Μαδούρο: Πόσο «δεμένη» είναι η υπόθεση στις ΗΠΑ - Οι πιθανότητες απελευθέρωσης ή καταδίκης σε ισόβια

Το ποινικό μέρος είναι νομικά περίπλοκο λόγω της ιδιότητάς του ως ηγέτης της Βενεζουέλας, την δυσκολία απόδειξης μιας διεθνούς συνωμοσίας ναρκοτρομοκρατίας και τις ευρύτερες επιπτώσεις στην εθνική ασφάλεια και την εξωτερική πολιτική της Βενεζουέλας, λόγοι που η υπεράσπισή του θα μπορούσε να επικαλεστεί για να εκτροχιάσει την υπόθεση πριν από τη δίκη.

Ο Μαδούρο δήλωσε αθώος τη Δευτέρα για τις κατηγορίες της ναρκοτρομοκρατίας, για εισαγωγή κοκαΐνης, κατοχής όπλων.

«Δεν είναι ότι δεν θα διαπραγματευτεί, αλλά πρώτα θα πατήσει μερικά "κουμπιά"», δήλωσε στο CNNi ο Ντικ Γκρέγκορι, ομοσπονδιακός εισαγγελέας με έδρα το Μαϊάμι, που παρακολούθησε την απαγγελία κατηγοριών εναντίον του Μαδούρο.

Ο Γκρέγκορι είχε αναλάβει την απαγγελία κατηγοριών και τη δίκη του Μανουέλ Νοριέγκα του Παναμά πριν από σχεδόν 40 χρόνια, καθιστώντας τον έναν από τους λίγους εισαγγελείς που έχουν καταφέρει να δικάσουν έναν ξένο φυγά που ισχυριζόταν ότι ήταν αρχηγός κράτους.

Η υπόθεση Νοριέγκα έχει κάποιες ομοιότητες με την υπόθεση Μαδούρο, ειδικά για τη σπάνια ενέργεια των ΗΠΑ να επιτεθούν σε μια ξένη χώρα και να απαγάγουν έναν πολιτικό ηγέτη με τη βία.

Είναι πιθανό ότι οι δικηγόροι που εκπροσωπούν τον Μαδούρο και τη σύζυγό του Σίλια Φλόρες, οι οποίοι επίσης δήλωσαν αθώοι τη Δευτέρα για τις κατηγορίες περί ναρκωτικών και όπλων, να υποστηρίξουν ότι συνελήφθησαν παράνομα. Τη Δευτέρα στο δικαστήριο, ο συλληφθείς ηγέτης της Βενεζουέλας δήλωσε ότι «απήχθη» από τον αμερικανικό στρατό.

Οι δικηγόροι του πιθανότατα αντιπαρατεθούν με το Υπουργείο Δικαιοσύνης για τα αποδεικτικά στοιχεία της υπόθεσης στα οποία έχουν πρόσβαση και σε στοιχεία τα οποία μπορεί να τους βοηθήσουν, με απόρρητες πληροφορίες εθνικής ασφάλειας που μπορεί να χρησιμοποιηθούν σε μια δίκη.

Ο νομικός χειρισμός των απόρρητων πληροφοριών στο δικαστήριο μπορεί να προσθέσει μήνες ακόμη και σε μια απλή υπόθεση, και οι κατηγορούμενοι μερικές φορές προσπαθούν να πιέσουν για την αποκάλυψη ευαίσθητων πληροφοριών, ώστε η ομοσπονδιακή κυβέρνηση να παραιτηθεί από την εκδίκαση της υπόθεσης, μια τακτική που ονομάζεται «graymailing».

Τα αποδεικτικά στοιχεία που έχουν συλλεχθεί μέχρι στιγμής και τα σχέδια για την προώθηση της υπόθεσης προς δίκη είναι πιθανό να συζητηθούν στην επόμενη εμφάνιση του Μαδούρο στο δικαστήριο του Μανχάταν, που έχει οριστεί για τον Μάρτιο.

Το επιχείρημα της ασυλίας

Ο Μαδούρο πιθανότατα θα προσπαθήσει να χρησιμοποιήσει την προεδρία του στη Βενεζουέλα για να υποστηρίξει ότι έχει ασυλία ως ξένος ηγέτης.

Στο δικαστήριο, είπε στον δικαστή ότι ήταν «ακόμα πρόεδρος» της Βενεζουέλας ενώ και η σύζυγός του αποκάλεσε τον εαυτό της «Πρώτη Κυρία της Βενεζουέλας» κατά την πρώτη τους ακρόαση τη Δευτέρα.

Ο Γκρέγκορι υπενθύμισε πόσο σημαντική ήταν η διαμάχη σχετικά με την επίκληση της ασυλίας του αρχηγού κράτους με τον Νοριέγκα.

«Είναι απολύτως σαφές ότι, για να αποκτήσει κανείς την ασυλία του αρχηγού κράτους, πρέπει να είναι διπλωματικά αναγνωρισμένος αρχηγός κράτους», δήλωσε ο Γκρέγκορι. Άλλοι νομικοί έχουν υιοθετήσει την ίδια θέση, ότι δηλαδή οι διπλωματική αναγνώριση από του Υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ είναι καταλητική.

Ωστόσο οι ΗΠΑ υποστηρίζουν από το 2024 ότι ο Μαδούρο ήταν παράνομος ηγέτης της Βενεζουέλας και αναγνώρισαν την αντιπολίτευση ως εκλεγμένο πρόεδρο. Ωστόσο, το ερώτημα ποιος ηγείται της χώρας θα πρέπει να απαντηθεί από το αμερικανικό δικαστικό σύστημα.

Ο Νοριέγκα έχασε τον τίτλο του αρχηγού κράτους και τη διπλωματική ασυλία το 1990. Το 1991 καταδικάστηκε για εισαγωγή κοκαΐνης και του επιβλήθηκε ποινή 40 ετών.

Οι προστατευόμενοι μάρτυρες

Ένα καίριο ερώτημα είναι πόσο αποφασισμένο είναι το Υπουργείο Δικαιοσύνης να παραπέμψει τον Μαδούρο σε δίκη.

Η απομάκρυνσή του από τη χώρα του διευκολύνει την παραπομπή του σε δίκη με έναν βασικό τρόπο: να παρουσιάσει προστατευόμενους μάρτυρες.

Η Τζίνα Παρλοβέκιο, συνεργάτης της μεγάλης δικηγορικής εταιρείας Mayer Brown και πρώην επικεφαλής εισαγγελέας της δίκης κατά του μεξικανού βαρόνου του ναρκωτικού Χοακίν «Ελ Τσάπο» Γκουζμάν, δήλωσε ότι πιθανότατα υπάρχουν αρκετοί συνεργάτες - μάρτυρες που έχουν βοηθήσει την Εισαγγελία της Νότιας Περιφέρειας της Νέας Υόρκης να χτίσει την υπόθεση Μαδούρο.

Η εισαγγελία είχε προηγουμένως ασκήσει δίωξη σε άλλα άτομα που είχαν σχέσεις με τον Μαδούρο, συμπεριλαμβανομένων των ανιψιών της συζύγου του Σίλια Φλόρες. Η ομοσπονδιακή κυβέρνηση παρακολουθεί επίσης στενά τις πέντε καθορισμένες ξένες τρομοκρατικές οργανώσεις που αναφέρονται στη δικογραφία κατά του Μαδούρο ως εκτελεστές του σχεδίου μεταφοράς ναρκωτικών από τη Βενεζουέλα στις ΗΠΑ.

Ωστόσο, η εμφάνιση προστατευόμενων μαρτύρων σε μια δίκη μπορεί να προκαλέσει απρόοπτα: Ο Γκρέγκορι περιέγραψε πώς ένας μάρτυρας πέθανε σε ένα ύποπτο αυτοκινητιστικό δυστύχημα λίγες ημέρες πριν καταθέσει εναντίον ενός συγκατηγορουμένου του Νοριέγκα.

Ο Γκρέγκορι αναφέρθηκε επίσης στη δολοφονία του πληροφοριοδότη της DEA Μπάρι Σιλ, από τον πληρωμένο δολοφόνο ενός καρτέλ ναρκωτικών στη Λουιζιάνα τη δεκαετία του 1980.

«Δολοφονήθηκε πριν ξεκινήσει η δίκη», είπε ο Γκρέγκορι. «Ένας μάρτυρας που είχε τα έγγραφα που έψαχνα, και αυτά τα έγγραφα εξαφανίστηκαν».

Άλλοι στην υπόθεση Νοριέγκα μπήκαν στο πρόγραμμα προστασίας μαρτύρων, εγκατέλειψαν την ταυτότητά τους για να αποκτήσουν νέα, σε πόλεις που επέλεξε η ομοσπονδιακή κυβέρνηση, είπε ο Γκρέγκορι.

Δύσκολη η απόδειξη της διακίνησης ναρκωτικών

Ο Μάικλ Ναντλερ, ένας άλλος πρώην ομοσπονδιακός εισαγγελέας που ασχολήθηκε με μια υπόθεση εναντίον υψηλόβαθμων Βενεζουελάνων, δήλωσε ότι οι υποθέσεις συνωμοσίας για διακίνηση ναρκωτικών μπορεί να είναι πιο δύσκολο να αποδειχθούν, λόγω της εξάρτησης από μάρτυρες εντός του εμπορίου ναρκωτικών, σε αντίθεση με τις υποθέσεις δωροδοκίας στο εξωτερικό, όπου η απόδειξη βασίζεται στην παρακολούθηση των χρημάτων.

«Θα πρέπει να βρεθεί μάρυρας να καταθέσει ότι ήταν μαζί του και τον άκουσε να αποδέχεται τη διακίνηση ή ότι τη γνώριζε και την επέτρεψε», είπε ο Νάντλερ σχετικά με την απόδειξη μιας υπόθεσης διακίνησης ναρκωτικών.

Οι συγκεκριμένες κατηγορίες που περιγράφουν οι εισαγγελείς εναντίον του Μαδούρο συνδέονται με καθεμία από τις πέντε ναρκοτρομοκρατικές οργανώσεις: τις FARC και ELN, που παράγουν κοκαΐνη στην Κολομβία, το Καρτέλ Σιναλόα και τους Ζέτας, που διακινούν κοκαΐνη από την Κεντρική Αμερική μέσω του Μεξικού προς τις ΗΠΑ, και την Tren de Aragua, που βοηθά στη μεταφορά κοκαΐνης από τη Βενεζουέλα.

«Δεμένη υπόθεση»

Αρκετοί πρώην εισαγγελείς υποστηρίζουν ότι το Υπουργείο Δικαιοσύνης θα ήταν διατεθειμένο να απαγγείλει κατηγορίες και να συλλάβει τον Μαδούρο μόνο αν θεωρούσε ότι η υπόθεση ήταν ισχυρά «δεμένη».

Ορισμένοι εισαγγελείς πιστεύουν επίσης ότι ο ανατραπείς ηγέτης επιθυμεί να δικαστεί από ενόρκους.

«Νομίζω ότι πιθανότατα αναμένουν δίκη», δήλωσε η Τζίνα Παρλοβέκιο, αναφέροντας το παράδειγμα των δύο ανιψιών της Φλόρες, γνωστών ως Narcosobrinos, οι οποίοι καταδικάστηκαν από ενόρκους για διακίνηση κοκαΐνης το 2016. «Αυτές οι υποθέσεις διακίνησης ναρκωτικών υψηλού προφίλ τείνουν να οδηγούνται σε δίκη... Όταν έχεις μια τέτοια υπόθεση, με έναν κατηγορούμενο που δεν έχει τίποτα να χάσει».

Οι κατηγορίες εναντίον του Μαδούρο είναι σοβαρές και ενδέχεται να επιφέρουν ισόβια κάθειρξη για συνωμοσία και δεκαετίες φυλάκισης για παραβιάσεις του νόμου περί όπλων, δήλωσε η Παρλοβέκιο.

Επεσήμανε την υπόθεσή της για την Εισαγγελία της Ανατολικής Περιφέρειας της Νέας Υόρκης πριν από χρόνια, όπου ο El Chapo επίσης δικάστηκε και καταδικάστηκε. Τώρα βρίσκεται στη μοναδική φυλακή υψίστης ασφαλείας του Γραφείου Φυλακών, στο Κολοράντο, εκτίοντας ισόβια κάθειρξη για την καταδίκη του για εγκληματική οργάνωση διακίνησης ναρκωτικών, συν 30 χρόνια για κατοχή πολυβόλου.

Η πιθανότητα δικαστικής συμφωνίας

Ένα ακόμα ερώτημα είναι αν η κυβέρνηση των ΗΠΑ θα αποδεχόταν κάποιο είδος διαπραγμάτευσης ή συμφωνίας με τον συλληφθέντα ηγέτη.

Σύμφωνα με στοιχεία των ομοσπονδιακών δικαστηρίων, η συντριπτική πλειονότητα των ομοσπονδιακών ποινικών υποθέσεων καταλήγει σε ομολογία ενοχής από τους κατηγορούμενους, είτε ως μέρος μιας συμφωνίας είτε για να αποφευχθεί η δίκη.

Μια νομική και γεωπολιτική συμφωνία θα μπορούσε να προκύψει ανά πάσα στιγμή σε σχέση με τη Βενεζουέλα, ειδικά αν αλλάξει η κατάσταση στην εξωτερική πολιτική ή αν η υπόθεση παραμείνει σε εκκρεμότητα μετά τη λήξη της προεδρίας Τραμπ.

Ωστόσο, ο Γκρέγκορι, ο οποίος εκδίκασε την υπόθεση Νοριέγκα, δήλωσε ότι η δίωξη ενός ξένου ηγέτη για διακίνηση ναρκωτικών ήταν πιθανό να οδηγήσει σε δίκη, εν μέρει λόγω της δουλειάς που προηγήθηκε για την απαγγελία κατηγοριών και τη σύλληψή του.

«Πιέζαμε συνεχώς για να οδηγηθεί η υπόθεση σε δίκη και σκόπευα να τον δικάσω», δήλωσε ο Γκρέγκορι σχετικά με την υπόθεση Νοριέγκα.

Ο συνήγορος υπεράσπισης του Μαδούρο, Μπάρι Πόλακ, ειδικός σε θέματα εθνικής ασφάλειας αρνήθηκε να σχολιάσει την υπόθεση.

Ο Πόλακ έχει μεγάλη εμπειρία σε υποθέσεις υψηλού προφίλ με πολιτική χροιά, έχοντας προηγουμένως επιλύσει την ποινική υπόθεση κατά του Τζούλιαν Ασάνζ.