Μέμη Τσεκούρα (Ένωση Ασθενών Ελλάδας): Τίποτα για εμάς χωρίς εμάς τους ασθενείς

«Στόχος μας είναι μια Ένωση ακόμη πιο ενωμένη, που θα αγκαλιάζει το σύνολο των συλλόγων ασθενών και θα λειτουργεί ως πραγματικός χώρος σύνθεσης, συνεργασίας και κοινής εκπροσώπησης σε μια περίοδο που πολλοί σύλλογοι αντιμετωπίζουν σημαντικές προκλήσεις βιωσιμότητας», υπογραμμίζει.

Με μία πολύ δυναμική και ουσιαστική εμπειρία ετών από το πεδίο των ασθενών και μάλιστα των χρονίως πασχόντων, η νέα πρόεδρος, στο αφιέρωμα ΥΓΕΙΑΣ του CNN Greece, αναφέρεται στις προτεραιότητές της, τις προκλήσεις, αλλά και τις μάχες που έχουν κερδηθεί, στις ανισότητες, στο μεγάλο έργο της Ένωσης, στην εγγραμματοσύνη των ασθενών μέσα από διαρκή εκπαίδευση και αξιολόγηση των ανθρώπων, στην καινοτομία, που δεν είναι ένας αφηρημένος όρος ούτε προνόμιο και που αλλάζει τις ζωές των ασθενών, αλλά και στο αποτύπωμα που θέλει να αφήσει η ίδια, μετά το πέρας της θητείας της.

Αναφέρει μεταξύ άλλων εμφατικά:

• «Επιδιώκουμε μια Ένωση με ισχυρότερη διεθνή παρουσία και ουσιαστική συμβολή στον ευρωπαϊκό διάλογο για την υγεία. Η συμμετοχή μας σε ευρωπαϊκά προγράμματα και πρωτοβουλίες δεν αποτελεί απλώς μια ευκαιρία εξωστρέφειας, αλλά ένα εργαλείο για τη μεταφορά τεχνογνωσίας, την ενίσχυση της φωνής των ασθενών και την ουσιαστική επιρροή στη διαμόρφωση πολιτικών σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο».
• «Η εγγραμματοσύνη υγείας δεν είναι απλώς η κατανόηση πληροφοριών. Είναι η ικανότητα του πολίτη να συμμετέχει ουσιαστικά στη διαχείριση της υγείας του και ευρύτερα στη λειτουργία του ίδιου του συστήματος υγείας».
• «Για εμάς στην Ένωση Ασθενών Ελλάδας η επένδυση στην εκπαίδευση και την ενδυνάμωση των ασθενών αποτελεί στρατηγική επιλογή».
• «Παράλληλα, μέσω της Ακαδημίας Ασθενών (EUPATI) και της Ψηφιακής Ακαδημίας, επενδύουμε συστηματικά στην ανάπτυξη δεξιοτήτων. Στόχος είναι να διαμορφώσουμε ασθενείς που δεν είναι απλώς ενημερωμένοι αλλά ικανοί να συμμετέχουν τεκμηριωμένα σε διαδικασίες όπως η αξιολόγηση τεχνολογιών υγείας, ο σχεδιασμός υπηρεσιών και η διαμόρφωση πολιτικών».
• «Η καινοτομία και η πρόσβαση στην καινοτομία δεν μπορεί να αντιμετωπίζονται ως προνόμιο, αλλά ως ουσιαστική διάσταση του δικαιώματος στην υγεία. Για πολλούς ασθενείς η συμμετοχή σε μια κλινική μελέτη δεν σημαίνει μόνο πρόσβαση σε μια νέα θεραπεία πριν από την ευρεία κυκλοφορία της, αλλά και στενή ιατρική παρακολούθηση, συστηματική υποστήριξη και ένταξη σε ένα υψηλού επιπέδου περιβάλλον φροντίδας. Παρ’ όλα αυτά, στη χώρα μας εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικά εμπόδια που σχετίζονται τόσο με την ελλιπή ενημέρωση όσο και με την ύπαρξη φόβου ή παρανοήσεων γύρω από το τι πραγματικά είναι μια κλινική μελέτη και ποιες δικλείδες ασφάλειας τη συνοδεύουν. Επιπλέον, δεν μπορεί μια χώρα να επενδύει στην έρευνα και ταυτόχρονα να αντιμετωπίζει την καινοτομία αποκλειστικά ως δημοσιονομικό βάρος. Χωρίς ένα πιο σταθερό και προβλέψιμο πλαίσιο αποζημίωσης, που να αναγνωρίζει την αξία της καινοτομίας και να δημιουργεί ουσιαστικά κίνητρα για την έγκαιρη εισαγωγή των νέων θεραπειών στη χώρα, είναι δύσκολο να αναπτυχθεί ένα ανταγωνιστικό και ελκυστικό περιβάλλον για επενδύσεις στην κλινική έρευνα».

Ακολουθεί ολόκληρη η συνέντευξη της Μέμης Τσεκούρα, Προέδρου της 'Ενωσης Ασθενών Ελλάδας, στο CNN Greece:

Κυρία Τσεκούρα, είστε η νέα πρόεδρος της εμβληματικής Ένωσης Ασθενών Ελλάδος και θα ήθελα να σας ρωτήσω τι ευθύνες συνεπάγεται η θέση αυτή και πώς πρόκειται να προχωρήσετε το έργο σας;

Η ανάληψη της προεδρίας της Ένωσης Ασθενών Ελλάδας αποτελεί τιμή αλλά και βαρύ χρέος. Η Ένωση Ασθενών Ελλάδας, ως τριτοβάθμιο όργανο εκπροσώπησης 87 συλλόγων ασθενών από ολόκληρη τη χώρα, φέρει την ευθύνη να μεταφράζει τις βιωμένες εμπειρίες χιλιάδων πολιτών σε τεκμηριωμένες προτάσεις πολιτικής. Στο πλαίσιο αυτό αναλαμβάνουμε τη δέσμευση να διατηρούμε ανοιχτό και ισότιμο διάλογο με την Πολιτεία, τους επαγγελματίες υγείας και τη φαρμακοβιομηχανία, αλλά και να υπερασπιζόμαστε τα δικαιώματα εκείνων που συχνά δεν ακούγονται.

Η πορεία μου στον χώρο της υγείας ξεκίνησε πριν από τριάντα χρόνια μέσα από τον Σύλλογο Σκελετικής Υγείας «Πεταλούδα», με δράσεις σε κάθε γωνιά της Ελλάδας. Η εμπειρία αυτή μου έχει δείξει ότι καμία ουσιαστική αλλαγή δεν έρχεται χωρίς συλλογική, οργανωμένη δράση. Οι προτεραιότητές μας είναι σαφείς και διαρθρώνονται γύρω από τέσσερις πυλώνες: την ενίσχυση της συμμετοχής των ασθενών στη διαμόρφωση πολιτικών υγείας, τη μείωση των ανισοτήτων στην πρόσβαση σε υπηρεσίες και θεραπείες, τη βελτίωση της ποιότητας και της λογοδοσίας στο σύστημα υγείας και την ενδυνάμωση των πολιτών μέσα από την εγγραμματοσύνη υγείας και την εκπαίδευση. Η αρχή «τίποτε για εμάς χωρίς εμάς» είναι η θεσμική κατεύθυνση που θέλουμε να εδραιώσουμε ως καθημερινή πρακτική στη χώρα μας.

Ακούμε συχνά τελευταία για την εγγραμματοσύνη των ασθενών και την ανάγκη για συνεχή εκπαίδευση και αξιολόγηση. Τι σημαίνει πρακτικά αυτό και πόσο συνδέεται γενικότερα η εγγραμματοσύνη με την καθημερινότητα των πολιτών, με τη λογική πώς κάθε πολίτης είναι εν δυνάμει ασθενής σε κάποια στιγμή της ζωής του;

Η εγγραμματοσύνη υγείας δεν είναι απλώς η κατανόηση πληροφοριών. Είναι η ικανότητα του πολίτη να συμμετέχει ουσιαστικά στη διαχείριση της υγείας του και ευρύτερα, στη λειτουργία του ίδιου του συστήματος υγείας.

Για εμάς στην Ένωση Ασθενών Ελλάδας η επένδυση στην εκπαίδευση και την ενδυνάμωση των ασθενών αποτελεί στρατηγική επιλογή. Δεν αφορά μόνο στην ενημέρωση αλλά στη δημιουργία ενός νέου ρόλου για τον ασθενή: από παθητικό αποδέκτη υπηρεσιών σε ενεργό κοινωνό των αλλαγών και συνδιαμορφωτή των πολιτικών που τον αφορούν. Όσο αυξάνεται ο βαθμός κατανόησης τόσο βελτιώνεται η ποιότητα των αποφάσεων σε ατομικό και συλλογικό επίπεδο.

Σε αυτό το πλαίσιο υλοποιούμε συγκεκριμένα εργαλεία και προγράμματα με σαφή στόχευση. Το Αλφαβητάρι Υγείας επιχειρεί να μεταφράσει τη σύνθετη ιατρική πληροφορία σε κατανοητή γλώσσα, διευκολύνοντας τον ασθενή να κατανοήσει έννοιες, διαδικασίες και επιλογές. Η ενσωμάτωση της ταξινόμησης ICD-10 σε αυτό το περιβάλλον δεν είναι μια τεχνική λεπτομέρεια· είναι ένα βήμα προς τη σύνδεση της καθημερινής εμπειρίας του ασθενή με τη «γλώσσα» του συστήματος υγείας, ενισχύοντας τη διαφάνεια και τη δυνατότητα ουσιαστικής συμμετοχής.

Παράλληλα, μέσω της Ακαδημίας Ασθενών (EUPATI) και της Ψηφιακής Ακαδημίας, επενδύουμε συστηματικά στην ανάπτυξη δεξιοτήτων. Στόχος είναι να διαμορφώσουμε ασθενείς που δεν είναι απλώς ενημερωμένοι, αλλά ικανοί να συμμετέχουν τεκμηριωμένα σε διαδικασίες όπως η αξιολόγηση τεχνολογιών υγείας, ο σχεδιασμός υπηρεσιών και η διαμόρφωση πολιτικών.

Αυτό έχει άμεση επίπτωση και στη λειτουργία του συστήματος. Ένας ενδυναμωμένος ασθενής μπορεί να συμβάλει πιο ουσιαστικά στον συν-σχεδιασμό υπηρεσιών, την αξιολόγηση της εμπειρίας του και τη διαμόρφωση πολιτικών που ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες.

Κομβικό ρόλο σε αυτή τη διαδικασία παίζει και η ποιότητα της επικοινωνίας με τους επαγγελματίες υγείας. Η σχέση γιατρού–ασθενή δεν μπορεί να είναι μονόδρομη. Απαιτείται χρόνος, κατανόηση και κοινή γλώσσα. Σε αυτήν την κατεύθυνση, η συνεργασία μας με την Ιατρική Σχολή του ΕΚΠΑ για την ανάπτυξη εκπαιδευτικών προγραμμάτων που ενισχύουν τη σχέση γιατρού–ασθενή είναι ιδιαίτερα σημαντική καθώς στοχεύει στη δημιουργία ενός νέου μοντέλου επικοινωνίας, πιο ισότιμου και αποτελεσματικού.

Το ίδιο ισχύει και για τον ρόλο του φαρμακοποιού, ο οποίος αποτελεί συχνά το πιο άμεσο και προσβάσιμο σημείο επαφής του πολίτη με το σύστημα υγείας. Η ενίσχυση αυτής της σχέσης μπορεί να συμβάλει καθοριστικά στην καλύτερη κατανόηση της θεραπείας και στη συνέχεια της φροντίδας.

Για αυτό, όταν μιλάμε για εγγραμματοσύνη υγείας, μιλάμε ουσιαστικά για μια επένδυση στη σχέση μεταξύ πολιτών και συστήματος υγείας. Και αυτή είναι προϋπόθεση για να περάσουμε από ένα σύστημα που απλώς παρέχει υπηρεσίες, σε ένα σύστημα που σχεδιάζεται και λειτουργεί με τον ασθενή στο επίκεντρο.

Ποιες θεωρείτε σήμερα τις μεγαλύτερες προκλήσεις της κοινότητας των ασθενών και ποιες οι κερδισμένες μάχες;

Οι προκλήσεις που αντιμετωπίζουν σήμερα οι ασθενείς στην Ελλάδα παραμένουν βαθιά διαρθρωτικές και συνδέονται άμεσα με τον τρόπο οργάνωσης και χρηματοδότησης του συστήματος υγείας. Σύμφωνα με στοιχεία του ΟΟΣΑ για το 2024, σχεδόν ένας στους πέντε πολίτες αναφέρει ότι οι ανάγκες υγείας του δεν καλύπτονται, ποσοστό τριπλάσιο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο ενώ, σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, η ιδιωτική δαπάνη υγείας παραμένει από τις υψηλότερες στην Ευρώπη, επιβαρύνοντας σημαντικά τα νοικοκυριά. Συγκεκριμένα οι ιδιωτικές δαπάνες υγείας ξεπέρασαν τα 6,8 δισ. ευρώ το 2024 και αυξάνονται με ρυθμούς πολύ υψηλότερους από κάθε άλλη κατηγορία.

Την ίδια στιγμή η πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας εξακολουθεί να μην λειτουργεί ως αποτελεσματικό σημείο πρώτης επαφής και συντονισμού, γεγονός που οδηγεί σε υπερφόρτωση των νοσοκομείων και σε καθυστερήσεις στην εξυπηρέτηση των ασθενών. Οι γεωγραφικές ανισότητες παραμένουν έντονες, ιδιαίτερα για τους κατοίκους νησιωτικών και απομακρυσμένων περιοχών, ενώ η πρόσβαση στη φαρμακευτική καινοτομία εξακολουθεί να καθυστερεί σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Παράλληλα, το πεδίο της ψυχικής υγείας και της ανακουφιστικής φροντίδας παραμένει υποστηριζόμενο σε μεγάλο βαθμό από ιδιωτικές δαπάνες, γεγονός που δημιουργεί πρόσθετα εμπόδια για τους ασθενείς.

Παρά τις δυσκολίες, υπάρχουν και σημαντικά βήματα προόδου που δεν πρέπει να παραβλέπονται. Η θεσμική αναγνώριση της Ένωσης Ασθενών Ελλάδας ως συνομιλητή της Πολιτείας, η συμμετοχή εκπροσώπων ασθενών σε επιτροπές και ομάδες εργασίας, καθώς και η εισαγωγή εργαλείων αξιολόγησης της εμπειρίας των ασθενών στο σύστημα υγείας αποτελούν ουσιαστικές εξελίξεις. Η πρόοδος στην ψηφιοποίηση υπηρεσιών και η σταδιακή ενσωμάτωση της φωνής των ασθενών στον σχεδιασμό πολιτικών δείχνουν ότι το σύστημα κινείται προς μια πιο σύγχρονη κατεύθυνση.

Το κρίσιμο ζητούμενο πλέον δεν είναι η θεσμική αναγνώριση αλλά η συνέπεια στην εφαρμογή. Η πραγματική πρόοδος θα κριθεί από το κατά πόσο αυτές οι αλλαγές θα αποτυπωθούν στην καθημερινότητα των ασθενών, βελτιώνοντας ουσιαστικά την πρόσβαση, την ποιότητα και την εμπειρία φροντίδας.

Η καινοτομία είναι συνυφασμένη με τον ασθενή και με την καλή έκβαση της πορείας της υγείας του. Τι σημαίνει για εσάς πρακτικά καινοτομία και πώς θα μπορέσουμε να μεγιστοποιήσουμε τα οφέλη δυναμώνοντας τα κίνητρα για τις κλινικές μελέτες;

Η καινοτομία, από την οπτική του ασθενή, δεν είναι ένας αφηρημένος όρος που αφορά μόνο στην έρευνα ή τη φαρμακοβιομηχανία. Είναι η δυνατότητα πρόσβασης σε μια νέα θεραπευτική επιλογή που μπορεί να παρατείνει τη ζωή, να βελτιώσει την καθημερινότητα, να μειώσει τον πόνο ή να επιτρέψει σε έναν άνθρωπο να ξανασχεδιάσει το μέλλον του με περισσότερη ασφάλεια και ελπίδα. Για αυτό και η πρόσβαση στην καινοτομία δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως προνόμιο αλλά ως ουσιαστική διάσταση του δικαιώματος στην υγεία.

Σε αυτό το πλαίσιο, οι κλινικές μελέτες αποτελούν μια κρίσιμη γέφυρα μεταξύ επιστημονικής προόδου και πραγματικής πρόσβασης των ασθενών σε καινοτόμες θεραπείες. Για πολλούς ασθενείς, η συμμετοχή σε μια κλινική μελέτη δεν σημαίνει μόνο πρόσβαση σε μια νέα θεραπεία πριν από την ευρεία κυκλοφορία της αλλά και στενή ιατρική παρακολούθηση, συστηματική υποστήριξη και ένταξη σε ένα υψηλού επιπέδου περιβάλλον φροντίδας. Παρ’ όλα αυτά, στη χώρα μας εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικά εμπόδια που σχετίζονται τόσο με την ελλιπή ενημέρωση όσο και με την ύπαρξη φόβου ή παρανοήσεων γύρω από το τι πραγματικά είναι μια κλινική μελέτη και ποιες δικλείδες ασφάλειας τη συνοδεύουν.

Ακριβώς γι’ αυτόν τον λόγο η Ένωση Ασθενών Ελλάδας επενδύει συστηματικά στην ενημέρωση και την ευαισθητοποίηση γύρω από την αξία των κλινικών μελετών. Η πρωτοβουλία για τη δημιουργία της «Συμμαχίας για την Προώθηση της Αξίας των Κλινικών Μελετών», σε συνεργασία με την HACRO και την Ιατρική Εταιρεία Αθηνών, υπό την αιγίδα του ΕΟΦ και του Υπουργείου Υγείας, αποτυπώνει αυτή τη στρατηγική στόχευση: να χτίσουμε μεγαλύτερη εμπιστοσύνη, να ενισχύσουμε την κατανόηση και να αναδείξουμε την αξία των κλινικών μελετών όχι μόνο για τους ίδιους τους ασθενείς, αλλά και για το σύστημα υγείας και τη χώρα συνολικά.

Ωστόσο, για να μπορέσουμε να ενισχύσουμε ουσιαστικά το οικοσύστημα των κλινικών μελετών, χρειάζεται να δούμε τη μεγάλη εικόνα. Δεν μπορεί μια χώρα να επενδύει στην έρευνα και ταυτόχρονα να αντιμετωπίζει την καινοτομία αποκλειστικά ως δημοσιονομικό βάρος. Όταν οι διαδικασίες αποζημίωσης των καινοτόμων θεραπειών είναι χρονοβόρες, απρόβλεπτες ή αποθαρρυντικές, το μήνυμα προς τις εταιρείες είναι αντιφατικό. Χωρίς ένα πιο σταθερό και προβλέψιμο πλαίσιο αποζημίωσης, που να αναγνωρίζει την αξία της καινοτομίας και να δημιουργεί ουσιαστικά κίνητρα για την έγκαιρη εισαγωγή των νέων θεραπειών στη χώρα, είναι δύσκολο να αναπτυχθεί ένα ανταγωνιστικό και ελκυστικό περιβάλλον για επενδύσεις στην κλινική έρευνα.

Αν θέλουμε πράγματι να μεγιστοποιήσουμε τα οφέλη της καινοτομίας, χρειάζεται να διαμορφώσουμε ένα πιο ώριμο και συνεκτικό οικοσύστημα. Αυτό σημαίνει καλύτερη ενημέρωση των πολιτών σε γλώσσα απλή και κατανοητή, ταχύτερες και πιο λειτουργικές διαδικασίες έγκρισης και υλοποίησης των κλινικών μελετών, ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ Πολιτείας, ερευνητικών φορέων και κοινότητας των ασθενών, αλλά και ένα σταθερό και προβλέψιμο πλαίσιο αποζημίωσης που να αναγνωρίζει έμπρακτα την αξία της καινοτομίας. Παράλληλα, απαιτείται η ενίσχυση των υποδομών, η αξιοποίηση των δεδομένων υγείας και η ουσιαστική ένταξη των ασθενών στον σχεδιασμό και την αξιολόγηση των πολιτικών. Μόνο μέσα από μια τέτοια συνολική προσέγγιση μπορούμε να δημιουργήσουμε ένα περιβάλλον που δεν θα προσελκύει απλώς την καινοτομία και τις κλινικές μελέτες, αλλά θα διασφαλίζει ότι τα οφέλη τους φτάνουν έγκαιρα και ισότιμα στους ασθενείς.

Πώς θα θέλατε να κλείσει ο απολογισμός σας ολοκληρώνοντας τη θητεία σας;

Θα ήθελα, ολοκληρώνοντας τη θητεία μου, να μπορώ να πω ότι κάναμε ένα ουσιαστικό βήμα προς ένα σύστημα υγείας που ανταποκρίνεται πραγματικά στις ανάγκες των ασθενών. Όχι μέσα από μεγάλες εξαγγελίες, αλλά μέσα από συγκεκριμένες, μετρήσιμες βελτιώσεις στην καθημερινότητα των πολιτών.

Πρώτα απ’ όλα, θα ήθελα να έχει ενισχυθεί η ποιότητα και η ασφάλεια των υπηρεσιών υγείας μέσα από τη συστηματική αξιολόγηση της εμπειρίας των ασθενών, τη λογοδοσία και τον σχεδιασμό υπηρεσιών που βασίζεται σε πραγματικά δεδομένα. Η συνεργασία μας με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, το Υπουργείο Υγείας και τον ΟΔΙΠΥ κινείται ακριβώς προς αυτή την κατεύθυνση.

Παράλληλα, κρίσιμος στόχος είναι η μείωση της οικονομικής επιβάρυνσης των πολιτών. Ένα σύστημα υγείας δεν μπορεί να θεωρείται δίκαιο όταν οι ασθενείς αναγκάζονται να καλύπτουν μεγάλο μέρος της φροντίδας από την τσέπη τους. Η ενίσχυση της δημόσιας χρηματοδότησης, η βελτίωση της φαρμακευτικής πολιτικής και η επιτάχυνση της πρόσβασης στην καινοτομία αποτελούν βασικές προϋποθέσεις.

Εξίσου σημαντικό για εμάς είναι η συμμετοχή των ασθενών να έχει εδραιωθεί ως σταθερό και ουσιαστικό στοιχείο της λειτουργίας του συστήματος — από τον σχεδιασμό μέχρι την αξιολόγηση των πολιτικών και των υπηρεσιών. Η φωνή των ασθενών πρέπει να είναι παρούσα, όχι συμβολικά αλλά με πραγματική επιρροή.

Ταυτόχρονα, για εμάς εξίσου κρίσιμο είναι το ίδιο το μέλλον της Ένωσης. Στόχος μας είναι μια Ένωση ακόμη πιο ενωμένη, που θα αγκαλιάζει το σύνολο των συλλόγων ασθενών και θα λειτουργεί ως πραγματικός χώρος σύνθεσης, συνεργασίας και κοινής εκπροσώπησης. Σε μια περίοδο που πολλοί σύλλογοι αντιμετωπίζουν σημαντικές προκλήσεις βιωσιμότητας, η ενίσχυση και η υποστήριξή τους αποτελεί προτεραιότητα, ώστε να μπορούν να συνεχίσουν να επιτελούν τον κρίσιμο ρόλο τους.

Παράλληλα, επιδιώκουμε μια Ένωση με ισχυρότερη διεθνή παρουσία και ουσιαστική συμβολή στον ευρωπαϊκό διάλογο για την υγεία. Η συμμετοχή μας σε ευρωπαϊκά προγράμματα και πρωτοβουλίες δεν αποτελεί απλώς μια ευκαιρία εξωστρέφειας, αλλά ένα εργαλείο για τη μεταφορά τεχνογνωσίας, την ενίσχυση της φωνής των ασθενών και την ουσιαστική επιρροή στη διαμόρφωση πολιτικών σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο.

Στο τέλος της διαδρομής η επιτυχία δεν θα μετρηθεί σε θεσμικές κατακτήσεις ή αριθμούς, αλλά στο αν ο ασθενής αισθάνεται ότι ακούγεται, ότι έχει πρόσβαση και ότι λαμβάνει φροντίδα αντάξια των αναγκών του. Και ταυτόχρονα στο αν η Ένωση έχει καταφέρει να γίνει μια ακόμη πιο ισχυρή, ενωμένη και αξιόπιστη φωνή, που εκπροσωπεί με συνέπεια και τεκμηρίωση το σύνολο των ασθενών στη χώρα.

Δείτε εδώ ολόκληρο το αφιέρωμα του CNN Greece στην Υγεία