Παπίρη: Η εμμηνόπαυση είναι μία βαθιά μεταμορφωτική μετάβαση και επανεκκίνηση

Η εμμηνόπαυση δεν είναι αδιέξοδο ούτε κάτι που πρέπει να υπομένουμε σιωπηλά, αλλά μία απόλυτα φυσιολογική δυναμική φάση ωριμότητας. Δεν υπάρχει μία «καθολική» συνταγή γιατί κάθε γυναίκα είναι μοναδική. Και σίγουρα η εμμηνόπαυση δεν είναι το «τέλος της θηλυκότητας» αλλά μια βαθιά μεταμορφωτική μετάβαση. Αν τη δούμε με γνώση, αυτοφροντίδα και χωρίς ενοχές μετατρέπεται σε περίοδο απίστευτης αυτοπεποίθησης και ανθεκτικότητας.

Επιπλέον, η αδιαφάνεια και η «αορατότητα» των γυναικών κατά την εμμηνόπαυση δεν είναι βιολογικό πεπρωμένο· είναι ένα βαθιά κοινωνικό, πολιτισμικό και δομικό φαινόμενο. Παρότι πρόκειται για μια απόλυτα φυσιολογική φάση της ζωής, η κοινωνική αντιμετώπιση της γυναίκας σε αυτήν την ηλικία αντανακλά μια σειρά από αγκυλώσεις. Ωστόσο θα πρέπει να αντιμετωπίζεται ως η αρχή μιας νέας, βαθιά σοφής και απελευθερωμένης εποχής για τη γυναίκα. Το ταμπού της εμμηνόπαυσης τρέφεται από τη διασταύρωση δύο μεγάλων προκαταλήψεων: του σεξισμού και του ηλικιακού ρατσισμού. Εάν αυτά ξεπεραστούν και η κοινωνία εκπαιδευτεί θα κερδίσουμε όλοι μας.

Τα παραπάνω τονίζει στο αφιέρωμα Υγείας του CNN Greece η κυρία Άννα Μαρία Παπίρη, ΜΒΑ, Συντάκτρια Ευεξίας και συγγραφέας. Σε μία πολύ ουσιαστική συζήτηση, η συνομιλήτριά μας αναφέρεται ενδελεχώς στην εμμηνόπαυση, την οποία χαρακτηρίζει μία απόλυτα μεταμορφωτική περίοδο για τη ζωή της κάθε γυναίκας, αναφέρεται στο βιβλίο που έγγραψε και στο οποίο αναλύονται όλοι οι μύθοι και τα στερεότυπα που συνοδεύουν την κατάσταση αυτή, στο πώς αντιλαμβάνονται οι άνδρες την εμμηνόπαυση αλλά και την ανδρόπαυση, ενώ στέλνει το δικό της ισχυρό μήνυμα προς όλες τις γυναίκες: «Δεν μας φοβίζει η ίδια η γήρανση. Μας τρομάζει μια κοινωνία που μετράει την ανθρώπινη αξία αποκλειστικά με το αψεγάδιαστο δέρμα και την παραγωγικότητα, σε συνδυασμό με τον αρχέγονο φόβο μας για τη φθορά. Το να μεγαλώνεις, όμως, δεν είναι ήττα· είναι προνόμιο».

Ακολουθεί ολόκληρη η συνέντευξη της κας Παπίρη στο CNN Greece:

Έχετε συγγράψει ένα εξαιρετικά χρήσιμο και ενδιαφέρον βιβλίο γύρω από την εμμηνόπαυση με τίτλο «Όσα δεν σου έχουν πει για την εμμηνόπαυση», την πολύ ιδιαίτερη και ευαίσθητη περίοδο για κάθε γυναίκα που καμία από εμάς δεν μπορεί να αποφύγει. Ποιο το βαθύτερο κίνητρο για την συγγραφή του βιβλίου σας και ποιο μήνυμα πρέπει να κρατήσουμε;

Το κίνητρό μου γεννήθηκε από μια σκληρή πραγματικότητα: σύμφωνα με έρευνα του Forbes, το 64% των γυναικών νιώθουν εντελώς απροετοίμαστες μπροστά στην εμμηνόπαυση. Αυτή η άγνοια δεν γεννά απλώς στρες και ανασφάλεια αλλά εγκυμονεί κινδύνους, καθώς πολλές γυναίκες βιώνουν συμπτώματα χωρίς καν να υποψιάζονται ότι συνδέονται με αυτή τη φάση της ζωής τους. Το βιβλίο ήταν μια μεγάλη πρόκληση: ήθελα να δώσω ξεκάθαρες απαντήσεις εκεί που υπήρχε σιωπή και σύγχυση.

Αν πρέπει να κρατήσουμε ένα μόνο μήνυμα είναι αυτό: Η εμμηνόπαυση δεν είναι αδιέξοδο ούτε κάτι που πρέπει να υπομένουμε σιωπηλά. Δεν υπάρχει μία «καθολική» συνταγή γιατί κάθε γυναίκα είναι μοναδική. Η στενή συνεργασία με τον κατάλληλο γιατρό, η σωστή ενημέρωση και η αναζήτηση εξατομικευμένων λύσεων είναι το κλειδί για να διεκδικήσουμε ξανά την ποιότητα στη ζωή μας.

Παρότι η περιεμμηνόπαυση και η εμμηνόπαυση αποτελούν μία αναμενόμενη κατάσταση για τη γυναίκα, δυστυχώς βλέπουμε ακόμη πώς οι γυναίκες στη φάση αυτή μοιάζουν συχνά αόρατες, την ώρα που εξακολουθούν να εργάζονται, να δημιουργούν και να προσφέρουν στην οικογένεια και την κοινωνία. Γιατί πιστεύετε ότι συμβαίνει αυτό;

Η αδιαφάνεια και η «αορατότητα» των γυναικών κατά την εμμηνόπαυση δεν είναι βιολογικό πεπρωμένο· είναι ένα βαθιά κοινωνικό, πολιτισμικό και δομικό φαινόμενο. Παρότι πρόκειται για μια απόλυτα φυσιολογική φάση της ζωής, η κοινωνική αντιμετώπιση της γυναίκας σε αυτήν την ηλικία αντανακλά μια σειρά από αγκυλώσεις. Όσο η λογοτεχνία, η τέχνη και ο δημόσιος λόγος σπάνε τη σιωπή γύρω από αυτό το θέμα τόσο θα αναδεικνύεται η αλήθεια: ότι η φάση αυτή δεν είναι το τέλος της θηλυκότητας ή της παραγωγικότητας αλλά η αρχή μιας νέας, βαθιά σοφής και απελευθερωμένης εποχής για τη γυναίκα.

Γιατί θεωρείτε ότι το ζήτημα της εμμηνόπαυσης εξακολουθεί να αποτελεί ταμπού στην εποχή μας και γιατί συνοδεύεται από τόσα στερεότυπα;

Το ταμπού της εμμηνόπαυσης τρέφεται από τη διασταύρωση δύο μεγάλων προκαταλήψεων: του σεξισμού και του ηλικιακού ρατσισμού. Η κοινωνία μας δυσκολεύεται να αγκαλιάσει τη φυσική εξέλιξη του γυναικείου σώματος όταν αυτή δεν υπηρετεί πλέον τα πρότυπα της νεότητας και της αναπαραγωγής. Για να σπάσει το ταμπού χρειάζεται ανοιχτός διάλογος, ενημέρωση στα σχολεία και τους χώρους εργασίας και επαναπροσδιορισμός της εμμηνόπαυσης όχι ως «τέλος» αλλά ως μια φυσιολογική, δυναμική φάση ωριμότητας.

Εκπονήσατε το βιβλίο σας σε συνεργασία με 26 σημαντικούς ειδικούς. Θέλω να σας ρωτήσω ποιο το δικό τους μήνυμα για την περίοδο αυτή της γυναίκας, που μπορεί να αποδειχθεί περισσότερο απελευθερωτική και δημιουργική;

Η συνεργασία με 26 διακεκριμένους επιστήμονες από διαφορετικούς κλάδους ήταν για μένα ένα τεράστιο μάθημα. Αν μπορούσα να συμπυκνώσω το κοινό τους μήνυμα σε μία πρόταση θα ήταν αυτή: Η εμμηνόπαυση δεν είναι μια πάθηση που πρέπει να υποστούμε αλλά μια βιολογική και ψυχολογική επανεκκίνηση.

Οι ειδικοί συμφωνούν πως όταν η γυναίκα πάρει στα χέρια της τη σωστή πληροφορία απομυθοποιεί τους φόβους της. Παύει να βλέπει το σώμα της σαν ένα «πρόβλημα προς επίλυση» και αρχίζει να το φροντίζει ουσιαστικά. Η περίοδος αυτή γίνεται απελευθερωτική γιατί η γυναίκα απαλλάσσεται από τα πρέπει, τις προσδοκίες των άλλων και τις ορμονικές διακυμάνσεις της νεότητας και περνάει σε μια φάση ώριμης δύναμης, αυτογνωσίας και δημιουργικότητας. Το μήνυμά τους είναι σαφές: Με τη σωστή επιστημονική καθοδήγηση, η δεύτερη αυτή φάση της ζωής μπορεί να είναι η πιο δημιουργική σας δεκαετία.

Οι άνδρες πώς αντιμετωπίζουν το ζήτημα της εμμηνόπαυσης στη σύντροφό τους; Είναι ενήμεροι και υποστηρικτικοί;

Η πλειοψηφία των ανδρών αντιμετωπίζει την εμμηνόπαυση όπως ακριβώς και την ανδρόπαυση: σαν να πρόκειται για λέξεις που αν τις προφέρεις δυνατά θα επικαλεστείς κάποιο κακό πνεύμα! Αλλάζουν θέμα, εξαφανίζονται ή «στρουθοκαμηλίζουν». Και φυσικά, ένας ανενημέρωτος άνδρας είναι αδύνατον να γίνει υποστηρικτικός σύντροφος.

Αυτό το βιβλίο δεν γράφτηκε απλώς για τις γυναίκες· γράφτηκε σχεδόν ως «εγχειρίδιο επιβίωσης» για τους άνδρες και ολόκληρη την οικογένεια. Όπως έλεγε και ο Άλφρεντ Άντλερ, «όλα μας τα προβλήματα είναι προβλήματα διαπροσωπικών σχέσεων». Αντί λοιπόν να αντιμετωπίζουν τη φυσική εξέλιξη της συντρόφου τους σαν ξένο σώμα ή ακατανόητο ταμπού, ας καταλάβουν ότι η γνώση είναι ο μόνος τρόπος να χτίσουμε γέφυρες. Οι σύντροφοί μας είναι οι φυσικοί μας σύμμαχοι. Γιατί να τους αφήνουμε στο σκοτάδι, ειδικά τη στιγμή που τους χρειαζόμαστε δίπλα μας για να προχωρήσουμε μαζί;

Ποια συμβουλή από τις 365 του βιβλίου σας θα κρατούσατε για το υπόλοιπο της ζωής σας και της ζωής μας; Τι έχει πραγματικά αξία για μία γυναίκα να κρατήσει μεγαλώνοντας σε έναν κόσμο που προσπαθεί με νύχια με δόντια να διατηρηθεί νέος και αγέραστος; Γιατί τελικά είναι τόσο δύσκολο να αποδεχθούμε τη φυσιολογική γήρανση;

Θα κρατούσα τη συμβουλή Νο 317. Είναι παράλογο να κοιτάζουμε στον καθρέφτη και να απαιτούμε να δούμε το πρόσωπο που είχαμε πριν από δέκα χρόνια. Ο καθρέφτης δεν λέει ψέματα αλλά δεν λέει και όλη την αλήθεια: δεν δείχνει τις εμπειρίες, τις γνώσεις, τα βιώματα και τις μάχες που κερδίσαμε. Είμαστε η εξαιρετική, νέα εκδοχή του εαυτού μας και, αν δεν την αγκαλιάσουμε εμείς πρώτοι, πώς περιμένουμε να τη σεβαστούν οι άλλοι; Ας φερθούμε λοιπόν στον εαυτό μας με λίγη παραπάνω ευγένεια.

Η εμμηνόπαυση δεν είναι το «τέλος της θηλυκότητας» αλλά μια βαθιά μεταμορφωτική μετάβαση. Αν τη δούμε με γνώση, αυτοφροντίδα και χωρίς ενοχές μετατρέπεται σε περίοδο απίστευτης αυτοπεποίθησης και ανθεκτικότητας.

Και, για να είμαστε ειλικρινείς, δεν μας φοβίζει η ίδια η γήρανση. Μας τρομάζει μια κοινωνία που μετράει την ανθρώπινη αξία αποκλειστικά με το αψεγάδιαστο δέρμα και την παραγωγικότητα, σε συνδυασμό με τον αρχέγονο φόβο μας για τη φθορά. Το να μεγαλώνεις όμως δεν είναι ήττα· είναι προνόμιο.

Διαβάστε εδώ ολόκληρο το αφιέρωμα Υγείας του CNN Greece