Ρωμαϊκός θησαυρός 2.000 ετών: Πρωτοετείς φοιτητές έκαναν την ανακάλυψη της χρονιάς
Μια αναπάντεχα σημαντική ανακάλυψη περίμενε πρωτοετείς φοιτητές Αρχαιολογίας κατά την πρώτη τους συμμετοχή σε ανασκαφική έρευνα στο Νορθάμπερλαντ της βόρειας Αγγλίας. Η ομάδα έφερε στο φως έναν εντυπωσιακό αριθμό ρωμαϊκών αντικειμένων, η ποιότητα και η κατάσταση διατήρησης των οποίων εξέπληξαν ακόμη και τους έμπειρους αρχαιολόγους του Πανεπιστημίου του Νιούκαστλ.
Το πιο εντυπωσιακό εύρημα είναι ένα τμήμα χρυσής αλυσίδας μήκους περίπου επτά εκατοστών, το οποίο διατηρείται σε τόσο καλή κατάσταση ώστε, αν ήταν ακέραιο, θα μπορούσε ακόμη και σήμερα να φορεθεί. Σύμφωνα με τους ερευνητές, κατασκευάστηκε πιθανότατα με την περίτεχνη τεχνική loop-in-loop, χαρακτηριστική της υψηλής ποιότητας ρωμαϊκής χρυσοχοΐας.
Η τεχνική βασιζόταν στη διαμόρφωση μικρών χρυσών κρίκων σε σχήμα οκτώ, οι οποίοι διπλώνονταν και πλέκονταν μεταξύ τους, δημιουργώντας μια ιδιαίτερα ανθεκτική και λεπτοδουλεμένη αλυσίδα. Αντικείμενα αυτού του είδους κατασκευάζονταν συνήθως από καθαρό χρυσό και συνδέονταν με κοσμήματα της κοινωνικής ελίτ, στρατιωτικά φυλαχτά ή εξαρτήματα που προορίζονταν για υψηλόβαθμους αξιωματικούς και τις οικογένειές τους.
«Η ανακάλυψη της χρυσής αλυσίδας ήταν πραγματικά σουρεαλιστική, ειδικά αν σκεφτεί κανείς ότι συνέβη την πρώτη ημέρα της πρώτης μου ανασκαφής. Δεν περίμενα να βρω κάτι τέτοιο σε ολόκληρη την καριέρα μου, οπότε ήταν σίγουρα μια έκπληξη», δήλωσε η φοιτήτρια Ελίζ Ζαλού, η οποία εντόπισε το εύρημα.
Από την πλευρά του, ο Έρικ Τουρίνι από το Πανεπιστήμιο του Νιούκαστλ υπογράμμισε πόσο σπάνια είναι μια τέτοια εμπειρία ακόμη και για επαγγελματίες αρχαιολόγους. «Ένας αρχαιολόγος μπορεί να περάσει ολόκληρη την καριέρα του χωρίς να ανακαλύψει ένα χρυσό αντικείμενο. Το γεγονός ότι μια πρωτοετής φοιτήτρια εντόπισε μια τόσο καλοδιατηρημένη ρωμαϊκή χρυσή αλυσίδα την πρώτη ημέρα της ανασκαφής της είναι πραγματικά αξιοσημείωτο», ανέφερε.
Η Elise Zallu, αριστερά, με τη χρυσή αλυσίδα που βρήκε. Η Maisy Warmough και η Zoe Yuill, με το εύρημά τους.
Ομάδα Αρχαιολογίας του RedesdaleΜολύβδινη επιγραφή, στρατιωτικά εξαρτήματα και πολύτιμοι λίθοι
Η χρυσή αλυσίδα δεν ήταν το μοναδικό εύρημα που ξεχώρισε. Η φοιτήτρια Σάνον Γουντ ανακάλυψε ένα διπλωμένο κομμάτι μολύβδου με ίχνη λατινικής επιγραφής. Οι αρχαιολόγοι εκτιμούν ότι ενδέχεται να πρόκειται για σφραγίδα που σχετιζόταν με το εμπόριο, τη φορολογία, την ιδιοκτησία ή τη διακίνηση αγαθών μέσω του δικτύου ανεφοδιασμού του ρωμαϊκού στρατού.
Μια άλλη πιθανότητα είναι να πρόκειται για αντικείμενο που λειτουργούσε ως προσωπικό μήνυμα ή πινακίδα κατάρας. Στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, οι άνθρωποι χάραζαν σε λεπτά φύλλα μολύβδου προσευχές, παράπονα, αιτήματα, ακόμη και κατάρες, τις οποίες στη συνέχεια τοποθετούσαν σε ιερούς χώρους. Οι ερευνητές ελπίζουν ότι η περαιτέρω μελέτη του αντικειμένου θα αποσαφηνίσει τη χρήση του.
Η Μέγκαν Πότερ εντόπισε ένα διακοσμητικό χάλκινο εξάρτημα, το οποίο πιθανότατα ήταν στερεωμένο σε στρατιωτική ζώνη, σπαθί ή εξάρτυση αλόγου. Το αντικείμενο φέρει σχέδιο σε σχήμα ημισελήνου, εμπνευσμένο από τις μικρές ασπίδες των πολεμιστών της αρχαιότητας. Παρότι έχει υποστεί σημαντική διάβρωση, μεγάλο μέρος της επιχρύσωσής του παραμένει ανέπαφο. Σύμφωνα με τους αρχαιολόγους, τέτοιου είδους διακοσμητικά στοιχεία χρησιμοποιούνταν κυρίως από ιππείς και αποτελούσαν ένδειξη κοινωνικής θέσης και στρατιωτικής ιεραρχίας.
Στα υπόλοιπα ευρήματα περιλαμβάνονται νομίσματα, αιχμές δοράτων, εξαρτήματα ένδυσης και κεραμικά αγγεία, αρκετά από τα οποία φέρουν χαραγμένα σημάδια και επιγραφές. Σε ένα μπολ διακρίνεται το όνομα «MARTIN» ή «MARTINUS», ενώ παρόμοια επιγραφή εντοπίστηκε και σε άλλα θραύσματα κεραμικών. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι πρόκειται πιθανότατα για σημάδια ιδιοκτησίας ή προσωπικής ταυτοποίησης κάποιου ανθρώπου που ζούσε ή εργαζόταν στην περιοχή πριν από σχεδόν δύο χιλιετίες.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν επίσης πολύτιμοι λίθοι με χαράγματα, ενσωματωμένοι σε δαχτυλίδια, τους οποίους ανακάλυψαν οι φοιτήτριες Μέισι Γουότμο και Ζόι Γιούιλ. Τα συγκεκριμένα αντικείμενα λειτουργούσαν ως προσωπικές σφραγίδες, γνωστές ως intaglios.
Ρωμαϊκό εξάρτημα ανάρτησης για ιππικό.
The Archaeological Practice Ltd μέσω του Πανεπιστημίου του ΝιούκασλΤι αποκαλύπτουν τα ευρήματα για τα σύνορα της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας
Η σημασία της ανασκαφής δεν περιορίζεται στην αξία ή τη σπανιότητα των αντικειμένων. Τα ευρήματα προσφέρουν νέα στοιχεία για την καθημερινή ζωή, την κοινωνική οργάνωση και τις δραστηριότητες των ανθρώπων που ζούσαν στο βορειότερο άκρο της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας.
Όπως δήλωσε ο διευθυντής της ανασκαφής, Ρίτσαρντ Κάρλτον, «μια χρυσή αλυσίδα, μια πολύτιμη πέτρα που λειτουργούσε ως σφραγίδα, κεραμικά με επιγραφές και μια διακοσμημένη πόρπη φωτίζουν τη ζωή των ανθρώπων που έκαναν αυτόν τον χώρο να λειτουργεί πριν από σχεδόν δύο χιλιετίες».
Ο ίδιος πρόσθεσε ότι, σε συνδυασμό με τα κτίρια και τις βιομηχανικές εγκαταστάσεις που εξακολουθούν να ερευνούν οι αρχαιολόγοι, τα αντικείμενα συμβάλλουν στην καλύτερη κατανόηση του τρόπου λειτουργίας των συνόρων της αυτοκρατορίας, αλλά και των σχέσεων ανάμεσα στις ρωμαϊκές και τις ντόπιες κοινότητες.
Για τους πρωτοετείς φοιτητές, η πρώτη τους ανασκαφή εξελίχθηκε σε μια εμπειρία που δύσκολα θα μπορούσαν να φανταστούν. Για την αρχαιολογική έρευνα, ωστόσο, η ανακάλυψη αποτελεί μια σημαντική ευκαιρία να φωτιστούν πτυχές της ζωής σε μια περιοχή όπου η Ρώμη συναντούσε τα βόρεια σύνορα της επικράτειάς της.