Καρκίνος των ωοθηκών & Βιοδείκτης HRD: Όταν μια σωστή απόφαση εφαρμόζεται λάθος

Ο καρκίνος των ωοθηκών είναι από τις πιο δύσκολες μορφές καρκίνου. Αποκαλείται «σιωπηλός δολοφόνος» γιατί συχνά δεν δίνει συμπτώματα νωρίς, με αποτέλεσμα 6 στις 10 γυναίκες να διαγιγνώσκονται σε προχωρημένο στάδιο και έχει υψηλά ποσοστά υποτροπής.

Ο βιοδείκτης HRD είναι ένα κρίσιμο εργαλείο στα χέρια των επιστημόνων, που καθορίζει ποιες γυναίκες με καρκίνο ωοθηκών μπορεί να ωφεληθούν από συγκεκριμένη στοχευμένη θεραπεία που αποζημιώνεται ήδη από το ελληνικό κράτος.

Χωρίς αυτό το τεστ μπορεί να υπάρχει καθυστέρηση στην σωστή θεραπεία, όταν σχεδόν οι μισές γυναίκες με καρκίνο ωοθηκών είναι υποψήφιες για αυτή τη θεραπεία.

Ήδη ο Σύλλογος «Εριφύλη», Πρωτοβουλία Ασθενών με Γυναικολογικό Καρκίνο, απέστειλε επιστολή προς τον Υπουργό Υγείας εκφράζοντας σοβαρές ανησυχίες για την υπουργική απόφαση (ΦΕΚ 20/10/2025) που αφορά στην κρατική αποζημίωση μιας κρίσιμης διαγνωστικής εξέτασης για τις ασθενείς με καρκίνο ωοθηκών.

Τα 3 λάθη της απόφασης

Ενώ η συμπερίληψη της εξέτασης HRD στις αποζημιούμενες εξετάσεις είναι ένα βήμα που ο σύλλογος και η επιστημονική κοινότητα είχαν ζητήσει εδώ και καιρό, η απόφαση περιέχει τρία σοβαρά σφάλματα:

Πρώτον, η μέθοδος εξέτασης που ορίζεται στο ΦΕΚ δεν είναι η επιστημονικά αναγνωρισμένη και δεν χρησιμοποιείται σε κανένα πιστοποιημένο τεστ διεθνώς. Η σωστή μέθοδος, που χρησιμοποιείται και για άλλες παρόμοιες εξετάσεις στο ίδιο ΦΕΚ, είναι διαφορετική και εξασφαλίζει αξιόπιστα αποτελέσματα. Επίσης, η εξέταση πρέπει να γίνεται σε πιστοποιημένα εργαστήρια.

Δεύτερον, δεν αναφέρεται ο χρόνος που πρέπει να γίνεται η εξέταση. Η χρησιμότητα αυτού του βιοδείκτη αφορά στην αρχική διάγνωση της προχωρημένης νόσου. Σε αυτό το αρχικό στάδιο έχει ιδιαίτερη σημασία, όπως δείχνουν οι κλινικές μελέτες, να ελεγχθεί ο συγκεκριμένος βιοδείκτης για να παρθεί η κατάλληλη θεραπευτική απόφαση, η οποία αποζημιώνεται ήδη από το ελληνικό κράτος

Και τρίτον, η απόφαση ορίζει λανθασμένα ποιες ασθενείς δικαιούνται την εξέταση. Σύμφωνα με τις διεθνείς οδηγίες αλλά και τα ελληνικά θεραπευτικά πρωτόκολλα, το τεστ πρέπει να γίνεται στις ασθενείς με πλήρη ή μερική ανταπόκριση στην πρώτη γραμμή χημειοθεραπείας, με βάση την πλατίνα σε συνδυασμό με Βevacizumab, και όχι σε ασθενείς χωρίς ανταπόκριση.

Όχι στις ανισότητες

Ο Σύλλογος «Εριφύλη», με την υποστήριξη καθηγητών ογκολογίας και γενετιστών, από τα μεγαλύτερα νοσοκομεία της χώρας, ζητά από το Υπουργείο Υγείας την άμεση διόρθωση της απόφασης ώστε:

• Η εξέταση πρέπει να πραγματοποιείται νωρίς, αμέσως μετά τη διάγνωση και τη χειρουργική επέμβαση, ώστε να καθοδηγεί τη θεραπευτική αγωγή από την αρχή.

• Να χρησιμοποιείται η σωστή μέθοδος που εξασφαλίζει αξιόπιστα αποτελέσματα. Επίσης η εξέταση πρέπει να γίνεται σε πιστοποιημένα εργαστήρια.

• Τα κριτήρια για το ποιες ασθενείς δικαιούνται την εξέταση να ευθυγραμμίζονται με όσα εφαρμόζονται στην κλινική πράξη και διεθνώς.

• Επίσης να κοστολογηθεί σύμφωνα με το Consensus για τους Βιοδείκτες, που συνέταξε η ΕΟΠΕ τον Ιούνιο του 2024.

Η σωστή εφαρμογή του ελέγχου HRD δεν αφορά μόνο στην ποιότητα της φροντίδας των ασθενών, αλλά και τη βιωσιμότητα του συστήματος υγείας. Η εξατομικευμένη θεραπεία αποφεύγει άσκοπες θεραπείες που δεν ωφελούν, μειώνοντας παράλληλα το συνολικό κόστος.

Εργαλείο ζωής και όχι τυπική διαγνωστική εξέταση

Όπως τονίζει εμφατικά η Πρόεδρος του Συλλόγου «Εριφύλη» Μαρία Παπαγεωργίου, «Δεν μιλάμε για μια τυπική διαγνωστική εξέταση. Μιλάμε για ένα εργαλείο που καθορίζει ποια γυναίκα θα πάρει τη θεραπεία που μπορεί να της σώσει τη ζωή. Η Πολιτεία έκανε ένα σημαντικό βήμα αλλά, αν δεν διορθωθούν άμεσα τα λάθη στην εφαρμογή, το όφελος αυτό κινδυνεύει να χαθεί. Ζητάμε το αυτονόητο: οι ασθενείς να έχουν πραγματική πρόσβαση στη σωστή διάγνωση και τη σωστή θεραπεία, την κατάλληλη στιγμή. Οι γυναίκες αυτές, με προχωρημένο καρκίνο των ωοθηκών, θέλουν να ζήσουν και να είναι ενεργά μέλη της κοινωνίας μας και κοντά στους αγαπημένους τους ανθρώπους. Θέλουν να δουν τα παιδιά τους να μεγαλώνουν».

Δείτε εδώ ολόκληρο το αφιέρωμα του CNN Greece στην Υγεία