Βενεζουέλα: Μυστικές επαφές ΗΠΑ - Καμπέγιο πριν την ανατροπή Μαδούρο - Φόβοι αποσταθεροποίησης

Οι Αμερικανοί αξιωματούχοι προειδοποίησαν τον 62χρονο Καμπέγιο να μην χρησιμοποιήσει τις δυνάμεις ασφαλείας ή τους ένοπλους υποστηρικτές του κυβερνώντος κόμματος που ελέγχει για να στοχοποιήσει την αντιπολίτευση, σύμφωνα με το Reuters.

Ο μηχανισμός αυτός –που περιλαμβάνει τις υπηρεσίες πληροφοριών, την αστυνομία και τις ένοπλες δυνάμεις– παραμένει σε μεγάλο βαθμό άθικτος μετά την αμερικανική επιχείρηση της 3ης Ιανουαρίου.

Ο Καμπέγιο κατονομάζεται στο ίδιο αμερικανικό κατηγορητήριο για διακίνηση ναρκωτικών που επικαλέστηκε η κυβέρνηση Τραμπ για να δικαιολογήσει τη σύλληψη του Μαδούρο, ωστόσο δεν συνελήφθη στο πλαίσιο της επιχείρησης.

Οι επαφές με τον Καμπέγιο, που αφορούσαν επίσης τις κυρώσεις που του έχουν επιβληθεί από τις ΗΠΑ και το κατηγορητήριο που αντιμετωπίζει, ξεκίνησαν από τις πρώτες ημέρες της σημερινής κυβέρνησης Τραμπ και συνεχίστηκαν τις εβδομάδες που προηγήθηκαν της απομάκρυνσης του Μαδούρο, σύμφωνα με δύο πηγές. Τέσσερις πηγές ανέφεραν ότι η επικοινωνία συνεχίστηκε και μετά την ανατροπή του.

Οι συνομιλίες αυτές, που δεν είχαν δημοσιοποιηθεί έως τώρα, θεωρούνται κομβικές για τις προσπάθειες της κυβέρνησης Τραμπ να ελέγξει την κατάσταση στο εσωτερικό της Βενεζουέλας.

Σύμφωνα με πηγή που έχει ενημερωθεί για τις ανησυχίες της Ουάσινγκτον, εάν ο Καμπέγιο επιλέξει να ενεργοποιήσει τις δυνάμεις που ελέγχει, θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρή αποσταθεροποίηση, κάτι που ο Τραμπ επιδιώκει να αποφύγει, και να απειλήσει την εξουσία της προσωρινής προέδρου Ντέλσι Ροντρίγκεζ.

Δεν είναι σαφές εάν οι συνομιλίες περιλάμβαναν ζητήματα μελλοντικής διακυβέρνησης της χώρας, ούτε αν ο Καμπέγιο έλαβε υπόψη του τις αμερικανικές προειδοποιήσεις. Ο ίδιος έχει δεσμευτεί δημόσια για ενότητα με τη Ροντρίγκεζ, την οποία ο Τραμπ μέχρι στιγμής έχει επαινέσει.

Ενώ η Ροντρίγκεζ θεωρείται από τις ΗΠΑ βασικός πυλώνας της στρατηγικής Τραμπ για τη μετα-Μαδούρο εποχή, ο Καμπέγιο εκτιμάται ευρέως ότι διαθέτει τη δύναμη είτε να στηρίξει αυτά τα σχέδια είτε να τα ανατρέψει.

Σύμφωνα με άτομο που γνωρίζει τις συνομιλίες, ο Βενεζουελανός υπουργός έχει έρθει σε επαφή με την κυβέρνηση Τραμπ τόσο απευθείας όσο και μέσω μεσολαβητών. Όλες οι πηγές μίλησαν ανώνυμα λόγω της ευαισθησίας των εσωτερικών κυβερνητικών επικοινωνιών. Ο Λευκός Οίκος και η κυβέρνηση της Βενεζουέλας δεν απάντησαν άμεσα σε αιτήματα για σχόλιο.

Πιστός στον Μαδούρο και κεντρικός παίκτης εξουσίας

Ο Καμπέγιο θεωρείται εδώ και χρόνια η δεύτερη ισχυρότερη προσωπικότητα στη Βενεζουέλα. Στενός συνεργάτης του εκλιπόντος Ούγκο Τσάβες και μετέπειτα πιστός του Μαδούρο, έχει τη φήμη του βασικού εκτελεστή της κρατικής καταστολής. Αν και τόσο ο ίδιος όσο και η Ροντρίγκεζ έχουν διαδραματίσει κεντρικό ρόλο στην κυβέρνηση, τη Βουλή και το κυβερνών σοσιαλιστικό κόμμα, δεν θεωρούνται στενοί πολιτικοί σύμμαχοι.

Πρώην αξιωματικός του στρατού, ο Καμπέγιο έχει ισχυρή επιρροή στις στρατιωτικές και πολιτικές υπηρεσίες αντικατασκοπείας, οι οποίες διεξάγουν εκτεταμένη εσωτερική παρακολούθηση. Έχει επίσης συνδεθεί στενά με φιλοκυβερνητικές πολιτοφυλακές, κυρίως τα λεγόμενα «colectivos», ένοπλες ομάδες πολιτών που έχουν χρησιμοποιηθεί για επιθέσεις εναντίον διαδηλωτών.

Ο Καμπέγιο συγκαταλέγεται στους λίγους πιστούς του Μαδούρο στους οποίους η Ουάσινγκτον βασίζεται προσωρινά για τη διατήρηση της σταθερότητας, ενώ αποκτά πρόσβαση στα πετρελαϊκά αποθέματα της χώρας-μέλους του OPEC κατά τη διάρκεια μιας απροσδιόριστης μεταβατικής περιόδου.

Ωστόσο, Αμερικανοί αξιωματούχοι ανησυχούν ότι ο Καμπέγιο, λόγω του ιστορικού καταστολής και της αντιπαλότητάς του με τη Ροντρίγκεζ, θα μπορούσε να εξελιχθεί σε παράγοντα αποσταθεροποίησης.

Η Ροντρίγκεζ κινείται για να εδραιώσει την εξουσία της, τοποθετώντας πιστούς της σε καίριες θέσεις ώστε να προστατευθεί από εσωτερικές απειλές, ενώ ταυτόχρονα ανταποκρίνεται στις αμερικανικές απαιτήσεις για αύξηση της πετρελαϊκής παραγωγής, σύμφωνα με συνεντεύξεις του Reuters με πηγές στη Βενεζουέλα.

Ο Έλιοτ Έιμπραμς, πρώην ειδικός απεσταλμένος του Τραμπ για τη Βενεζουέλα, δήλωσε ότι πολλοί Βενεζουελάνοι αναμένουν την απομάκρυνση του Καμπέγιο εάν πρόκειται να προχωρήσει μια δημοκρατική μετάβαση. «Αν και όταν φύγει, οι Βενεζουελάνοι θα γνωρίζουν ότι το καθεστώς έχει πραγματικά αρχίσει να αλλάζει», είπε.

Κυρώσεις και κατηγορίες για διακίνηση ναρκωτικών

Ο Καμπέγιο βρίσκεται εδώ και χρόνια υπό αμερικανικές κυρώσεις για φερόμενη διακίνηση ναρκωτικών. Το 2020, οι ΗΠΑ προσέφεραν αμοιβή 10 εκατ. δολαρίων για πληροφορίες που θα οδηγούσαν στη σύλληψή του και τον κατηγόρησαν ως κεντρικό πρόσωπο του λεγόμενου «Cartel de los Soles», ενός δικτύου διακίνησης ναρκωτικών που, σύμφωνα με την Ουάσινγκτον, καθοδηγείται από στελέχη της βενεζουελανής κυβέρνησης.

Η αμοιβή έχει έκτοτε αυξηθεί στα 25 εκατ. δολάρια. Ο ίδιος αρνείται οποιαδήποτε εμπλοκή.

Μετά την ανατροπή του Μαδούρο, αναλυτές και πολιτικοί στην Ουάσινγκτον διερωτήθηκαν γιατί οι ΗΠΑ δεν συνέλαβαν και τον Καμπέγιο, ο οποίος αναφέρεται δεύτερος στο κατηγορητήριο του υπουργείου Δικαιοσύνης.

«Ξέρω ότι ο Ντιοσντάδο είναι πιθανότατα χειρότερος από τον Μαδούρο και χειρότερος από τη Ντέλσι», δήλωσε η Ρεπουμπλικανή βουλευτής Μαρία Ελβίρα Σαλαζάρ στο CBS στις 11 Ιανουαρίου.

Τις επόμενες ημέρες, ο Καμπέγιο καταδίκασε την αμερικανική παρέμβαση, δηλώνοντας ότι «η Βενεζουέλα δεν θα παραδοθεί». Παρ’ όλα αυτά, οι αναφορές για ελέγχους πολιτών σε σημεία ελέγχου, είτε από ένστολες δυνάμεις είτε από άτομα με πολιτικά, έχουν μειωθεί το τελευταίο διάστημα.

Τόσο ο Τραμπ όσο και η κυβέρνηση της Βενεζουέλας έχουν δηλώσει ότι πολλοί κρατούμενοι που χαρακτηρίζονται από την αντιπολίτευση και οργανώσεις δικαιωμάτων ως πολιτικοί κρατούμενοι θα αφεθούν ελεύθεροι.

Η κυβέρνηση ανέφερε ότι ο Καμπέγιο, ως υπουργός Εσωτερικών, επιβλέπει τη διαδικασία, αν και οργανώσεις δικαιωμάτων υποστηρίζουν ότι οι αποφυλακίσεις προχωρούν με εξαιρετικά αργούς ρυθμούς και ότι εκατοντάδες άνθρωποι παραμένουν άδικα κρατούμενοι.