Αγαπηδάκη στο CNN Greece: Θεαματική αύξηση 239% στους εμβολιασμούς κατά του ιού HPV

Το γεγονός επομένως ότι ο εμβολιασμός κατά του HPV αυξήθηκε κατά 239% σε σχέση με τη διετία 2017 – 2019, δημιουργεί πολύ θετικό αντίκτυπο σχετικά με τη διαχείριση της νόσου, αλλά και γενικότερα για την πορεία των εμβολιασμών στη χώρα μας. Η αύξηση του εμβολιασμού επομένως κατά 239% φαίνεται ότι μάλλον δεν είναι τυχαία και αποτελεί σίγουρα μία ψήφο εμπιστοσύνης προς την επιστήμη αλλά και την πρόληψη.

Με αφορμή το πολύ σημαντικό αυτό νέο, το CNN Greece, συνομίλησε με την αναπληρώτρια υπουργό Υγείας Ειρήνη Αγαπηδάκη, αναφορικά με το που οφείλεται αυτή η εντυπωσιακή άνοδος στους εμβολιασμούς κατά του HPV, για τη διστακτικότητα των ανδρών να εμβολιασθούν και να πραγματοποιήσουν προληπτικές εξετάσεις, για το πώς αλλάζει η κουλτούρα μας, όσον αφορά στα ζητήματα της πρόληψης και προαγωγής υγείας, τι είναι η ενεργητική πρόληψη, καθώς και για τις απώλειες από HPV.

Όπως τονίζει εμφατικά μάλιστα η υπουργός, «κάθε απώλεια από καρκίνο που σχετίζεται με τον HPV είναι με τα σημερινά επιστημονικά δεδομένα, μια ήττα που μπορούμε και πρέπει να αποφύγουμε. Ήρθε η ώρα επίσης, να μιλήσουμε ανοιχτά για τον HPV, να σπάσουμε τα ταμπού γύρω από ένα σεξουαλικώς μεταδιδόμενο νόσημα και να εξηγήσουμε ότι αυτό το εμβόλιο προλαμβάνει τον καρκίνο».

Ο HPV κατέχει από τα υψηλότερα ποσοστά εμφάνισης παγκοσμίως και ευθύνεται για την εμφάνιση σειράς μορφών καρκίνου, μεταξύ των οποίων ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας, του στοματοφάρυγγα, του πρωκτού και των γεννητικών οργάνων. Αξίζει ωστόσο να σημειωθεί ότι πρόκειται για μια από τις λίγες μορφές που μπορούν σε μεγάλο βαθμό να προληφθούν μέσω του εμβολιασμού. Για τον λόγο αυτό, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έχει θέσει ως στρατηγικό στόχο την
εξάλειψη του ΚΤΜ μέσω της αύξησης της εμβολιαστικής κάλυψης κατά του HPV.

Αναλυτικά η συνέντευξη της Ειρήνης Αγαπηδάκη

Κυρία υπουργέ, σας ακούσαμε στη διάρκεια της παρέμβασής σας σε συνέδριο υγειονομικού ιστότοπου, να αναφέρεστε σε ένα εξαιρετικά υψηλό ποσοστό όσον αφορά στον εμβολιασμό κατά του HPV. Ειδικότερα πρόκειται για μία αύξηση της τάξης του 239% σε σχέση με τη διετία 2017 – 2019. Που οφείλετε αυτή η αύξηση και πώς επετεύχθη;

Η εντυπωσιακή αυτή αύξηση δεν ήρθε τυχαία, ούτε είναι αποτέλεσμα συγκυρίας. Οφείλεται σε μια συντονισμένη, στρατηγική επιλογή της κυβέρνησης και του Υπουργείου Υγείας να αλλάξουμε ριζικά το μοντέλο της δημόσιας υγείας στη χώρα μας, περνώντας από την αποσπασματική ενημέρωση στην ενεργητική πρόληψη.

Πώς επετεύχθη; Πρώτον, διευρύναμε τα ηλικιακά όρια και εντάξαμε και τα αγόρια στο εθνικό πρόγραμμα εμβολιασμού, αναγνωρίζοντας ότι ο HPV δεν είναι "γυναικείο ζήτημα", αλλά αφορά τη δημόσια υγεία συνολικά. Δεύτερον, απλοποιήσαμε τις διαδικασίες και φέραμε την πληροφορία μέσα στην καθημερινότητα των πολιτών. Όταν το κράτος σταματά να περιμένει τον πολίτη στο νοσοκομείο και πηγαίνει εκείνο να τον συναντήσει, να τον ενημερώσει έγκυρα και να του προσφέρει δωρεάν τα εργαλεία θωράκισης, η ανταπόκριση της κοινωνίας είναι αυτή που βλέπουμε σήμερα. Το 239% είναι η απόδειξη ότι οι Έλληνες εμπιστεύονται την επιστήμη όταν η πολιτεία παρέχει ξεκάθαρα κανάλια επικοινωνίας και εύκολη πρόσβαση.

Γνωρίζουμε όλοι μας ότι ο εμβολιασμός αποτελεί μία πολύ σημαντική παρέμβαση στρατηγικής πρόληψης, ωστόσο μερικές φορές απαιτείται χρόνος για να αλλάξει μία νοοτροπία και κουλτούρα ετών. Πιστεύετε ότι και στην περίπτωση του HPV ισχύει κάτι ανάλογο, ή επειδή η νόσος αφορά έφηβους, οι γονείς είναι πιο ευαισθητοποιημένοι;

Ισχύουν και τα δύο, αλλά λειτουργούν συμπληρωματικά. Είναι αλήθεια ότι η αλλαγή κουλτούρας στη Δημόσια Υγεία απαιτεί χρόνο· οι παλιές αντιλήψεις ότι "πάμε στον γιατρό μόνο όταν πονάμε" δεν σβήνουν από τη μια μέρα στην άλλη. Ωστόσο, όταν μιλάμε για τα παιδιά μας, τα αντανακλαστικά της ελληνικής οικογένειας είναι εξαιρετικά οξέα. Οι γονείς σήμερα είναι πολύ πιο ενημερωμένοι, πιο ευαισθητοποιημένοι και κυρίως, θέλουν να προλάβουν κινδύνους που οι προηγούμενες γενιές δεν είχαν τα όπλα να αποφύγουν. Εδώ ακριβώς παρεμβαίνουμε εμείς. Η ευαισθησία των γονέων χρειάζεται σωστή επιστημονική καθοδήγηση για να μην εγκλωβίζεται στον φόβο ή στην παραπληροφόρηση του διαδικτύου. Με το να μιλήσουμε ανοιχτά για τον HPV, να σπάσουμε τα ταμπού γύρω από ένα σεξουαλικώς μεταδιδόμενο νόσημα και να εξηγήσουμε ότι αυτό το εμβόλιο προλαμβάνει τον καρκίνο, δώσαμε στους γονείς τη δύναμη να προστατεύσουν το μέλλον των παιδιών τους. Η κουλτούρα αλλάζει λοιπόν, και αλλάζει μέσα από τη νέα γενιά.

Κάθε χρόνο στην Ελλάδα πάνω από 1.000 άτομα διαγιγνώσκονται με HPV και σχετιζόμενους καρκίνους και 443 χάνουν τη ζωή τους – σχεδόν ένας θάνατος την ημέρα. Υπάρχει κάποιο «ταβάνι» και κάποιος επιπλέον σχεδιασμός από την πλευρά του υπ. Υγείας και της επιστημονικής κοινότητας ώστε να μειωθεί αυτός ο αριθμός; Ποιος είναι ο ορίζοντας που θέτει ο ΠΟΥ για την εξάλειψη της νόσου;

Όταν χάνεται σχεδόν ένας συνάνθρωπός μας την ημέρα από μια νόσο που μπορεί να προληφθεί ολοκληρωτικά, δεν υπάρχει "ταβάνι" στην προσπάθειά μας. Κάθε απώλεια από καρκίνο που σχετίζεται με τον HPV είναι, με τα σημερινά επιστημονικά δεδομένα, μια ήττα που μπορούμε και πρέπει να αποφύγουμε.

Ο δικός μας σχεδιασμός ευθυγραμμίζεται απόλυτα με τον παγκόσμιο στόχο του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) για την εξάλειψη του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας, ο οποίος βασίζεται στη στρατηγική "90-70-90". Αυτό σημαίνει:

• 90% των κοριτσιών να έχουν εμβολιαστεί πλήρως μέχρι την ηλικία των 15 ετών.
• 70% των γυναικών να εξετάζονται με τεστ υψηλής ακρίβειας (όπως το HPV DNA test) στις ηλικίες 35 και 45 ετών.
• 90% των γυναικών που διαγιγνώσκονται με προκαρκινικές αλλοιώσεις ή καρκίνο να έχουν άμεση πρόσβαση σε θεραπεία.

Αν η χώρα μας καταφέρει μέσα στα επόμενα δέκα χρόνια να επιτύχει αυτούς τους στόχους, θα έχουμε καταφέρει να εξαλείψουμε τις νέες περιπτώσεις του καρκίνου τραχήλου της μήτρας που οφείλονται στον ιό HPV. Αυτό σημαίνει πρακτικά ότι δε θα έχουμε νέα περιστατικά καρκίνου τραχήλου της μήτρας, καθώς στη συντριπτική τους πλειονότητα οφείλονται στον ιό HPV. Πρόκειται για μια εθνική μάχη που πρέπει οπωσδήποτε να κερδηθεί.

Μέσα από το πρόγραμμα "ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ" και τη δωρεάν διάθεση του HPV DNA test σε γυναίκες 30-65 ετών, κάνουμε ακριβώς αυτό. Δεν μένουμε στα λόγια· χτίζουμε το δίχτυ ασφαλείας ώστε η Ελλάδα να είναι από τις πρώτες χώρες που θα πετύχουν την εξάλειψη της νόσου.

Στην ενημέρωση και διάχυση της γνώσης που πραγματοποιείτε τόσο εσείς, όσο και οι επιστήμονες- γενικότερα όσον αφορά στα ζητήματα πρόληψης και μέσα από το εθνικό πρόγραμμα ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ- θεωρείτε ότι οι άντρες είναι πιο διστακτικοί από τις γυναίκες να ενημερωθούν, να ακούσουν, να εμβολιασθούν και να πραγματοποιήσουν μία σειρά από αναγκαίες διαγνωστικές εξετάσεις;

Τα δεδομένα δείχνουν ότι ιστορικά, οι άνδρες είναι πράγματι πιο διστακτικοί ή, για να το θέσω πιο σωστά, λιγότερο εξοικειωμένοι με τις προληπτικές εξετάσεις σε σχέση με τις γυναίκες, οι οποίες λόγω της γυναικολογικής παρακολούθησης έχουν εντάξει την πρόληψη στη ζωή τους από νωρίς. Στην περίπτωση του HPV, υπήρχε επιπλέον η εσφαλμένη εντύπωση ότι ο ιός αφορά μόνο τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας, άρα δεν αφορά τους άνδρες. Αυτό το στερεότυπο το σπάμε καθημερινά.

Εξηγούμε ότι ο HPV προκαλεί σοβαρούς καρκίνους και στους άνδρες, και ότι οι άνδρες αποτελούν βασικό κρίκο στη διασπορά του ιού.

Με το "ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ", για πρώτη φορά η πολιτεία σχεδιάζει προγράμματα που απευθύνονται στοχευμένα και στον ανδρικό πληθυσμό — όπως οι δωρεάν προληπτικές εξετάσεις για τον καρκίνο του παχέος εντέρου και του καρδιαγγειακού ελέγχου. Βλέπουμε τη στάση τους να αλλάζει όταν κατανοούν ότι η πρόληψη δεν είναι ένδειξη αδυναμίας, αλλά πράξη ευθύνης για τους ίδιους και για όσους αγαπούν. Η συμμετοχή των ανδρών αυξάνεται σταδιακά, και αυτό είναι ένα από τα πιο ενθαρρυντικά μηνύματα της μεταρρύθμισης που υλοποιούμε.