Αντίο Χοροστάσιο: Το ιστορικό στέκι έκλεισε οριστικά – «Η Αθήνα γίνεται όλο και πιο βαρετή»

Ανατρέχοντας στην πορεία του Χοροστασίου, ο ίδιος αποδίδει την αντοχή του στον χρόνο σε τέσσερα στοιχεία: «συνέπεια, προσαρμοστικότητα, θετική διάθεση και αυθεντικότητα».

Όσο για την παρακαταθήκη του ιστορικού στεκιού, ο Φόνταλης τη συνοψίζει σε λίγες λέξεις: «Έρωτες, χωρισμοί, φιλίες, τέχνη, μεθύσια, ατέλειωτους χορούς. Όλα αυτά είναι το Χοροστάσιο».

Η συνέντευξη του Κώστα Φόνταλη στο CNN Greece

Το Χοροστάσιον άνοιξε το 1995, σε μια διαφορετική Αθήνα, και κατάφερε να γίνει σημείο συνάντησης για ανθρώπους από διαφορετικές μουσικές και πολιτισμικές σκηνές. Κοιτάζοντας πίσω σε αυτά τα 31 χρόνια, τι πιστεύετε ότι έκανε το Χοροστάσιον να ξεχωρίσει από τα υπόλοιπα μαγαζιά της πόλης και να αποκτήσει αυτή την ξεχωριστή θέση στη συλλογική μνήμη των Αθηναίων;

Κώστας Φόνταλης: Το Χοροστάσιο ξεχωρίζει καταρχάς γιατί τα 31 χρόνια λειτουργίας του είναι από μόνα τους πάρα πολλά. Και κατάφερε να διαγράψει αυτή τη μεγάλη πορεία χάρη σε τέσσερα βασικά στοιχεία: συνέπεια, προσαρμοστικότητα, θετική διάθεση και αυθεντικότητα.

Από τον Γιώργο Φακίνο και την alternative rock ταυτότητα των πρώτων χρόνων μέχρι τα διαφορετικά πάρτι και τους DJs που πέρασαν από τον χώρο, το Χοροστάσιον διατήρησε μια ιδιαίτερη σχέση με τη μουσική. Πόσο σημαντικό ήταν ότι δεν απευθυνόταν απλώς σε ένα συγκεκριμένο κοινό, αλλά λειτουργούσε ως σημείο συνάντησης διαφορετικών γενεών και μουσικών ακροατηρίων; Υπήρξαν στιγμές που αισθανθήκατε ότι το μαγαζί επηρέασε και το ίδιο την αθηναϊκή μουσική σκηνή;

Κώστας Φόνταλης: Ναι, το Χοροστάσιο διατήρησε μια ιδιαίτερη σχέση με τη μουσική, έχοντας ως βασικό του προσανατολισμό ένα είδος ροκ κουλτούρας. Αυτό άλλαξε στη δεύτερη περίοδο της λειτουργίας του, κυρίως από ανάγκη επιβίωσης. Η αλλαγή αυτή, όμως, λειτούργησε τελικά ως σημείο συνάντησης διαφορετικών γενεών και μουσικών ακροατηρίων. Ήταν μια αναγκαστική προσαρμογή, που στην πορεία απέκτησε τη δική της ομορφιά. Δεν θεωρώ, ωστόσο, ότι το Χοροστάσιο επηρέασε την αθηναϊκή μουσική σκηνή.

Σε μια Αθήνα όπου η νυχτερινή διασκέδαση και οι χώροι συνάντησης αλλάζουν διαρκώς, το οριστικό κλείσιμο του Χοροστασίου γεννά το ερώτημα αν υπάρχουν σήμερα αντίστοιχα στέκια που μπορούν να δημιουργήσουν τόσο ισχυρούς δεσμούς με το κοινό τους. Πώς εξηγείτε το τέλος αυτής της διαδρομής και τι πιστεύετε ότι αποκαλύπτει για τις αλλαγές στη νυχτερινή ζωή της πόλης;

Κώστας Φόνταλης: Το κλείσιμο του Χοροστασίου είναι το τέλος μιας εποχής. Ουσιαστικά, είναι ο τελευταίος χώρος που κλείνει την πόρτα στη διασκέδαση των 90s και των 00s, όπως τη ζούσε τότε ο κόσμος, μέσα από τις μουσικές φυλές και τα στέκια τους. Ένα αντίστοιχο στέκι σήμερα θα μπορούσαμε να πούμε ότι είναι το Death Disco, το οποίο συνεχίζει να υπάρχει και προσελκύει και μικρότερες ηλικίες. Ίσως αυτό του δώσει τη δυνατότητα να κρατήσει στον χρόνο. Από εδώ και πέρα, όμως, θεωρώ ότι τα πράγματα είναι τελείως διαφορετικά. Όπως έχω πει και σε μια άλλη συνέντευξη, η Αθήνα γίνεται, σε εισαγωγικά, όλο και πιο «βαρετή». Όλο και περισσότερα Airbnb, καφέ, μπαρ και all-day bar-restaurants ξεφυτρώνουν παντού. Μιλάμε για μια μητρόπολη των Βαλκανίων που μοιάζει να οδεύει προς ένα μοντέλο αντίστοιχο με εκείνο της Ρώμης, και ιδιαίτερα του ιστορικού της κέντρου.

Στην ανακοίνωσή σας αναφέρετε ότι το Χοροστάσιον ήταν, πάνω απ' όλα, οι άνθρωποι που εργάστηκαν εκεί, οι θαμώνες που επέστρεφαν και οι φιλίες που δημιουργήθηκαν μέσα στα χρόνια. Αν έπρεπε να κρατήσετε μία εικόνα, μία βραδιά ή μία ιστορία που συμπυκνώνει όσα υπήρξε το Χοροστάσιον για εσάς, ποια θα ήταν; Και τι θα θέλατε να θυμάται η επόμενη γενιά από αυτόν τον χώρο;

Κώστας Φόνταλης: Είναι αυτή που έρχεται. Η τελευταία βραδιά. Αυτό που θα θέλαμε να θυμάται η επόμενη γενιά, τα παιδιά μας, είναι όλα όσα ζήσαμε εκεί. Εμείς μπορούμε να διηγούμαστε ιστορίες, να μιλάμε για όσα περάσαμε, για τις καταστάσεις που έζησε ο καθένας μας. Έρωτες, χωρισμοί, φιλίες, τέχνη, μεθύσια, ατέλειωτους χορούς. Όλα αυτά είναι το Χοροστάσιο.

Η συνέντευξη του Γιώργου Φακίνου στο CNN Greece

Ήσουν ο πρώτος resident DJ του Χοροστασίου και έπαιζες από την πρώτη ημέρα λειτουργίας του, τα Χριστούγεννα του 1995. Σε παλαιότερη συνέντευξή σου στην Athens Voice είχες χαρακτηρίσει την περίοδο 1996-2000 ως την πιο επιτυχημένη της παρουσίας σου εκεί. Αν γυρίσεις σε εκείνα τα πρώτα χρόνια, τι ήταν αυτό που έκανε το Χοροστάσιο να ξεχωρίσει από τα υπόλοιπα clubs της Αθήνας; Πώς διαμορφώθηκε η μουσική του ταυτότητα και ποιον ρόλο έπαιξαν οι άνθρωποι που συσπειρώθηκαν γύρω του;

Γιώργος Φακίνος: Έτσι είναι. Τα clubs πετυχαίνουν αν η χημεία των συνεργατών είναι η κατάλληλη, χωρίς egos, αλλά το κυριότερο, αν βρεθείς στο σωστό σημείο, τη σωστή στιγμή, τη σωστή εποχή και την αφουγκραστείς όπως της αξίζει, για να έχεις το ανάλογο αποτέλεσμα. Έτσι συνέβη και με το Χοροστάσιο τότε. Υπήρχε μια εναλλακτική μουσική σκηνή που έβραζε παγκόσμια, ο κόσμος στην Αθήνα διψούσε για μία νέα πρόταση και κάπως έτσι μάτσαραν, συντονίστηκαν όλα και όλοι για να γράψει ιστορία το Χοροστάσιο.

Το Χοροστάσιο δεν ήταν απλώς ένας χώρος όπου έπαιζες μουσική, αλλά ένα σημείο συνάντησης διαφορετικών μουσικών κοινοτήτων και ανθρώπων της alternative σκηνής. Από τα χαρακτηριστικά πάρτι μέχρι τις ιδιαίτερες μουσικές βραδιές και τις εμφανίσεις καλλιτεχνών, όπως ο Μπράιαν Μόλκο των Placebo, για την παρουσία του οποίου είχες αναλάβει την οργάνωση, το μαγαζί είχε μια ξεχωριστή θέση στην αθηναϊκή νύχτα. Πόσο σημαντικό ήταν για σένα να δημιουργούνται τέτοιες εμπειρίες μέσα από ένα club και πιστεύεις ότι σήμερα υπάρχουν αντίστοιχοι χώροι που μπορούν να διαμορφώσουν μουσικές σκηνές και κοινότητες;

Γιώργος Φακίνος: Οι θεματικές νύχτες έπαιζαν πολύ μεγάλο ρόλο στο Χοροστάσιο και ταυτόχρονα έδιναν ποιοτικές επιλογές για να βγει ο κόσμος και σε μέρες όπως η Τετάρτη ή η Πέμπτη. Διοργανώναμε από αφιερώματα σε μπάντες και παρουσιάσεις νέων δίσκων σε συνεργασία με τις δισκογραφικές εταιρείες, μέχρι φυσικά τα bookings ξένων αναγνωρισμένων μουσικών που έκανα, με σκοπό να παίξουν σε ρόλο DJ. Πράγματα πρωτόγνωρα τότε για τα ελληνικά δεδομένα. Ήταν πολύ σημαντικό να υπάρχουν τέτοιες ιδιαίτερες νύχτες, γιατί όσο και να αγαπάω μια απλή νύχτα Σαββάτου, με τον κόσμο να χορεύει, να περνάει καλά και να απολαμβάνει τις μουσικές μου, είναι νύχτες σαν και αυτή με τον Brian που ανέφερες που μένουν στη μνήμη λίγο περισσότερο, γιατί σε κάνουν μέρος μιας ειδικής περίστασης, που πολύ πιθανό να μην ξαναζήσεις. Και φρόντιζα να τις προσφέρω όσο πιο συχνά μπορούσα. Χώροι σαν το Χοροστάσιο που θα μπορούσαν να διαμορφώσουν μουσικές σκηνές και κοινότητες εξαφανίζονται πια, όπως παρατηρούμε μπροστά στα μάτια μας τα τελευταία χρόνια. Για να υπάρξουν οι ανάλογοι χώροι ξανά, θα πρέπει να υπάρξει και η ανάλογη τόλμη.

Με το οριστικό κλείσιμο του Χοροστασίου ολοκληρώνεται ένας κύκλος 31 χρόνων, ενώ έχει προηγηθεί και το κλείσιμο του Second Skin, το 2019. Σε παλαιότερες συνεντεύξεις σου έχεις μιλήσει για τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει η alternative διασκέδαση και για τη συρρίκνωση των μουσικών κοινοτήτων. Θεωρείς ότι το κλείσιμο αυτών των χώρων σηματοδοτεί το τέλος μιας ολόκληρης κουλτούρας clubbing στην Αθήνα ή ότι αυτή απλώς αναζητά νέους τρόπους έκφρασης; Τι πιστεύεις ότι θα λείψει περισσότερο από τη νυχτερινή ζωή της πόλης;

Γιώργος Φακίνος: Η συρρίκνωση των μουσικών σκηνών είναι μόνο μέρος του προβλήματος. Υπάρχει και η μεγαλύτερη εικόνα και αυτή είναι πως οι νεότερες ηλικίες επιλέγουν άλλους τρόπους διασκέδασης, πιο πεζοδρομιακούς –ας το θέσω έτσι– και φυσικά πίνουν λιγότερο. Δεν έχουν γαλουχηθεί με κουλτούρα clubbing, σνομπάρουν ακόμα και το να χορεύεις. Παρ' όλα αυτά, δεν πιστεύω πως αυτό είναι το τέλος. Κάποια στιγμή θα υπάρξει κάτι άλλο, θα πρέπει οπωσδήποτε να υπάρξει κάτι που και θα ικανοποιήσει τις μεγαλύτερες ηλικίες που δικαιολογημένα παραπονιούνται τώρα, γιατί συγκρίνουν με το παρελθόν και τις ωραίες εποχές που έχουν ζήσει, αλλά ταυτόχρονα θα πείσει και την Gen Z, αλλά και την επόμενη γενιά που έρχεται, να ζήσει κάτι που λανθασμένα επέλεξε να χάσει ως εμπειρία.