Αγαπηδάκη: Η πρόληψη είναι μόνιμη εθνική πολιτική, χωρίς ημερομηνία λήξης

Η υπουργός αναφέρεται αναλυτικά στο εθνικό πρόγραμμα «Προλαμβάνω», που σώζει στην κυριολεκτικά ζωές, στην αξία της πρόληψης αλλά και στη συνέχιση του προγράμματος, μέσα από εθνικούς πόρους, τώρα που το Ταμείο Ανθεκτικότητας και Ανάκαμψης ολοκληρώθηκε.

Όπως τονίζει χαρακτηριστικά, το πρόγραμμα πρόληψης είναι μια από τις σημαντικότερες αλλαγές που έχουν γίνει από την κυβέρνηση στη δημόσια υγεία και αποτελεί μια ριζική αλλαγή φιλοσοφίας.

«Μιλάμε για μια ριζική αλλαγή φιλοσοφίας. Η πρόληψη παύει να είναι μια αποσπασματική δράση με ημερομηνία λήξης. Γίνεται πλέον μόνιμη εθνική πολιτική, με εξασφαλισμένη και σταθερή κρατική χρηματοδότηση μέχρι το 2030, όπως ανακοίνωσε ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης» λέει η ίδια χαρακτηριστικά.

Η κυρία Αγαπηδάκη αναφέρεται ακόμη στα Πιστοποιημένα Ολοκληρωμένα Κέντρα Μαστού που αποτελούν το επόμενο βήμα και στη σημασία τους, τονίζοντας πώς:

«Δεν θέλουμε μια γυναίκα που μαθαίνει ότι έχει ένα ύποπτο εύρημα να νιώθει χαμένη, να ψάχνει μόνη της μέσα στο άγχος της σε ποιον γιατρό να απευθυνθεί, πού να πάει και τι να κάνει. Τα Πιστοποιημένα Ολοκληρωμένα Κέντρα Μαστού στα δημόσια νοσοκομεία δημιουργούνται ακριβώς για να προσφέρουν αυτή τη σιγουριά, μέσα από μια οργανωμένη, διεπιστημονική ομάδα που συνεργάζεται βάσει αυστηρών θεραπευτικών πρωτοκόλλων. Με δύο λόγια, αποτελούν έναν ενιαίο ψηφιακό μηχανισμό που θα συνδέει άμεσα τα αποτελέσματα του «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ» με τα Κέντρα Μαστού».

Η κ. Αγαπηδάκη στέλνει επίσης το δικό της προσωπικό μήνυμα στις γυναίκες.

«Μην αφήσετε το SMS στο… "Διαβάστηκε". Αυτό το μικρό μήνυμα μπορεί πραγματικά να σας σώσει τη ζωή. Έχουμε δει χιλιάδες γυναίκες να εντοπίζουν έγκαιρα ευρήματα απλώς και μόνο επειδή ανταποκρίθηκαν σε αυτό το ραντεβού, μια εξέταση που ενδεχομένως υπό άλλες συνθήκες θα ανέβαλλαν» τονίζει, και συμπληρώνει:

«Ο καρκίνος του μαστού παραμένει μία από τις συχνότερες αιτίες απώλειας για τις γυναίκες. Όμως σήμερα έχουμε στα χέρια μας ένα όπλο που δεν είχαμε στο παρελθόν στον ίδιο βαθμό, την πρώιμη διάγνωση. Η πρόληψη δεν είναι πολυτέλεια· είναι μια πράξη ουσιαστικής φροντίδας και αγάπης προς τον εαυτό μας και προς εκείνους που μας αγαπούν. Γι' αυτό λέω σε κάθε γυναίκα: Μην φοβάσαι την εξέταση. Μην την αναβάλλεις για αύριο. Κάν' την σήμερα».

Το πλήρες κείμενο της συνέντευξης έχει ως εξής:

Κυρία Αγαπηδάκη, επί των ημερών της θητείας σας, είχαμε την ικανοποίηση να βιώσουμε το εθνικό πρόγραμμα «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ», με εξαιρετικά αποτελέσματα. Κυρίως όμως, κατάφερε να εγκατασταθεί στην Ελλάδα μία κουλτούρα πρόληψης και προαγωγής υγείας που ήταν αρκετά παραμελημένη. Ποιο είναι το δικό σας σχόλιο για το «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ» και πώς αναμένεται να συνεχιστεί το προσεχές διάστημα, μάλιστα με πόρους από τον κρατικό προϋπολογισμό;

Το «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ» είναι μια από τις σημαντικότερες αλλαγές που έχουμε κάνει στη Δημόσια Υγεία. Για πρώτη φορά η χώρα μας διαθέτει ένα οργανωμένο εθνικό σύστημα πρόληψης, με δωρεάν εξετάσεις για όλους τους πολίτες, ασφαλισμένους και ανασφάλιστους. Για πρώτη φορά στην ιστορία της πατρίδας μας, καταφέραμε να χτίσουμε ένα οργανωμένο, εθνικό σύστημα πρόληψης που αγκαλιάζει όλους τους πολίτες, παρέχοντας δωρεάν εξετάσεις χωρίς καμία απολύτως διάκριση ανάμεσα σε ασφαλισμένους και ανασφάλιστους.

Ήδη, περίπου 7 εκατομμύρια συμπολίτες μας έχουν πραγματοποιήσει δωρεάν προληπτικές εξετάσεις για τον καρκίνο του μαστού, του τραχήλου της μήτρας, του παχέος εντέρου και για καρδιαγγειακά νοσήματα. Παράλληλα, εντοπίστηκαν 554.000 άνθρωποι με ευρήματα που χρειάζονται περαιτέρω ιατρική διερεύνηση.

Αυτοί οι αριθμοί δεν είναι απλώς στατιστικά στοιχεία. Είναι άνθρωποι που έκαναν τις εξετάσεις τους, εντόπισαν έγκαιρα κάποιο πρόβλημα υγείας και είχαν τη δυνατότητα να προχωρήσουν στην κατάλληλη ιατρική αντιμετώπιση. Αυτός είναι ο στόχος μας: να μη φτάνει ο πολίτης στο νοσοκομείο όταν η νόσος έχει ήδη προχωρήσει, αλλά να μπορούμε να παρέμβουμε νωρίτερα. Αυτό είναι το πραγματικό νόημα της πρόληψης, να μην περιμένουμε τον πολίτη να φτάσει στην πόρτα του νοσοκομείου αφού έχει ήδη νοσήσει, αλλά να πηγαίνουμε εμείς κοντά του νωρίτερα, όταν το Εθνικό Σύστημα Υγείας έχει ακόμη τη δύναμη να παρέμβει αποτελεσματικά.

Γι' αυτό ακριβώς το λόγο, το «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ» συνεχίζεται και περνά στην επόμενη φάση του. Μπαίνουμε πλέον στον νέο κύκλο των προγραμμάτων, που αποτελεί τη φυσική και απαραίτητη εξέλιξη της αρχικής μας προσπάθειας. Ο νέος κύκλος αφορά περίπου 6,2 εκατομμύρια πολίτες που είναι δικαιούχοι ενός ή περισσότερων προγραμμάτων προληπτικού ελέγχου, ενώ έως το τέλος του 2026 εκτιμάται ότι θα έχουν ενεργοποιηθεί παραπεμπτικά για 5,3 εκατομμύρια πολίτες.

Δεν μένουμε όμως μόνο στα υπάρχοντα προγράμματα. Διευρύνουμε τη φροντίδα μας. Συνεχίζουμε τις εξετάσεις για τον καρκίνο του μαστού, του τραχήλου της μήτρας, του παχέος εντέρου, τα καρδιαγγειακά, την παχυσαρκία ενηλίκων και τη νεφρική δυσλειτουργία, ενώ ταυτόχρονα θα εγκαινιάσουμε τρία νέα εθνικά προγράμματα, για τον καρκίνο του δέρματος, τον καρκίνο του πνεύμονα και τον έγκαιρο εντοπισμό της αρτηριακής υπέρτασης.

Μιλάμε για μια ριζική αλλαγή φιλοσοφίας. Η πρόληψη παύει να είναι μια αποσπασματική δράση με ημερομηνία λήξης. Γίνεται πλέον μόνιμη εθνική πολιτική, με εξασφαλισμένη και σταθερή κρατική χρηματοδότηση μέχρι το 2030, όπως ανακοίνωσε ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης. Το μεγάλο στοίχημα είναι να μετατρέψουμε μια επιτυχημένη πρωτοβουλία σε ένα μόνιμο σύστημα πρόληψης, οργανικά δεμένο με το ΕΣΥ.

Μέσα από το «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ» έγιναν εκατομμύρια εξετάσεις και εντοπίστηκαν εκατοντάδες χιλιάδες ευρήματα. Ποια είναι τα συγκεκριμένα στοιχεία για τον καρκίνο του μαστού; Πόσες γυναίκες εξετάστηκαν και πόσες χρειάστηκε να προχωρήσουν σε περαιτέρω έλεγχο;

Στον καρκίνο του μαστού τα δεδομένα αποτυπώνουν με τον πιο καθαρό τρόπο τη σημασία της προσπάθειας αυτής. Μέχρι σήμερα έχουν πραγματοποιηθεί 1.272.450 ψηφιακές μαστογραφίες και έχουν εντοπιστεί έγκαιρα ευρήματα σε 78.516 γυναίκες.

Εδώ θέλω να διευκρινίσω κάτι πολύ σημαντικό: όταν εντοπίζεται ένα εύρημα στη μαστογραφία, αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι η γυναίκα έχει καρκίνο. Σημαίνει ότι χρειάζεται περαιτέρω διερεύνηση και ότι υπάρχει κάτι που αξίζει να κοιτάξουμε λίγο πιο προσεκτικά. Και εκεί ακριβώς κρύβεται όλη η αξία της πρόληψης: στο να ανακαλύπτουμε εγκαίρως κάτι που αν δεν κάναμε την εξέταση, θα περνούσε απαρατήρητο μέχρι να γίνει πρόβλημα. Γι' αυτό είναι τόσο σημαντικό να υπάρχει έγκαιρη διάγνωση και συνέχεια στη φροντίδα. Η πρώιμη διάγνωση στον καρκίνο του μαστού αλλάζει δραματικά την εξέλιξη των πραγμάτων. Όσο πιο νωρίς εντοπίζουμε κάτι, τόσο πιο ήπιες και αποτελεσματικές είναι οι θεραπείες, και τόσο υψηλότερα τα ποσοστά πλήρους ίασης.

Αυτή τη φροντίδα θέλουμε να διασφαλίσουμε και στον νέο κύκλο. Tην Τρίτη 13 Οκτωβρίου ξεκίνησε ξανά η αποστολή των ειδοποιητηρίων, SMS και e-mails,για τις δωρεάν μαστογραφίες. Ο κύκλος αυτός αγκαλιάζει 2,4 εκατομμύρια γυναίκες, ηλικίας 45 έως 74 ετών, ασφαλισμένες και ανασφάλιστες, Ελληνίδες και διαμένουσες στη χώρα με ενεργό ΑΜΚΑ, που δεν έχουν κάνει την εξέταση τους τελευταίους 21 μήνες και δεν έχουν νοσήσει από καρκίνο του μαστού την τελευταία πενταετία.

Φροντίσαμε ώστε η διαδικασία να είναι όσο το δυνατόν πιο απλή, χωρίς περιττή γραφειοκρατία και ταλαιπωρία για τις γυναίκες:

• Δεν απαιτείται επίσκεψη σε γιατρό ούτε συνταγογράφηση. Το παραπεμπτικό εκδίδεται αυτόματα.
• Όσες γυναίκες έχουν άυλη συνταγογράφηση λαμβάνουν το μήνυμα στο κινητό ή το email τους.
• Όσες δεν έχουν ενεργοποιήσει την άυλη, μπορούν πολύ εύκολα με το ΑΜΚΑ τους να μπουν στην πλατφόρμα proliptikes.gov.gr και να κλείσουν το ραντεβού τους χωρίς καμία καθυστέρηση.
• Παράλληλα, για τις πιο απομακρυσμένες περιοχές, αξιοποιούμε τις Κινητές Ομάδες Υγείας στην περιφέρεια.

Η γυναίκα επιλέγει το κέντρο που προτιμά, δημόσιο ή συμβεβλημένο ιδιωτικό. Και το πιο σημαντικό, αν βρεθεί κάποιο εύρημα, δεν αφήνουμε καμία γυναίκα μόνη της. Καλύπτεται πλήρως και δωρεάν ο περαιτέρω έλεγχος, όπως το υπερηχογράφημα μαστού. Δεν μας ενδιαφέρει απλώς να κάνουμε εξετάσεις, αλλά να στεκόμαστε δίπλα στη γυναίκα σε κάθε βήμα μιας ολοκληρωμένης διαδρομής φροντίδας.

Ποια είναι η σημασία της δημιουργίας του Δικτύου Πιστοποιημένων Ολοκληρωμένων Κέντρων Μαστού σε δημόσια νοσοκομεία της χώρας;

Η δημιουργία αυτού του Δικτύου είναι το επόμενο φυσικό και ουσιαστικό βήμα. Διότι η ευθύνη μας δεν σταματά στη διενέργεια μιας μαστογραφίας. Ένα σύστημα υγείας που νοιάζεται πραγματικά για τον άνθρωπο πρέπει να συνοδεύει τη γυναίκα σε ολόκληρη τη διαδρομή: από τον προληπτικό έλεγχο και τη διάγνωση, μέχρι τη θεραπεία και τη μακροχρόνια παρακολούθηση.

Δεν θέλουμε μια γυναίκα που μαθαίνει ότι έχει ένα ύποπτο εύρημα να νιώθει χαμένη, να ψάχνει μόνη της μέσα στο άγχος της σε ποιον γιατρό να απευθυνθεί, πού να πάει και τι να κάνει. Τα Πιστοποιημένα Ολοκληρωμένα Κέντρα Μαστού στα δημόσια νοσοκομεία δημιουργούνται ακριβώς για να προσφέρουν αυτή τη σιγουριά, μέσα από μια οργανωμένη, διεπιστημονική ομάδα που συνεργάζεται βάσει αυστηρών θεραπευτικών πρωτοκόλλων.

Δημιουργούμε έναν ενιαίο ψηφιακό μηχανισμό που θα συνδέει άμεσα τα αποτελέσματα του «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ» με τα Κέντρα Μαστού. Με καθορισμένους χρόνους ανταπόκρισης, η πορεία κάθε περιστατικού θα παρακολουθείται βήμα-βήμα. Στα Κέντρα αυτά θα συγκεντρώνονται όλες οι απαραίτητες ειδικότητες, από την εξειδικευμένη απεικόνιση και τη βιοψία, μέχρι τη χειρουργική αντιμετώπιση, την ογκολογική φροντίδα, την ψυχοκοινωνική υποστήριξη και τη συνεχή παρακολούθηση.

Η αρχή γίνεται με έξι μεγάλα δημόσια νοσοκομεία, τον «Άγιο Σάββα», τους «Αγίους Αναργύρους», το «Μεταξά», το «Θεαγένειο», το «Έλενα Βενιζέλου» και το «Αλεξάνδρα». Η πιλοτική εφαρμογή της διασύνδεσης ξεκινά από την Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη, ώστε να δοκιμαστούν στην πράξη τα ψηφιακά εργαλεία και τα πρωτόκολλα, και στη συνέχεια το μοντέλο θα επεκταθεί σε όλη την επικράτεια.

Σήμερα διαθέτουμε μια πολύτιμη δεξαμενή δεδομένων. Ξέρουμε ποιες γυναίκες εξετάστηκαν και ποιες χρειάζονται περαιτέρω φροντίδα. Στόχος της μεταρρύθμισης είναι να αποδείξουμε ότι το σύστημα υγείας δεν είναι ένας λαβύρινθος, αλλά ένα ασφαλές δίχτυ προστασίας που οδηγεί τον πολίτη υπεύθυνα από την πρόληψη στην πλήρη θεραπεία.

Κλείνοντας, ποιο είναι το δικό σας προσωπικό μήνυμα για τον καρκίνο του μαστού και τη σημασία της πρόληψης στη ζωή μας;

Θα ήθελα να κρατήσουμε ένα πολύ απλό, αλλά πανίσχυρο μήνυμα: Η πρόληψη σώζει ζωές. Όταν σχεδιάζαμε το πρόγραμμα «Φώφη Γεννηματά», είχαμε στο μυαλό μας μια πολύ ξεκάθαρη ιδέα. Θέλαμε η πρόληψη να πάψει να είναι μια ταλαιπωρία. Θέλαμε να γίνει μια διαδικασία απλή, φιλική και προσβάσιμη για κάθε γυναίκα. Να φτάνει το παραπεμπτικό στο κινητό της και να μπορεί να κλείσει το ραντεβού της εύκολα, χωρίς γραφειοκρατία και χωρίς να πληρώσει ούτε ένα ευρώ.

Αυτό το πνεύμα συνεχίζουμε και δυναμώνουμε. Είτε μια γυναίκα λαμβάνει άυλη συνταγογράφηση είτε όχι, υπάρχουν όλοι οι εναλλακτικοί τρόποι —μέσω του γιατρού της ή των ψηφιακών πλατφορμών, ώστε να μην μείνει καμία απολύτως γυναίκα πίσω επειδή δυσκολεύεται με την τεχνολογία.

Και θέλω να κάνω μια θερμή, προσωπική παράκληση σε κάθε γυναίκα που βλέπει αυτές τις μέρες το ειδοποιητήριο στο κινητό της. Μην αφήσετε το SMS στο… «Διαβάστηκε». Αυτό το μικρό μήνυμα μπορεί πραγματικά να σας σώσει τη ζωή. Έχουμε δει χιλιάδες γυναίκες να εντοπίζουν έγκαιρα ευρήματα απλώς και μόνο επειδή ανταποκρίθηκαν σε αυτό το ραντεβού, μια εξέταση που ενδεχομένως υπό άλλες συνθήκες θα ανέβαλλαν.

Ο καρκίνος του μαστού παραμένει μία από τις συχνότερες αιτίες απώλειας για τις γυναίκες. Όμως σήμερα έχουμε στα χέρια μας ένα όπλο που δεν είχαμε στο παρελθόν στον ίδιο βαθμό, την πρώιμη διάγνωση. Η πρόληψη δεν είναι πολυτέλεια· είναι μια πράξη ουσιαστικής φροντίδας και αγάπης προς τον εαυτό μας και προς εκείνους που μας αγαπούν.

Γι' αυτό λέω σε κάθε γυναίκα: Μην φοβάσαι την εξέταση. Μην την αναβάλλεις για αύριο. Κάν' την σήμερα.