Ποια η πιθανή ποινική μεταχείριση του 89χρονου που πυροβόλησε πέντε άτομα σε ΕΦΚΑ και Εφετείο

Ο ηλικιωμένος άνδρας που πυροβόλησε και τραυμάτισε ελαφρά συνολικά πέντε ανθρώπους, θα δικαστεί κανονικά για την πράξη του. Ωστόσο η κράτηση του ή μη σε σωφρονιστικό ίδρυμα μέχρι την ακροαματική διαδικασία λόγω του ότι είναι άνω των 70 ετών, προβλέπει ειδικές ρυθμίσεις.

Ειδικότερα, στην Ελλάδα, η διάπραξη πυροβολισμών από ενήλικες άνω των 70 ετών αντιμετωπίζεται με αυστηρότητα όσον αφορά την ποινική δίωξη, αλλά το δίκαιο προβλέπει ειδικές ρυθμίσεις για την έκτιση της ποινής λόγω ηλικίας.

Τα βασικά σημεία που ισχύουν βάσει του Ποινικού Κώδικα (ΠΚ) και των πρόσφατων τροποποιήσεων είναι

Κακουργηματική δίωξη: Στην περίπτωση που οι πυροβολισμοί είχαν στόχο ανθρώπους (π.χ. απόπειρα ανθρωποκτονίας), διώκονται σε βαθμό κακουργήματος, ανεξάρτητα από την ηλικία.

Η χρήση όπλου, ακόμα και χωρίς θύματα, τιμωρείται αυστηρά. Αν ο δράστης κατείχε το όπλο παράνομα, η ποινή αυξάνεται.

Το γεγονός ότι ο δράστη είναι άνω των 70) δεν απαλλάσσει τον δράστη από την ποινική ευθύνη για την πράξη.

Έκτιση Ποινής (Άνω των 70-75 ετών)

Ο νόμος παρέχει ευεργετικές διατάξεις για την έκτιση της ποινής σε άτομα μεγάλης ηλικίας:

Κατ' οίκον έκτιση ποινής (75+): Για άτομα που έχουν υπερβεί το 75ο έτος της ηλικίας τους, προβλέπεται ειδικός τρόπος έκτισης, ο οποίος μπορεί να είναι η κατ' οίκον έκτιση της ποινής, υπό προϋποθέσεις, αντί για φυλακή.

Αναστολή/Μετατροπή: Το δικαστήριο, λαμβάνοντας υπόψη την ηλικία και την κατάσταση υγείας, μπορεί να αποφασίσει την αναστολή εκτέλεσης της ποινής ή την αντικατάστασή της, ειδικά αν πρόκειται για πλημμελήματα ή ποινές μικρής διάρκειας (αν και μετά τις αλλαγές του 2024, η αναστολή έγινε δυσκολότερη).

Προσωρινή Κράτηση: Αν η πράξη είναι κακούργημα (π.χ. απόπειρα ανθρωποκτονίας), ο ηλικιωμένος μπορεί να προφυλακιστεί, ωστόσο η ηλικία λαμβάνεται σοβαρά υπόψη από τον ανακριτή και τον εισαγγελέα για την επιβολή περιοριστικών όρων αντί της φυλάκισης.

Σε περίπτωση που ο ηλικιωμένος είχε άδεια οπλοφορίας (η οποία ενδέχεται να έχει εκδοθεί παλαιότερα), αυτή ανακαλείται άμεσα, ενώ διερευνάται η νομιμότητα της κατοχής.

Σε κάθε περίπτωση ο ηλικιωμένος δράστης θα δικαστεί κανονικά για την πράξη του. Εάν καταδικαστεί σε φυλάκιση, η ηλικία του (ιδίως αν είναι άνω των 75) είναι καθοριστικός παράγοντας για να εκτίσει την ποινή στο σπίτι του και όχι σε σωφρονιστικό κατάστημα, εκτός αν η πράξη είναι εξαιρετικά σοβαρή.

Τι ισχύει στην περίπτωση που ο δράστης έχει διαγνωστεί με σχιζοφρένεια

Ποινική Ευθύνη & «Ακαταλόγιστο»

Άρθρο 34 ΠΚ (Ακαταλόγιστο): Αν διαπιστωθεί (μέσω ιατρικής πραγματογνωμοσύνης) ότι ο δράστης, λόγω της σχιζοφρένειας, δεν είχε την ικανότητα να αντιληφθεί το άδικο της πράξης του (να καταλάβει δηλαδή ότι αυτό που κάνει είναι κακό/παράνομο) ή να ενεργήσει σύμφωνα με αυτή την αντίληψη, δεν του καταλογίζεται η πράξη. Αυτό σημαίνει ότι κηρύσσεται αθώος, όχι όμως ελεύθερος.

Άρθρο 36 ΠΚ (Μειωμένος Καταλογισμός): Αν η ικανότητα δεν είχε εκλείψει πλήρως, αλλά ήταν μειωμένη, επιβάλλεται μειωμένη ποινή.

Μέτρα Ασφαλείας (Θεραπευτικά Μέτρα)

Επειδή ο δράστης κρίνεται «επικίνδυνος για τη δημόσια ασφάλεια», το δικαστήριο διατάσσει περιορισμό σε ψυχιατρικό κατάστημα (άρθρο 69 ΠΚ).

Η νοσηλεία πραγματοποιείται σε εξειδικευμένα ψυχιατρικά νοσοκομεία ή σε ειδικές πτέρυγες φυλακών (π.χ. Ψυχιατρείο Κρατουμένων Κορυδαλλού).

Η παραμονή δεν έχει προκαθορισμένο χρόνο. Εξαρτάται από την πορεία της υγείας του. Ο ασθενής αποφυλακίζεται (λαμβάνει εξιτήριο) μόνο όταν το δικαστήριο κρίνει, με βάση γνωματεύσεις, ότι εξέλιπε η επικινδυνότητά του.

Ο ηλικιωμένος με σχιζοφρένεια που πυροβολεί δεν «γλιτώνει» λόγω ακαταλόγιστου, αλλά εισάγεται σε θεραπευτικό-ψυχιατρικό πλαίσιο επ' αόριστον, μέχρι να αποδειχθεί ότι δεν είναι πλέον επικίνδυνος