν επιχειρεί τα πιο ακραία κινηματογραφικά stunt, εδώ φαίνεται να αντιμετωπίζει και το παράξενο ως μια ακόμη μορφή ρίσκου.

Μόνο που αυτή τη φορά δεν πηδά από έναν γκρεμό. Πηδά έξω από την ίδια την εικόνα που έχει δημιουργήσει για τον εαυτό του.