Καύσωνας: Τι πρέπει να προσέχουν οι ασθενείς με καρδιολογικά και αναπνευστικά προβλήματα

Καθώς οι θερμοκρασίες έχουν πάρει την ανιούσα, καλό είναι να γνωρίζουμε πότε πραγματικά κινδυνεύουμε και πώς μπορούμε να προστατευτούμε.

Πότε είναι αυξημένος ο κίνδυνος στον καύσωνα;

Όπως αναφέρει η Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία, αυξημένος κίνδυνος υπάρχει στις εξής περιπτώσεις:

• Όταν υπάρχουν αυξημένα επίπεδα υγρασίας
• Όταν αθλούμαστε ή εκτελούμε κάποια έντονη σωματική εργασία την περίοδο του καύσωνα
• σε κατανάλωση αλκοόλ
• σε χρήση φαρμάκων προκαλούν απώλεια υγρών πχ. διουρητικών
• όταν δεν προσλαμβάνουμε αρκετά υγρά
• όταν υπάρχει παχυσαρκία
• σε ύπαρξη καρδιολογικών ή αναπνευστικών προβλημάτων

Τι είναι η ηλίαση (θερμική εξάντληση) και τι η θερμοπληξία;

Η έκθεση στις υψηλές θερμοκρασίες το καύσωνα μπορεί να οδηγήσει από την ηλίαση στην θερμοπληξία.

Κατά την ηλίαση η άνοδος της θερμοκρασίας του σώματος και η απώλεια υγρών και ηλεκτρολυτών, οδηγεί στα παρακάτω συμπτώματα:

• Έντονη αδιαθεσία και αδυναμία
• Λιποθυμικές τάσεις - υπόταση
• Κεφαλαλγία, ζάλη
• Μυϊκές κράμπες
• Έντονη δίψα
• Εφίδρωση με πιθανώς κρύο δέρμα
• Ταχυκαρδία

Αν τα συμπτώματα της ηλίασης δεν αντιμετωπιστούν γρήγορα τότε μπορεί να συμβεί θερμοπληξία στην οποία υπάρχει επιπλέον:

• Απώλεια συνείδησης-σύγχυση και αποπροσανατολισμός
• Μεγάλη αύξηση της θερμοκρασίας του σώματος ( ≥40 to 41°C)

Ασθενείς με αναπνευστικά προβλήματα - Οδηγίες

Σύμφωνα με την Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία, οι ασθενείς με αναπνευστικά προβλήματα όπως άσθμα και χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια διατρέχουν επιπλέον κίνδυνο την περίοδο του καύσωνα. Για το λόγο αυτό θα πρέπει να ακολουθούν τις γενικές οδηγίες προστασίας, να λαμβάνουν την καθημερινή τους αγωγή, και να τους έχουν δοθεί σαφείς οδηγίες σε περίπτωση που αναπτύξουν συμπτώματα όπως δύσπνοια και βήχα.

Ο καλύτερος τρόπος προστασίας από τον καύσωνα είναι η ενημέρωση και η εφαρμογή των παρακάτω οδηγιών:

• αποφύγετε την έκθεση σε αυξημένες θερμοκρασίες (πχ εξωτερικοί χώροι ή ηλιοθεραπεία) και παραμείνετε σε μέρη δροσερά και κλιματιζόμενα
• αποφύγετε μέρη όπου επικρατεί συνωστισμός
• αναβάλλετε την εργασία ή την άσκηση σε εξωτερικούς χώρους
• μειώστε τις άσκοπες μετακινήσεις για εργασία ή αναψυχή
• φορέστε άνετα, ελαφριά, ανοιχτόχρωμα ρούχα και χρησιμοποιήστε καπέλο και γυαλιά ήλιου
• φροντίστε να είστε επαρκώς ενυδατωμένοι πριν την έξοδο από το σπίτι ή την εργασία και να πίνετε άφθονα υγρά (νερό και χυμούς φρούτων) όσο βρίσκεστε σε εξωτερικούς χώρους.
• αποφύγετε το αλκοόλ και τα βαριά γεύματα
• φροντίστε η διατροφή σας να αποτελείται από ελαφρά και μικρά γεύματα, φρούτα και λαχανικά. Αποφύγετε τις λιπαρές τροφές
• εάν αισθανθείτε την παραμικρή αδιαθεσία αναζητήστε άμεσα ένα κλιματιζόμενο χώρο πιείτε αρκετά υγρά και εάν είναι δυνατόν κάντε ένα χλιαρό ντους. Διαφορετικά τοποθετείστε υγρά επιθέματα στο κεφάλι και στο λαιμό.
• εάν πάσχετε από χρόνια καρδιαγγειακά ή αναπνευστικά νοσήματα να είστε επιπλέον προσεκτικοί την περίοδο του καύσωνα και να ακολουθείτε πιστά τις οδηγίες του ιατρού σας. Συμβουλευτείτε τον για πιθανές επιπλέον ειδικές οδηγίες την περίοδο του καύσωνα
• προστατεύστε τα μικρά παιδιά και τους ηλικιωμένους μετακινώντας τους σε δροσερούς και κλιματιζόμενους χώρους. Φροντίστε να υπάρχει επίβλεψη τους όσο διαρκεί το φαινόμενο του καύσωνα.
• εάν γνωρίζετε ότι υπάρχουν ηλικιωμένοι μόνοι τους σε γειτονικά διαμερίσματα ή οικίες μεριμνήστε ώστε να υπάρχει επικοινωνία και να τους έχουν παρασχεθεί τα απαραίτητα μέτρα προστασίας για τον καύσωνα. Με το ενδιαφέρον σας μπορεί να σώσετε μια ζωή!.

Τι συμβουλεύει το ΕΚΠΑ

Από την πλευρά του το Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο, απευθύνει έκκληση προς όλους τους πολίτες να λάβουν τα απαραίτητα μέτρα προστασίας, καθώς η παρατεταμένη έκθεση στη ζέστη μπορεί να έχει σοβαρές επιπτώσεις στην υγεία.

Και συνεχίζει το ΕΚΠΑ:

Η έκθεση σε υπερβολική ζέστη μπορεί να διαταράξει τους φυσιολογικούς μηχανισμούς θερμορρύθμισης του οργανισμού, οδηγώντας σε αφυδάτωση, διαταραχές των ηλεκτρολυτών, επιβάρυνση της λειτουργίας της καρδιάς, των νεφρών και του εγκεφάλου, καθώς και σε σοβαρές φλεγμονώδεις αντιδράσεις. Η έγκαιρη πρόληψη και η σωστή ενημέρωση αποτελούν τους σημαντικότερους παράγοντες προστασίας της δημόσιας υγείας.

Καρδιοπαθείς - Οδηγίες

Ευπαθείς ομάδες, όπως οι καρδιοπαθείς, θα πρέπει να παρακολουθούνται συστηματικά, ιδιαίτερα τις ημέρες καύσωνα. Η έγκαιρη αναγνώριση πρώιμων συμπτωμάτων, όπως η έντονη κόπωση, η ζάλη ή η σύγχυση, επιτρέπει την άμεση παρέμβαση και συμβάλλει στην πρόληψη της εξέλιξης σε σοβαρότερες μορφές θερμικής καταπόνησης, όπως η θερμική εξάντληση και η θερμοπληξία.

Από ήπιες ενοχλήσεις έως απειλητικές για τη ζωή καταστάσεις, οι κλινικές εικόνες περιλαμβάνουν:

• Θερμική εξάντληση
• Θερμοπληξία:
• Επιδείνωση χρόνιων νοσημάτων: Ιδιαίτερα ευάλωτοι είναι και οι ασθενείς με αναπνευστικές και νεφρικές παθήσεις, στους οποίους αυξάνεται ο κίνδυνος εμφάνισης σοβαρών επιπλοκών.

Τρεις πρακτικές συμβουλές

1. Αποφυγή έκθεσης στον ήλιο, περιορισμός μετακινήσεων και διατήρηση επαρκούς ενυδάτωσης: Αποφυγή της παραμονής σε εξωτερικούς χώρους κατά τις ώρες υψηλής θερμικής επιβάρυνσης (12:00–16:00) και προτίμηση δροσερών, σκιερών ή κλιματιζόμενων χώρων. Η συστηματική πρόσληψη υγρών – ακόμα και χωρίς αίσθημα δίψας – αποτελεί βασικό προληπτικό μέτρο. Καλό είναι να αποφεύγονται τα αλκοολούχα και τα καφεϊνούχα ποτά, που έχουν διουρητική δράση και εντείνουν την αφυδάτωση. Για τα άτομα με καρδιακή ανεπάρκεια, τήρηση των οδηγιών του θεράποντος ιατρού σχετικά με την πρόσληψη υγρών και παρακολούθηση του σωματικού βάρους.
2. Περιορισμός της σωματικής καταπόνησης και υιοθέτηση ισορροπημένης διατροφής: Αποφυγή έντονης σωματικής δραστηριότητας και βαριάς εργασίας κατά τις θερμές ώρες της ημέρας, με παράλληλη προτίμηση ελαφρών γευμάτων, πλούσιων σε φρούτα και λαχανικά.
3. Ορθή διαχείριση της φαρμακευτικής αγωγής: Τροποποίηση της συνταγογραφημένης φαρμακευτικής αγωγής (π.χ. μείωση λήψης διουρητικών) μόνο μετά από οδηγίες από τους θεράποντες ιατρούς. Άμεση επικοινωνία με τον θεράποντα ιατρό για ενδεχόμενη σε περίπτωση εμφάνισης συμπτωμάτων όπως αδυναμία, ζάλη ή υπόταση.