Σοβαρό πρόβλημα η χρήση ναρκωτικών ουσιών για 2 στους 3 Έλληνες - Στήριξη σε θεραπεία και επανένταξη
Νατάσσα Ν. Σπαγαδώρου,
Αρθρογράφος
Δύο στους τρεις πολίτες 15 ετών και άνω στην Ελλάδα θεωρούν την χρήση ουσιών σοβαρό πρόβλημα στην περιοχή τους. Παράλληλα, η θεραπεία αντί της καταδίκης ή της φυλάκισης, καθώς και η πρόληψη και η κοινωνική επανένταξη συγκεντρώνουν στην Ελλάδα από τα υψηλότερα ποσοστά υποστήριξης στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Επίσης, ένα πολύ μεγάλο ποσοστό 40% στην Ελλάδα θα αποδεχόταν ως γείτονα ένα άτομο που κάνει χρήση ουσιών. Πρόκειται για χαρακτηριστικά, που δείχνουν τουλάχιστον αίσθημα αλληλεγγύης, ενσυναίσθησης και συμπερίληψης για τους χρήστες ουσιών.
Το επικίνδυνο στοιχείο ωστόσο, είναι ότι μία συντριπτική πλειοψηφία στη χώρα μας θεωρεί «εύκολη» την προμήθεια κάνναβης εντός 24 ωρών, ενώ με σχετική ευκολία μπορούν να βρουν οι χρήστες και την κοκαΐνη και την έκσταση. Αξίζει να σημειωθεί ακόμη, ότι η πρόληψη μέσω εκπαίδευσης και ευαισθητοποίησης- όταν μιλάμε για ουσίες- βρίσκεται πολύ ψηλά στις επιλογές των πολιτών στην Ελλάδα, καθώς επίσης, στην Κροατία, στην Κύπρο και στη Μάλτα.
Την παραπάνω εικόνα αναδεικνύουν τα ευρήματα για την Ελλάδα από την έρευνα που υλοποίησε -για πρώτη φορά- ο Οργανισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τα Ναρκωτικά (EUDA) σχετικά με τις αντιλήψεις και τις στάσεις του γενικού πληθυσμού για το πρόβλημα των ναρκωτικών, τα οποία παρουσιάζει το ΕΚΤΕΠΝ με αφορμή τη σημερινή δημοσιοποίηση των ευρωπαϊκών αποτελεσμάτων από τον EUDA.
Μεταξύ των ευρημάτων σταχυολογούμε τα εξής:
Η χρήση και η διακίνηση αποτελούν σοβαρά προβλήματα σε τοπικό επίπεδο. Ειδικότερα, στην Ελλάδα, το 66% θεωρεί τη χρήση ουσιών «σοβαρό» ή «πολύ σοβαρό» πρόβλημα στην περιοχή του και το 64% θεωρεί το ίδιο για τη διακίνηση ουσιών (έναντι 60% και για τα δύο στο σύνολο της ΕΕ-27). Αύξηση της διακίνησης την τελευταία πενταετία αντιλαμβάνεται το 46% (ποσοστό κοντά στο ευρωπαϊκό, 49%).
Ψυχική υγεία και εμπλοκή ανηλίκων
Σε επίπεδο δημόσιας υγείας, οι επιπτώσεις στην ψυχική υγεία από την χρήση ουσιών (π.χ., αυτοκτονία, ψυχωτικά συμπτώματα) αποτελούν τη συχνότερη ανησυχία τόσο στην Ελλάδα (45%) όσο και στην ΕΕ-27 (39%).
Ως ιδιαίτερα ανησυχητικές προεκτάσεις αναφέρονται στην Ελλάδα συχνότερα επιπλέον η υπερδοσολογία (34%, έναντι 24% στην ΕΕ-27) και τα λοιμώδη νοσήματα, όπως ο HIV και οι ιογενείς ηπατίτιδες (24%, έναντι 15%)-3ο υψηλότερο ποσοστό μεταξύ των κρατών-μελών της ΕΕ-27 και για τις δύο αντιληπτές επιπτώσεις.
Σε επίπεδο δημόσιας ασφάλειας, η συχνότερη ανησυχία, στην Ελλάδα και στην ΕΕ-27, εντοπίζεται στην εμπλοκή ανηλίκων στη χρήση και τη διακίνηση, όπως η στρατολόγησή τους από διακινητές: 38% στην Ελλάδα, έναντι 30% στην ΕΕ-27.
Θεραπεία & υποστήριξη αντί για φυλάκιση
Για τα άτομα που κάνουν χρήση ουσιών και έρχονται σε επαφή με το σύστημα δικαιοσύνης, το 63% στην Ελλάδα προκρίνει τη «θεραπεία και την υποστήριξη αντί της καταδίκης ή φυλάκισης» (45% στην ΕΕ-27), με το ποσοστό αυτό να είναι το δεύτερο υψηλότερο, μετά την Κύπρο (65%). Την «καταδίκη ή φυλάκιση» επιλέγει στην Ελλάδα μόλις το 15%, έναντι 31% στην ΕΕ-27.
Η υποστήριξη αυτή συνυπάρχει με επιφυλάξεις όταν αφορά στις προσωπικές σχέσεις. Το 40% στην Ελλάδα θα αποδεχόταν ως γείτονα ένα άτομο που κάνει χρήση ουσιών (ΕΕ-27: 31%), ενώ το 18% θα αποδεχόταν τον γάμο με μέλος της οικογένειας (ΕΕ-27: 19%).
Εύκολη η προμήθεια των ουσιών στην Ελλάδα
Το 48% στην Ελλάδα θεωρεί «εύκολη» την προμήθεια κάνναβης εντός 24 ωρών (παρόμοιο ποσοστό και στην ΕΕ-27). Για την κοκαΐνη το ποσοστό είναι 31% (ΕΕ-27: 35%) και για την ουσία Έκσταση/MDMA 27% (ΕΕ-27: 32%).
Στο ερώτημα για το εάν πιστεύουν ότι θα έπρεπε η ψυχαγωγική χρήση κάνναβης να απαγορεύεται, να ρυθμίζεται ή να επιτρέπεται χωρίς περιορισμούς, στην Ελλάδα το 44% υποστηρίζει την απαγόρευση και το 33% τη ρύθμιση (ΕΕ-27: 38% και 32%, αντίστοιχα).
Δράσεις κατά της διακίνησης και υποστήριξη της επανένταξης
Για την αντιμετώπιση της παραγωγής και της διακίνησης, οι συχνότερες επιλογές στην Ελλάδα είναι τα αυστηρότερα μέτρα κατά των διακινητών (38%) και η εξάρθρωση των εγκληματικών δικτύων (36%, σε παρόμοια επίπεδα με την ΕΕ-27: 39% και 37%).
Για τα προβλήματα που συνδέονται με τη χρήση, πρώτη επιλογή στην Ελλάδα αποτελεί η «βοήθεια σε άτομα με εξάρτηση για επιστροφή στην εργασία και την καθημερινή ζωή» (57%, έναντι 43% στην ΕΕ-27), με το ποσοστό αυτό να είναι το δεύτερο υψηλότερο μεταξύ των κρατών-μελών, μετά την Κύπρο (58%).
Η «πρόληψη μέσω εκπαίδευσης και ευαισθητοποίησης» στην Ελλάδα συγκεντρώνει επίσης το υψηλότερο ποσοστό ευρωπαϊκά (49%, έναντι 39% στην ΕΕ-27), μαζί με την Κροατία, την Κύπρο και τη Μάλτα. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η συχνότερη επιλογή είναι η «ενίσχυση της αστυνομικής δράσης κατά της διακίνησης» (45%), την οποία επιλέγει ως προσέγγιση το 47% στην Ελλάδα.
