Από τη Νέα Υόρκη μέχρι τη Βαγδάτη: 10+1 αρχιτεκτονικά πρότζεκτ που θα συζητηθούν πολύ το 2026

520 Fifth Avenue, Νέα Υόρκη, ΗΠΑ

Η Νέα Υόρκη δείχνει να απομακρύνεται από τους ψυχρούς γυάλινους πύργους, στρεφόμενη σε πιο «βαριά» ιστορικά πρότυπα. Ο νέος ουρανοξύστης της Πέμπτης Λεωφόρου, ύψους 305 μέτρων, αντλεί έμπνευση από το στυλ Μποζ-Αρ και τη Νέα Υόρκη της Χρυσής Εποχής. Οι αρχιτέκτονες της Kohn Pedersen Fox εμπνεύστηκαν από εμβληματικά κτήρια όπως η Δημόσια Βιβλιοθήκη της Νέας Υόρκης και ο Σταθμός Grand Central, προτείνοντας έναν ουρανοξύστη που δεν αποκόπτεται από το παρελθόν αλλά το επαναδιατυπώνει με σύγχρονους όρους.

Sagrada Familia, Βαρκελώνη, Ισπανία

Περίπου 144 χρόνια από την έναρξη της κατασκευής της, η μακροβιότερη οικοδομή του κόσμου έρχεται πιο κοντά στην ολοκλήρωσή της, καθώς φέτος αναμένεται να ολοκληρωθεί ο Πύργος του Ιησού Χριστού, η τελευταία και ψηλότερη από τις 18 σπείρες της Σαγράδα Φαμίλια, με αφορμή τα 100 χρόνια από τον θάνατο του αρχιτέκτονα Αντόνι Γκαουντί. Οι εργασίες για τις τελευταίες λεπτομέρειες, πάντως, θα συνεχιστούν μέχρι τη δεκαετία του 2030, σε ένα έργο που αποτυπώνει τη μοναδική σύνθεση γοτθικού μεγαλείου, Αρ Νουβό και μορφών εμπνευσμένων από τη φύση. Ένα μνημείο πίστης, υπομονής και αρχιτεκτονικής εμμονής.

Winter Olympic Village Milan, Μιλάνο, Ιταλία

Η πρόκληση των Ολυμπιακών Αγώνων δεν είναι μόνο η διοργάνωση, αλλά η «επόμενη μέρα». Το Χειμερινό Ολυμπιακό Χωριό του Μιλάνου, σχεδιασμένο από το γραφείο Skidmore Owings & Merrill, φιλοδοξεί να αποτελέσει υπόδειγμα βιώσιμης κληρονομιάς. Μετά τους Χειμερινούς Αγώνες του 2026, θα μετατραπεί άμεσα σε φοιτητική εστία 1.700 κλινών, σε μια πόλη με έντονη στεγαστική πίεση. Παράλληλα, αναζωογονεί μια παλιά σιδηροδρομική ζώνη, ενσωματώνοντάς την στον αστικό ιστό.

Guggenheim Abu Dhabi, Άμπου Ντάμπι, ΗΑΕ

Το Μουσείο Γκούγκενχαϊμ του Άμπου Ντάμπι αποκτά ιδιαίτερο βάρος ως το κύκνειο άσμα του αριχτέκτονα Φρανκ Γκέρι που έφυγε πρόσφατα από τη ζωή. Το κτήριο στο νησί Saadiyat, με τις σπειροειδείς και γωνιώδεις μορφές του, παραπέμπει σε εκείνο του βρίσκεται στο Μπιλμπάο, αλλά ενσωματώνει στοιχεία της μεσανατολικής αρχιτεκτονικής, όπως εσωτερικές αυλές και αναφορές στους παραδοσιακούς πύργους αερισμού που χρησιμοποιούνται σε όλη την περιοχή για την παθητική ψύξη των κτηρίων. Το εμιράτο ελπίζει σε ένα νέο «Bilbao Effect» – ένας όρος που χρησιμοποιείται πλέον κάθε φορά που ένα εμβληματικό μουσείο αναδεικνύει μια πόλη, προσελκύοντας την προσοχή, τον τουρισμό και τις επενδύσεις.

Tour F, Αμπιτζάν, Ακτή Ελεφαντοστού

Το ψηλότερο κτήριο σε όλη την Αφρική ανεγείρεται σε μια πόλη που επιδιώκει να στείλει μήνυμα σταθερότητας και φιλοδοξίας. Ο Tour F (εδώ σε φωτογραφία από τον Μάρτιο του 2025), έργο του αρχιτέκτονα Πιερ Φακουρί, ξεπερνά τα 420 μέτρα και εντάσσεται σε ένα σχέδιο αστικής αναβάθμισης δεκαετιών. Η γυάλινη πρόσοψή του, εμπνευσμένη από αφρικανικές μάσκες, λειτουργεί λιγότερο ως απάντηση σε πολεοδομικές ανάγκες και περισσότερο ως σύμβολο οικονομικής αυτοπεποίθησης σε μια μεταβαλλόμενη Δυτική Αφρική.

Shanghai Grand Opera House, Σαγκάη, Κίνα

Η Σαγκάη αποκτά τη δική της αρχιτεκτονική «σκηνή» με την Μεγάλη Όπερα που σχεδιάζει το νορβηγικό γραφείο Snøhetta. Το κτήριο, με λευκές επιφάνειες και χαμηλό προφίλ δίπλα στο ποτάμι, κορυφώνεται σε μια εντυπωσιακή σπειροειδή σκάλα (φωτογραφία) που οδηγεί σε μια ταράτσα – πλατεία, ανοιχτή στο ευρύ κοινό. Με τρεις αίθουσες παραστάσεων, φιλοδοξεί να γεφυρώσει τη δυτική και την κινεζική οπερατική παράδοση, προσφέροντας έναν ανοιχτό πολιτιστικό χώρο για την πόλη.

Obama Presidential Center, Σικάγο, ΗΠΑ

Ήταν από την αρχή σίγουρο ότι το Προεδρικό Κέντρο Ομπάμα στο πάρκο Τζάκσον, στη νότια πλευρά του Σικάγο θα γινόταν πολιτικό θέμα. Ο μαρμάρινος πύργος 68,5 μέτρων που σχεδίασαν οι αρχιτέκτονες Τοντ Γουίλιαμς και Μπίλι Τσιέν έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις, τόσο για το υψηλό κόστος όσο και για τον συμβολισμό του. Πέρα όμως από τη διαμάχη, το συγκρότημα φιλοδοξεί να λειτουργήσει ως ζωντανός δημόσιος χώρος, με βιβλιοθήκη, κήπους και έργα τέχνης, συνδέοντας την προεδρική κληρονομιά με τα κινήματα βάσης των πολιτικών δικαιωμάτων.

Lucas Museum of Narrative Art, Λος Άντζελες, ΗΠΑ

Σαν διαστημόπλοιο του «Star Wars» που προσγειώθηκε στο Exposition Park του νότιου Λος Άντζελες, το Μουσείο Αφηγηματικής Τέχνης (Τζορτζ) Λούκας είναι αφιερωμένο στην οπτική αφήγηση. Το σχέδιο του Μα Γιανγσόγκ του γραφείου MAD Architects απορρίπτει τις ευθείες γραμμές, αντλώντας έμπνευση από τη φύση και την κινεζική τοπιογραφία. Με περισσότερα από 9.290 τ.μ. εκθεσιακών χώρων, αποτελεί το σημαντικότερο έργο Κινέζου αρχιτέκτονα στις ΗΠΑ και έναν νέο πόλο πολιτισμού για την πόλη.

Melbourne Metro Tunnel, Μελβούρνη, Αυστραλία

Η μεγαλύτερη αναβάθμιση του σιδηροδρομικού δικτύου της Μελβούρνης εδώ και 40 χρόνια δεν είναι απλώς έργο υποδομής. Με κόστος 13,48 δισ. δολάρια Αυστραλίας (7,74 δισ. ευρώ), το 10ετές έργο συνδέει πολλές υπάρχουσες γραμμές του μετρό μέσω δύο παράλληλων τούνελ μήκους 9 χιλιομέτρων που εκτείνονται βαθιά – σε ορισμένα σημεία, βαθύτερα από 40 μέτρα – κάτω από το κέντρο της πόλης. Οι πέντε νέοι υπόγειοι σταθμοί (στη φωτογραφία, ο σταθμός State Library), σχεδιασμένοι από τρία αρχιτεκτονικά γραφεία, επιδιώκουν να φέρουν φως και αίσθηση δημόσιου χώρου κάτω από τη γη.

OPPO Chang An R&D Center, Ντονγκουάν, Κίνα

Η αρχιτεκτονική ακολουθεί το κεφάλαιο, και στην Κίνα της τεχνολογίας αυτό είναι εμφανές. Το τεράστιο Κέντρο Έρευνας και Ανάπτυξης Chang An της OPPO (που κατασκευάζει smartphones), σχεδιασμένο από το αμερικανικό γραφείο Kohn Pedersen Fox, εκτείνεται σε 465 στρέμματα, περιλαμβάνει 10 κτήρια και λειτουργεί σαν αυτάρκης πόλη. Κατοικίες για 6.000 υπαλλήλους, σχολεία, καταστήματα και χώροι αναψυχής συνδέονται εσωτερικά, αποτυπώνοντας το μοντέλο του εταιρικού campus ως νέας αστικής μορφής στην ψηφιακή εποχή.

Central Bank of Iraq, Βαγδάτη, Ιράκ

Το νέο κτήριο της Κεντρικής Τράπεζας του Ιράκ αποτελεί μια γλυκόπικρη επιστροφή της Ζάχα Χαντίντ στη γενέτειρά της. Η διάσημη αρχιτέκτονας, που έφυγε από τη ζωή το 2016, είχε επιβλέψει τον σχεδιασμό του πρώτου της κτιρίου στη Βαγδάτη, αλλά δεν πρόλαβε να δει ούτε την έναρξη των εργασιών. Ο πύργος ύψους 170 μέτρων δεσπόζει σε μια πόλη με χαμηλά κτήρια, που μεταμορφώνεται ραγδαία. Πέρα από αρχιτεκτονικό ορόσημο, συμβολίζει μια προσπάθεια θεσμικής σταθερότητας σε μια χώρα με τραυματικό πρόσφατο παρελθόν και έντονες συζητήσεις για τον ρόλο των κρατικών θεσμών.

Με πληροφορίες από: 11 architecture projects set to shape the world in 2026 by Oscar Holland