Η επέμβαση στη Βενεζουέλα και η αμερικανική επιρροή υπό τη «νέα» στρατηγική του Τραμπ

Σύμφωνα με ανάλυση του BBC, η νυχτερινή στρατιωτική επιχείρηση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα δεν ήταν απλώς μια επίδειξη στρατιωτικής ισχύος, αλλά η αρχή μιας ευρύτερης πολιτικής δέσμευσης. Ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε ότι οι αμερικανικές δυνάμεις συνέλαβαν τον πρόεδρο Νικολάς Μαδούρο και τη σύζυγό του και ότι μια ομάδα υπό τους υπουργούς Εξωτερικών και Άμυνας, σε συνεργασία με Βενεζουελάνους αξιωματούχους, θα αναλάβει προσωρινά τον έλεγχο της χώρας.

Ο Τραμπ δήλωσε ότι οι ΗΠΑ θα «τρέξουν τη χώρα» μέχρι να υπάρξει «ασφαλής, σωστή και συνετή μετάβαση», χωρίς όμως να διευκρινίσει τι σημαίνει πρακτικά αυτή η ανάληψη διοίκησης.

Όπως αναφέρει το BBC, η δέσμευση αυτή διαφοροποιείται από την προηγούμενη πολιτική του, η οποία είχε ταυτιστεί με την αντίθεση στους «ατέρμονους πολέμους» και τις παρεμβάσεις για αλλαγή καθεστώτων.

Μακροχρόνιες συνέπειες και διεθνείς αντιδράσεις

Σύμφωνα με το BBC, η περίπτωση της Βενεζουέλας διαφέρει από προηγούμενες στρατιωτικές ενέργειες, οι οποίες περιορίζονταν σε αεροπορικά πλήγματα. Τώρα, οι ΗΠΑ δεσμεύονται για ενεργό ρόλο στην ανοικοδόμηση της χώρας, σε μια οικονομία και κοινωνία που έχουν πληγεί από δεκαετίες αυταρχικής διακυβέρνησης. Ο Τραμπ δήλωσε ότι αμερικανικές ενεργειακές εταιρείες θα συμβάλουν στην ανοικοδόμηση της βιομηχανίας, ενώ δεν απέκλεισε την ανάπτυξη στρατιωτικών δυνάμεων στο έδαφος της χώρας.

Η δήλωση ότι στόχος του είναι να «κάνει τη Βενεζουέλα ξανά μεγάλη» προκάλεσε αντιδράσεις ακόμη και μέσα στο κόμμα του, με πρώην συμμάχους να υποστηρίζουν ότι η στρατηγική αντιβαίνει στις δεσμεύσεις για περιορισμό ξένων πολέμων. Παράλληλα, διεθνείς δυνάμεις, όπως η Κίνα, καταδίκαζαν την επέμβαση ως επίθεση σε κυρίαρχο κράτος, ενώ υπήρξαν προειδοποιήσεις ότι η ενέργεια μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως προηγούμενο για άλλες στρατιωτικές δράσεις μεγάλων δυνάμεων.

Τέλος, όπως σημειώνει το BBC, παρότι η στρατιωτική επιχείρηση ολοκληρώθηκε χωρίς αμερικανικές απώλειες, ο Τραμπ έχει πλέον συνδέσει άρρηκτα την πολιτική του κληρονομιά με την πορεία της Βενεζουέλας. Η χώρα αυτή θα κρίνει αν η πολιτική του θα θεωρηθεί επιτυχία ή ένα επικίνδυνο, μακροχρόνιο εγχείρημα για τις Ηνωμένες Πολιτείες και την επιρροή τους στον πλανήτη.

Η πολιτικοστρατιωτική ισορροπία στη Βενεζουέλα

Την ίδια ώρα όπως επισημαίνουν τα διεθνή μέσα ενημέρωσης η σύλληψη του προέδρου της Βενεζουέλας αφήνει ανοιχτά ερωτήματα για το ποιος αναλαμβάνει τα ηνία της χώρας. Ο Τραμπ χαρακτήρισε την επιχείρηση «εντυπωσιακή και δραστική», ενώ η αντιπρόεδρος Ντέλσι Ροντρίγκες ορκίσθηκε προσωρινά πρόεδρος βάσει του συντάγματος και συνομίλησε με τον Αμερικανό υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο. Λίγο αργότερα, εμφανίσθηκε στην κρατική τηλεόραση με ανώτερους αξιωματούχους της κυβέρνησης, επιβεβαιώνοντας ότι ο Μαδούρο παραμένει ο επίσημος πρόεδρος της χώρας.

Η πολιτικοστρατιωτική δομή στη Βενεζουέλα βασίζεται σε έναν κύκλο ανώτερων αξιωματούχων με δίκτυα επιρροής και στρατιωτική παρουσία. Η Ροντρίγκες και ο αδελφός της εκπροσωπούν την πολιτική πλευρά, ενώ οι υπουργοί Άμυνας και Εσωτερικών την στρατιωτική. Οι αναλυτές επισημαίνουν ότι αυτή η ισορροπία καθιστά πιο σύνθετη την πλήρη αναδιάρθρωση της κυβέρνησης μετά τη σύλληψη του Μαδούρο.

Ο Ντιοσντάντο Καμπέγιο, με σημαντική επιρροή σε στρατιωτικές και πολιτικές υπηρεσίες, παραμένει βασικός παράγοντας στο σύστημα εξουσίας. Η σύνδεσή του με πολιτοφυλακές και στρατιωτικά δίκτυα δίνει σε αυτόν και στους συμμάχους του ρόλο σε κρίσιμους τομείς, όπως η διανομή τροφίμων, οι πρώτες ύλες και η κρατική πετρελαϊκή εταιρεία PDVSA.

Αξιωματούχοι που πρόσκεινται στον Καμπέγιο και στον υπουργό Άμυνας Παντρίνο ελέγχουν στρατηγικές ταξιαρχίες κατά μήκος των συνόρων και σε βιομηχανικούς κόμβους, συμπεριλαμβανομένων σημαντικών οδών λαθρεμπορίου. Μερικοί πρώην αξιωματούχοι και στρατηγοί έχουν εκφράσει ενδιαφέρον να συνεργαστούν με τις ΗΠΑ για πληροφορίες και ασφαλή διέλευση, ενώ οι στενοί συνεργάτες του Καμπέγιο αυτή τη στιγμή δεν επιδιώκουν κάποια συμφωνία.

Αυτή η εικόνα δείχνει ότι η εσωτερική ισορροπία δυνάμεων στη Βενεζουέλα παραμένει πολύπλοκη και ότι η πορεία της χώρας θα εξαρτηθεί από τις κινήσεις τόσο της πολιτικής όσο και της στρατιωτικής ηγεσίας.