Νηστεία Σαρακοστής: Τα οφέλη, οι μύθοι και οι διατροφικές «παγίδες»

Μία ευκαιρία για ένα restart αν θέλετε του οργανισμού μας, ώστε η άνοιξη να μας βρει πιο αδύνατους, πιο υγιείς και με αυξημένη ενέργεια.

Γνωρίζουμε όμως όλοι πώς πρέπει να νηστέψουμε; Και η νηστεία ενδείκνυται για όλους τους ανθρώπους; Μήπως το τέλος της Σαρακοστής μας βρει τελικά με περισσότερα κιλά και κακή διάθεση;

Για όλα αυτά, μιλάει σήμερα στο CNN Greece, η Γεωργία Καπώλη, Κλινική Διαιτολόγος- Διατροφολόγος, ΜSc Επιστημονική Διευθύντρια Κέντρου Διαιτολογικής Υποστήριξης & Μεταβολικού Ελέγχου ΛΟΓΩ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ Νεμέας.

Αξίζει να κρατήσουμε αυτό που αναφέρει η κυρία Καπώλη, δηλαδή «Είναι λανθασμένη αντίληψη ότι "νηστίσιμο" σημαίνει αυτόματα "υγιεινό" ή "χαμηλό σε θερμίδες", καθώς πολλά επεξεργασμένα νηστίσιμα προϊόντα είναι πλούσια σε ζάχαρη και λιπαρά».

Το πλήρες κείμενο της συνέντευξης έχει ως εξής:

Κυρία Καπώλη, διανύουμε τη Μεγάλη Σαρακοστή, όπου παραδοσιακά πολλοί άνθρωποι στην Ελλάδα νηστεύουν και απέχουν από μία σειρά ζωικών τροφών. Ποιο το όφελος της νηστείας για τον οργανισμό μας;

Τα οφέλη πράγματι για τον οργανισμό μας είναι σημαντικά, αρκεί να υπάρχει ακόμη και στην περίοδο αυτή μία σχετική ισορροπία. Ειδικότερα:

Αποτοξίνωση του Οργανισμού: Η αποχή από τρόφιμα ζωικής προέλευσης (κρέας, γαλακτοκομικά) βοηθά στην απομάκρυνση τοξινών.

Βελτίωση Προφίλ Λιπιδίων: Λόγω της μειωμένης πρόσληψης κορεσμένων λιπαρών, μειώνεται η ολική και η «κακή» (LDL) χοληστερόλη.

Πρόληψη Χρόνιων Νοσημάτων: Η αυξημένη κατανάλωση φυτικών ινών και αντιοξειδωτικών προστατεύει από καρδιαγγειακά νοσήματα και σακχαρώδη διαβήτη.

Απώλεια Βάρους: Τα νηστίσιμα τρόφιμα, όπως φρούτα, λαχανικά και όσπρια, έχουν χαμηλή ενεργειακή πυκνότητα και υψηλή περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες, γεγονός που βοηθά στον κορεσμό και τη μείωση του βάρους.

Ενίσχυση Μεταβολισμού: Η κατανάλωση φυτικών ινών και η αποχή από επεξεργασμένα τρόφιμα ευνοεί τη λειτουργία του μεταβολισμού.

Υπάρχει ισορροπημένη νηστεία για κάποιον που νηστεύει επί μακρόν, ή είναι λάθος και μύθος να πιστεύουμε κάτι τέτοιο;

Η παραδοσιακή νηστεία (π.χ. Σαρακοστή) προσφέρει σημαντικά οφέλη για την υγεία, καθώς βασίζεται σε φυτικές τροφές, μειώνοντας τα ζωικά λιπαρά και αυξάνοντας την πρόσληψη φυτικών ινών, βιταμινών και αντιοξειδωτικών. Ωστόσο, καλό είναι να μην ακολοθούμε παρατεταμένη νηστεία, ώστε να μην εμφανιστούν ελλείψεις σε πρωτεΐνες, ασβέστιο και σίδηρο που υπάρχουν στις ζωικές τροφές.

Τι πρέπει να αποφεύγουμε διατροφικά όταν νηστεύουμε ώστε μετά το τέλος της χρονικής αυτής περιόδου, αφενός να μην έχουμε πάρει επιπλέον κιλά, αφετέρου να έχουμε ενισχύσει τον οργανισμό μας με όλα τα οφέλη των φυτικών τροφών;

Η νηστεία, αν και ωφέλιμη, κρύβει σημαντικές διατροφικές παγίδες που μπορεί να οδηγήσουν σε αύξηση βάρους ή διατροφικές ελλείψεις, άρα θα πρέπει να είμαστε πολύ προσεκτικοί.

Οι βασικότερες διατροφικές παγίδες της νηστείας:

Υπερκατανάλωση υδατανθράκων: Η στροφή σε ψωμί, μακαρόνια, ρύζι και πατάτες αυξάνει τις θερμίδες και το σάκχαρο.

Κατανάλωση νηστίσιμων με υψηλά λιπαρά: Τρόφιμα όπως ελιές, ταχίνι, ξηροί καρποί, χαλβάς και τηγανητά είναι θερμιδικά πυκνά και πρέπει να καταναλώνονται με μέτρο.

Έλλειψη θρεπτικών συστατικών: Η αποχή από ζωικές τροφές μπορεί να οδηγήσει σε μειωμένη πρόσληψη σιδήρου, ασβεστίου, βιταμίνης Β12 και πρωτεΐνης.

Λανθασμένη αντίληψη ότι "νηστίσιμο" σημαίνει αυτόματα "υγιεινό" ή "χαμηλό σε θερμίδες": Πολλά επεξεργασμένα νηστίσιμα προϊόντα είναι πλούσια σε ζάχαρη και λιπαρά.

Κυρία Καπώλη, μπορούν όλοι οι άνθρωποι να ακολουθήσουν μία νηστεία επί μακρόν, ή θα πρέπει πρώτα να συμβουλευθούν το γιατρό και το διατεροφολόγο τους;

Η νηστεία, αν και έχει οφέλη, δεν είναι κατάλληλη για όλους. Συγκεκριμένα, υπάρχουν ορισμένες ευπαθείς ομάδες που δεν πρέπει να νηστεύουν, ή πρέπει να το κάνουν με μεγάλη προσοχή και μόνο μετά από συμβουλή γιατρού:

Παιδιά και έφηβοι: Βρίσκονται σε στάδιο ανάπτυξης και έχουν ανάγκη από θρεπτικά συστατικά (π.χ. ασβέστιο, σίδηρο, πρωτεΐνες) που βρίσκονται κυρίως στα ζωικά προϊόντα.

Έγκυες και θηλάζουσες: Χρειάζονται επαρκή πρόσληψη θρεπτικών συστατικών για την ανάπτυξη του εμβρύου ή την παραγωγή γάλακτος.

Άτομα με αναιμία: Η έλλειψη ζωικού σιδήρου (αίμης) μπορεί να επιδεινώσει την κατάσταση.

Άτομα με χρόνια νοσήματα: (π.χ. διαβήτης, νεφροπάθειες, καρδιοπάθειες).

Ηλικιωμένοι: Λόγω αυξημένων αναγκών σε συγκεκριμένα θρεπτικά συστατικά και πιθανών άλλων προβλημάτων υγείας.

Είναι καλό να συνδυάζουμε μία νηστεία με εντατική γυμναστική, ή να προτιμάμε μία ήπια φυσική άσκηση;

Ο συνδυασμός νηστείας (ειδικά της παραδοσιακής ή διαλειμματικής) με έντονη άσκηση γυμναστικής δεν είναι απαγορευτικός, αλλά απαιτεί προσοχή, σωστό προγραμματισμό και προσαρμογή στις δυνατότητες του οργανισμού, καθώς η έλλειψη ενέργειας (θερμίδων/θρεπτικών συστατικών) μπορεί να επηρεάσει την απόδοση και την αποκατάσταση.