Χανταϊός: Πώς θα αντιμετωπίζονται τα κρούσματα σε κρουαζιερόπλοια- Η εγκύκλιος του υπουργείου Υγείας

Η παρούσα εγκύκλιος- την οποία υπογράφει η αναπληρώτρια υπουργός Υγείας Ειρήνη Αγαπηδάκη- παρέχει οδηγίες αναφορικά με τη διαχείριση κρουσμάτων
λοιμωδών νοσημάτων μεταξύ των ταξιδιωτών (σε επιβάτες και πλήρωμα) και
έξαρσης κρουσμάτων, καθώς και τις απαιτήσεις σχετικά με την κοινοποίηση του
αριθμού των κρουσμάτων στις αρμόδιες υγειονομικές αρχές.

Στην εγκύκλιο, περιλαμβάνονται σημεία που αφορούν τόσο νοσήματα που μεταδίδονται μέσω του αναπνευστικού συστήματος, όσο και τη διαχείριση επαφών κρουσμάτων οξέων αναπνευστικών λοιμώξεων, αλλά και τα νοσήματα που μεταδίδονται μέσω του γαστρεντερικού συστήματος.

Επιτήρηση & αναφορά κρουσμάτων

Όλα τα περιστατικά που παρουσιάζονται στο ιατρείο του πλοίου και πληρούν τους
ορισμούς που παρουσιάζονται, θα πρέπει να καταγράφονται σε τυποποιημένα αρχεία καταγραφής συνδρομικής επιτήρησης. Για τις οξείες λοιμώξεις του αναπνευστικού συστήματος, τις γαστρεντερίτιδες και τα άλλα σύνδρομα συνιστάται να χρησιμοποιούνται τα πρότυπα αρχεία καταγραφής συνδρομικής επιτήρησης.
Σύμφωνα με τον Διεθνή Υγειονομικό Κανονισμό (ΔΥΚ 2005), ο ιατρός ή ο κυβερνήτης
του κρουαζιερόπλοιου είναι υπεύθυνος για την άμεση ενημέρωση της αρμόδιας
υγειονομικής αρχής στον επόμενο λιμένα για οποιοδήποτε πιθανό περιστατικό νοσήματος μολυσματικής φύσεως.

Καραντίνα στο πλοίο

Για τη διαχείριση των ύποπτων ή διαγνωσμένων κρουσμάτων μολυσματικών
ασθενειών, οι οποίες ενδέχεται να απαιτούν απομόνωση, σύμφωνα με την εγκύκλιο, τηρείται γραπτό Σχέδιο Ιατρικής Απομόνωσης (Medical Isolation Plan), λαμβάνοντας υπόψη τον κανονικά αναμενόμενο αριθμό επιβατών ή/και πληρώματος επί του πλοίου.

Το σχέδιο επίσης πρέπει να προβλέπει και διαδικασίες που περιλαμβάνουν την υγειονομική παρατήρηση (σε ορισμένες περιπτώσεις καραντίνα) των επαφών των κρουσμάτων και την εφαρμογή προληπτικών μέτρων. Το σχέδιο απομόνωσης θα πρέπει να ορίζει τον χώρο ή τους χώρους όπου θα απομονώνονται τα κρούσματα, τον υπεύθυνο εξουσιοδοτημένο αξιωματικό για την τήρησή του, πρωτόκολλα καθαριότητας και απολύμανσης, καθώς και κάθε απαραίτητη επικοινωνία μεταξύ των υπηρεσιών εντός του πλοίου (ιατρείου, υπηρεσιών καθαριότητας- απολύμανσης, πλυντηρίου
ιματισμού, δωματίου κ.λπ.) σχετικά με τα άτομα που βρίσκονται σε απομόνωση ή
καραντίνα. Τα αρμόδια μέλη του πληρώματος θα πρέπει να έχουν γνώση του σχεδίου
απομόνωσης και να το εφαρμόζουν όπως απαιτείται.

Η απομόνωση μπορεί να πραγματοποιείται επί του πλοίου σύμφωνα με το σχέδιο
απομόνωσης του πλοίου:
 Τα κρούσματα απομονώνονται ξεχωριστά και μεμονωμένα στις καμπίνες
τους, όπου είναι δυνατόν, και για το απαιτούμενο χρονικό διάστημα. Εάν η
ατομική απομόνωση των κρουσμάτων δεν είναι δυνατή λόγω περιορισμών
χώρου (έξαρση με πολλά κρούσματα), θα μπορούσε να εξεταστεί το
ενδεχόμενο φιλοξενίας επιβεβαιωμένων κρουσμάτων με την ίδια διάγνωση
στο ίδιο δωμάτιο (κοόρτη), όταν είναι δυνατόν, για παράδειγμα στην
περίπτωση μελών μιας οικογένειας ή συντρόφων που ταξιδεύουν μαζί.
 Εφαρμόζονται αυστηρά μέτρα ελέγχου και οι καμπίνες έχουν πρόσβαση στο
φυσικό φως (παράθυρο), όπου είναι δυνατόν.
 Τα κρούσματα έχουν πρόσβαση στις απαιτούμενες υπηρεσίες,
συμπεριλαμβανομένης τυχόν απαραίτητης υγειονομικής περίθαλψης και
ψυχολογικής υποστήριξης.

Τεστ & αντιικά φάρμακα στα πλαία

Τα επιβατηγά πλοία οφείλουν να διαθέτουν διαγνωστικές δυνατότητες για την
ανίχνευση αναπνευστικών λοιμώξεων, όπως η γρίπη τύπου Α και Β, η COVID-19,
καθώς και άλλων λοιμώξεων που ενδέχεται να εκδηλώνονται με παρόμοια
συμπτωματολογία, συμπεριλαμβανομένων του στρεπτόκοκκου ομάδας Α (Group A
Streptococcus), του Streptococcus pneumoniae και της Legionella.

Κατάλογοι με συνδρομικές εξετάσεις ταχείας ανίχνευσης στο σημείο φροντίδας
(point-of-care tests) για παθογόνους μικροοργανισμούς του αναπνευστικού, καθώς
και ταχείες διαγνωστικές δοκιμασίες για ιούς του αναπνευστικού που μπορούν να
ανιχνεύουν ταυτόχρονα πολλούς παθογόνους παράγοντες, είναι διαθέσιμοι στη
διεύθυνση: https://shipsanassociation.shipsan.eu/

Η θεραπευτική αγωγή, συμπεριλαμβανομένης της χορήγησης αντιιικών φαρμάκων,
πρέπει να εφαρμόζεται κατόπιν ιατρικής εκτίμησης και σύμφωνα με τις ισχύουσες
κατευθυντήριες οδηγίες του ΕΟΔΥ, του Ευρωπαϊκού Κέντρου Πρόληψης και Ελέγχου
Νόσων (ECDC), του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) και άλλων αρμόδιων
υγειονομικών αρχών.

Καθαριότητα & απολύμανση

Οι διαδικασίες καθαρισμού και απολύμανσης πρέπει να διεξάγονται από
εκπαιδευμένο και εποπτευόμενο πλήρωμα. Το πλήρωμα που είναι αρμόδιο για τον
καθαρισμό μολυσμένων χώρων θα πρέπει να εκπαιδεύεται προκειμένου:

 να χρησιμοποιεί σωστά τα ΜΑΠ (γάντια, μάσκες),
 να ακολουθεί τα πρωτόκολλα απολύμανσης και καθαρισμού υλικών που
έχουν μολυνθεί από σωματικά υγρά,
 να διαχειρίζεται σωστά τα απόβλητα,
 να αποφεύγει τη διασταυρούμενη μόλυνση.
Το προσωπικό καθαριότητας πρέπει να φοράει γάντια μιας χρήσης. Κατά τη διάρκεια
μιας επιδημίας, θα πρέπει να χρησιμοποιεί πρόσθετο προστατευτικό ρουχισμό.Το πλοίο θα πρέπει να διαθέτει σχέδιο καθαρισμού και απολύμανσης. Στο έγγραφο
αυτό πρέπει να προσδιορίζονται οι χώροι που πρέπει να καθαρίζονται, η συχνότητα καθαρισμού και το προβλεπόμενο απολυμαντικό που εξουδετερώνει ιούς και
βακτήρια.

Εκπαίδευση πληρώματος

Σύμφωνα με την εγκύλιο, οι πλοιοκτήτριες εταιρίες θα πρέπει να έχουν ένα σχέδιο εκπαίδευσης των υπαλλήλων τους, το οποίο θα περιλαμβάνει τακτική και συνεχή εκπαίδευση.

Για παράδειγμα, θα μπορούσε να διεξαχθεί ένα σύντομο διαδικτυακό σεμινάριο που θα
καλύπτει τα θέματα που αναφέρονται στην επόμενη παράγραφο.
Όλα τα άτομα που σκοπεύουν να εργαστούν επί του πλοίου (ιατρικό και μη ιατρικό
προσωπικό, αξιωματικοί πλοίων, μέλη πληρώματος), καθώς και εξωτερικοί
εργολάβοι που αλληλοεπιδρούν με επιβάτες ή πλήρωμα επί του πλοίου ή στην ξηρά
θα πρέπει να ολοκληρώσουν εκπαίδευση σχετικά με τα θέματα ατομικής υγιεινής και
πρόληψης λοιμωδών νοσημάτων. Για τους εξωτερικούς αναδόχους αυτή η
εκπαίδευση μπορεί να διεξαχθεί εσωτερικά ή μπορεί να τους παρασχεθούν γραπτές
οδηγίες που να περιγράφει τα συμπτώματα που πρέπει να αναφέρουν, τη σωστή
υγιεινή των χεριών, την αναπνευστική υγιεινή και τη χρήση μάσκας προσώπου. Οι
υπάλληλοι και οι εξωτερικοί ανάδοχοι πρέπει να ελέγχονται τακτικά για τις γνώσεις
τους σχετικά με τις νόσους αυτές και να επανεκπαιδεύονται.

Το ιατρικό προσωπικό επί του πλοίου θα πρέπει να εκπαιδεύεται στα ακόλουθα:
ορισμοί κρουσμάτων, ορισμοί συνδρόμων, υποχρεώσεις αναφοράς στις αρμόδιες
Αρχές, συμπλήρωση αρχείων καταγραφής, φροντίδα κρουσμάτων, διαδικασίες σε
περίπτωση συμβάντος επί του πλοίου (π.χ. πρωτόκολλα απομόνωσης και
καραντίνας), σχέδιο διαχείρισης έξαρσης κρουσμάτων, κατάλληλη συλλογή κλινικών
δειγμάτων καθώς και αποθήκευση και μεταφορά δειγμάτων.
Ο ιατρός ή ο κυβερνήτης του κρουαζιερόπλοιου θα πρέπει να παρέχει στα μέλη του
πληρώματος πληροφορίες και οδηγίες στα αγγλικά και, ει δυνατόν, στην εθνική τους
γλώσσα, σχετικά με το ρόλο τους στην εφαρμογή του σχεδίου διαχείρισης εξάρσεων
κρουσμάτων του πλοίου, τον εντοπισμό και τη διαχείριση κρουσμάτων και των
επαφών τους επί του πλοίου, καθώς και άλλες απαραίτητες πληροφορίες. Κάθε μέλος
του πληρώματος θα πρέπει να εκπαιδεύεται στο ρόλο και τις αρμοδιότητές του για
την εφαρμογή μέτρων, σύμφωνα με το σχέδιο έκτακτης ανάγκης/ σχέδιο διαχείρισης
εξάρσεων κρουσμάτων.