Πομπηία: Τι έκρυβε ένα ντουλάπι που έμεινε σφραγισμένο για 2.000 χρόνια

Ένα μοναδικό αρχαιολογικό εύρημα φέρνει στο φως προσωπικά αντικείμενα των κατοίκων της αρχαίας πόλης, από κοσμήματα και αρώματα μέχρι νομίσματα και μαγειρικά σκεύη. Ανάμεσά τους ξεχωρίζει ένα παιδικό φυλαχτό με περισσότερα από 24 μικροσκοπικά αντικείμενα.

Το ντουλάπι εντοπίστηκε σε κατοικία της οδού Via dell'Abbondanza, ενός από τους πιο πολυσύχναστους δρόμους της αρχαίας Πομπηίας. Οι αρχαιολόγοι κατάφεραν να ανασυνθέσουν τη μορφή του από τα θραύσματα και τα ίχνη που διασώθηκαν στο εσωτερικό του κτιρίου, φέρνοντας στο φως ένα σύνολο αντικειμένων που καλύπτουν διαφορετικές πλευρές της ζωής των ενοίκων.

Ανάμεσα στα σημαντικότερα ευρήματα βρίσκεται ένα περιδέραιο με τουλάχιστον 24 μικροσκοπικά φυλαχτά, γνωστά ως crepundia. Τα κοσμήματα αυτού του είδους προσφέρονταν συνήθως στα παιδιά κατά τη ρωμαϊκή περίοδο, τόσο ως προστατευτικά αντικείμενα όσο και ως κουδουνίστρες, καθώς ο ήχος τους βοηθούσε τους ενήλικες να εντοπίζουν τα μικρά παιδιά.

Τα φυλαχτά ήταν κατασκευασμένα από οστό, υαλόμαζα, πηλό και ορυκτό κρύσταλλο. Ανάμεσά τους υπήρχαν απεικονίσεις θεοτήτων, όπως ο Μπες και ο Ερμής, καθώς και μικροσκοπικές αναπαραστάσεις χεριών, ποδιών, κουκουναριών και τσαμπιών σταφυλιών. Ορισμένα από αυτά τα περιδέραια διατηρούνταν ακόμη και στην ενήλικη ζωή ως ενθύμια της παιδικής ηλικίας, γεγονός που προσδίδει στο συγκεκριμένο εύρημα ιδιαίτερη συναισθηματική διάσταση.

Τα υπόλοιπα αντικείμενα αποκαλύπτουν πιο πρακτικές πτυχές της καθημερινότητας. Οι αρχαιολόγοι εντόπισαν τσιμπιδάκια, ένα μικρό γυάλινο δοχείο για άρωμα ή αλοιφή, θυμιατήρι, χάλκινα, γυάλινα και κεραμικά σκεύη, καθώς και μαγειρικά αντικείμενα. Τα ευρήματα υποδεικνύουν ότι το ντουλάπι χρησιμοποιούνταν για την αποθήκευση τόσο προσωπικών ειδών όσο και αντικειμένων οικιακής χρήσης.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και τα ίχνη οικονομικής δραστηριότητας. Μολύβδινα σταθμά που βρέθηκαν μέσα σε ξύλινο κουτί υποδηλώνουν ότι κάποιος από τους ενοίκους ενδεχομένως ασχολούνταν με το εμπόριο. Σε ένα μικρό πλεκτό δοχείο βρέθηκαν επίσης 38 χάλκινα νομίσματα.

Το γεγονός ότι τα χρήματα και αντικείμενα με προφανή συναισθηματική αξία παρέμειναν μέσα στο ντουλάπι οδηγεί τους αρχαιολόγους στην εκτίμηση ότι οι ένοικοι δεν πρόλαβαν να τα πάρουν μαζί τους όταν άρχισε η έκρηξη του Βεζούβιου. Η Πομπηία θάφτηκε κάτω από μέτρα ηφαιστειακής τέφρας το 79 μ.Χ., διατηρώντας κτίρια, αντικείμενα και επιγραφές που αποτελούν σήμερα πολύτιμες μαρτυρίες για τη ρωμαϊκή κοινωνία.

Ο ίδιος υπογράμμισε ότι η σημασία της ανακάλυψης βρίσκεται ακριβώς στη δυνατότητα να διαβαστούν μαζί τα διαφορετικά ίχνη μιας ανθρώπινης ζωής: οι προσωπικές συνήθειες, η εργασία και οι αναμνήσεις. Όπως σημείωσε, η Πομπηία δεν αποτελεί μόνο έναν χώρο σπουδαίων έργων τέχνης, αλλά και έναν τόπο όπου τα πιο συνηθισμένα αντικείμενα αποκαθιστούν την ανθρώπινη διάσταση του παρελθόντος.

Η κατοικία βρίσκεται σε κεντρικό σημείο της αρχαίας πόλης και έχει συνδεθεί, χωρίς αυτό να έχει επιβεβαιωθεί οριστικά, με έναν άνδρα ονόματι Κορνήλιος Μάξιμος, βάσει επιγραφών που εντοπίστηκαν στο σημείο. Η πρόσοψή της είχε ανασκαφεί για πρώτη φορά το 1912, ωστόσο ορισμένοι από τους εσωτερικούς χώρους εξετάστηκαν μόλις πρόσφατα, στο πλαίσιο ευρύτερου προγράμματος αποκατάστασης.

Η νέα ανασκαφή προσφέρει, επομένως, κάτι περισσότερο από μια ακόμη συλλογή αρχαιολογικών αντικειμένων. Μέσα από ένα ντουλάπι που έμεινε κλειστό επί σχεδόν δύο χιλιετίες, οι αρχαιολόγοι ανασυνθέτουν μικρές, καθημερινές στιγμές μιας ζωής που διακόπηκε απότομα, όταν ο Βεζούβιος έθαψε την Πομπηία και τους κατοίκους της.