ΣΦΕΕ: Οι ασθενείς αποκομμένοι από τα νέα φάρμακα - Καθυστερούν έως και δύο χρόνια να έλθουν

Το δυσοίωνο αυτό μήνυμα για την καθυστέρηση της καινοτομίας, δεν αφορά ωστόσο μόνο την Ελλάδα- καίτοι υπάρχει μία βελτιωμένη εικόνα της χώρας μας σε σχέση με πέρυσι κατά 13 ημέρες- αλλά και την Ευρώπη, η οποία αντιμετωπίζει επίσης αντίστοιχα σοβαρά ζητήματα με τα ερωτηματικά να πλανώνται σχετικά με το τι μέλλει γενέσθαι στο μέλλον.

Σε μία συνθήκη βαθιάς και χρόνιας υποχρηματοδότησης της φαρμακευτικής δαπάνης που βιώνει η Ελλάδα, και με τις υποχρεωτικές επιστροφές (clawback & rebate) να αγγίζουν πλέον το 70% από 40% που ήταν το 2020, τα ερωτήματα αυτά δεν αφορούν μόνο τους ασθενείς, αλλά και τη βιωσιμότητα των επιχειρήσεων και φυσικά συνολικά το σύστημα υγείας.

Οι ανισότητες όμως στην πρόσβαση των ασθενών σε νέες θεραπείες κυριαρχούν, και με τον προβληματισμό από πολλές φαρμακευτικές επιχειρήσεις να μην καταφέρουν να φέρουν τις νέες θεραπείες στην Ελλάδα. Και εάν αναρρωτηθούμε για το τελευταίο πόσο ηθικό είναι αυτό, η απάντηση της φαρμακοβιομηχανίας έρχεται αυθόρμητα: μήπως θα πρέπει κάποτε να λογοδοτήσει και η Πολιτεία;

Όπως κατέδειξε ο Σύνδεσμος Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδος (ΣΦΕΕ) σε Συνέντευξη Τύπου που πραγματοποίησε σήμερα 25 Μαΐου, παρουσιάζοντας δύο μελέτες που αφορούν στην πρόσβαση των Ελλήνων ασθενών σε νέες, καινοτόμες θεραπείες, λιγότερα νέα καινοτόμα φάρμακα και μάλιστα με καθυστέρηση σχεδόν δύο (2) χρόνων από την έγκρισή τους από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων (ΕΜΑ) έρχονται στην Ελλάδα.

Μελέτη Patients W.A.I.T. Indicator (EFPIA-IQVIA) 2025

Πρόκειται για την πλέον αξιόπιστη διεθνή μελέτη που ερευνά τη διαθεσιμότητα των νέων φαρμάκων πανευρωπαϊκά. Διεξάγεται από το 2004 και καλύπτει 36 χώρες.

Ειδικότερα,

• Η μελέτη κατέδειξε πως λιγότερη φαρμακευτική καινοτομία φτάνει στους Έλληνες ασθενείς, καθώς μόλις 69 από τα 168 νέα φάρμακα που πήραν έγκριση από τον ΕΜΑ, ήρθαν στην Ελλάδα το διάστημα 2021 – 2024, έναντι 75 στα 173 το διάστημα 2020 - 2023.
• Από τα 69 νέα φάρμακα μόνο τα 36 είναι πλήρως προσβάσιμα από τους Έλληνες ασθενείς, ενώ τα υπόλοιπα είναι διαθέσιμα μόνο με περιορισμούς (ΙΦΕΤ, ΣΗΠ).

Οι μεγάλες ανισότητες & η διετής καθυστέρηση

• Ως εκ τούτου, ο Έλληνας ασθενής:
  • έχει απρόσκοπτη πρόσβαση σε 1 στα 5 καινοτόμα φάρμακα της τελευταίας τετραετίας
  • έχει περιορισμένη πρόσβαση σε 1 ακόμα στα 5 φάρμακα και
  • δεν έχει καθόλου πρόσβαση σε 3 στα 5 νέα φάρμακα.
• Αναφορικά με το χρόνο που απαιτείται για την διαθεσιμότητα αυτών των νέων φαρμάκων, αυτός κατά μέσο όρο ανέρχεται σε 641 ημέρες από την Ευρωπαϊκή έγκριση τους μέχρι να αποζημιωθούν στην χώρα μας.

Η διαθεσιμότητα των νέων φαρμάκων στην Ελλάδα

Για τρίτη συνεχόμενη χρονιά ο ΣΦΕΕ ανέθεσε στην IQVIA την εκπόνηση μελέτης σε εταιρείες μέλη του ΣΦΕΕ που εμπορεύονται καινοτόμα φάρμακα για τη διαθεσιμότητα νέων φαρμάκων στην Ελλάδα στο διάστημα 2022 – 2025, η οποία είχε τα εξής κύρια ευρήματα:

• Από τα 214 νέα καινοτόμα φάρμακα που πήραν έγκριση ΕΜΑ το διάστημα 2022-2025, μόνο 42 (20%) είναι σήμερα (25/05/2026) διαθέσιμα στην ελληνική αγορά (εύρημα παρόμοιο με την περυσινή μελέτη), επιβεβαιώνοντας το εύρημα της μελέτης Patients W.A.I.T. Indicator (EFPIA-IQVIA) 2025 πως μόνο το 1 στα 5 καινοτόμα φάρμακα της τελευταίας τετραετίας είναι σήμερα διαθέσιμο στους Έλληνες ασθενείς.
• Το δεινό κλίμα που διαμορφώνουν οι υπέρογκες υποχρεωτικές επιστροφές έχει ως συνέπεια τα 3 στα 5 (132 από τα 214) νέα καινοτόμα φάρμακα να μην είναι διαθέσιμα για τους Έλληνες ασθενείς.

Σύμφωνα με το προεδρείο του ΣΦΕΕ, οι ανωτέρω μελέτες αναδεικνύουν με σαφήνεια την επιτακτική ανάγκη αντιμετώπισης των ανισοτήτων στην πρόσβαση των Ελλήνων ασθενών στις νέες, καινοτόμες θεραπείες. Η βελτίωση της υφιστάμενης κατάστασης προϋποθέτει:

α) τον επαναπροσδιορισμό της Δημόσιας Φαρμακευτικής Δαπάνης, ώστε να ανταποκρίνεται στις πραγματικές ανάγκες των πολιτών της Ελλάδας, και ταυτόχρονα

β) τη βελτίωση της αποδοτικότητας της φαρμακευτικής δαπάνης μέσω ελέγχων στη συνταγογράφηση, εφαρμογής μεταρρυθμίσεων και αξιοποίησης των ψηφιακών εργαλείων.

Επειγόντως ένα προβλέψιμο τριετές πρόγραμμα

Είναι χαρακτηριστικό, σύμφωνα με τον πρόεδρο και τον Γενικό Διευθυντή του ΣΦΕΕ κ.κ. Ολύμπιο Παπαδημητρίου και Μιχάλη Χειμώνα, ότι η φαρμακευτική δαπάνη το 2024 έφθασε τα 7 δισ ευρώ και το 2025 τα 8 δισ ευρώ. Στα ποσά αυτά, περιλαμβάνεται και η συμμετοχή των ασθενών, που ξεπερνά τα 800 εκατ. ευρώ. Εάν στην εκτόξευση αυτή της δαπάνης, προσθέσουμε και τα ποσά των υποχρεωτικών εισφορών - clawback & rebate- αντιλαμβανόμαστε ότι η συνθήκη είναι απέραντα πιεστική και μη βιώσιμη.

Και καταλήγουν λέγοντας:

«Εάν επιδιώκουμε ένα πραγματικά βιώσιμο φαρμακευτικό σύστημα και κυρίως, την έγκαιρη και καθολική πρόσβαση όλων των Ελλήνων ασθενών στις θεραπείες που έχουν ανάγκη, απαιτείται η δέσμευση της Πολιτείας σε ένα τριετές πρόγραμμα με διαφάνεια και προβλεψιμότητα. Ένα τέτοιο πλαίσιο θα επιτρέψει στις φαρμακευτικές εταιρείες να προγραμματίσουν και να επενδύσουν στη χώρα μας, διασφαλίζοντας ότι οι Έλληνες πολίτες θα έχουν πρόσβαση στη θεραπεία που χρειάζονται, τη στιγμή που τη χρειάζονται».