Τέλος στην επιστροφή δειγμάτων από τον Άρη έβαλε η NASA – Ανοιχτό το πεδίο για την Κίνα

Στις 15 Ιανουαρίου η Γερουσία των ΗΠΑ ενέκρινε ένα νομοσχέδιο που ανατρέπει την απόφαση της κυβέρνησης Τραμπ να μειώσει κατά το ήμισυ τις ομοσπονδιακές δαπάνες για την επιστήμη και να περικοπεί ο προϋπολογισμός της NASA κατά σχεδόν ένα τέταρτο. Ωστόσο, το νομοσχέδιο περιέχει μια εξαίρεση: το πρόγραμμα Mars Sample Return (MSR), που υποτίθεται ότι θα επέστρεφε δείγματα πετρωμάτων που συλλέχθηκαν από το ρόβερ Perseverance και που ενδέχεται να περιέχουν αρχαία σημάδια ζωής, εξακολουθεί να είναι ακυρωμένο, αναφέρει το LiveScience.

Το πρόγραμμα MSR είχε σχεδιαστεί για να μεταφέρει στη Γη περισσότερα από 30 γεωλογικά δείγματα, ορισμένα από τα οποία προέρχονται από περιοχές που θεωρούνται ιδιαίτερα ευνοϊκές για την ανίχνευση αρχαίας μικροβιακής ζωής. Η ίδια η NASA έχει χαρακτηρίσει τον περασμένο Σεπτέμβριο ένα από τα δείγματα αυτά ως το «πιο καθαρό σημάδι ζωής» που έχει βρεθεί μέχρι σήμερα στον Άρη. Ωστόσο, δεν υπάρχει καμία βεβαιότητα ότι ζωή υπήρξε ποτέ εκεί – γεγονός που καθιστά την επιστροφή και την ανάλυση των δειγμάτων στη Γη ακόμη πιο κρίσιμη.

Δύσκολο και δαπανηρό εγχείρημα

Η επιστροφή δειγμάτων από τον Άρη ήταν εξαρχής ένα τεχνικά πολύπλοκο και εξαιρετικά δαπανηρό εγχείρημα. Το πρόγραμμα αντιμετώπισε επανειλημμένες καθυστερήσεις και διαρκώς αυξανόμενο κόστος. Ανεξάρτητη επιτροπή εκτίμησε ότι το συνολικό κόστος θα μπορούσε να φτάσει τα 11 δισεκατομμύρια δολάρια, με τα δείγματα να μην αναμένονται στη Γη πριν από το 2040.

Σε μια προσπάθεια επανεκκίνησης, η NASA είχε παρουσιάσει δύο εναλλακτικές προσεγγίσεις για τη μεταφορά των δειγμάτων: μία βασισμένη σε δοκιμασμένες τεχνολογίες προσεδάφισης (με κόστος 6,6 – 7,7 δισ.) και μία δεύτερη, λίγο οικονομικότερη, εμπορική λύση (με κόστος 5,8 – 7,1 δισ.). Η τελική επιλογή επρόκειτο να ανακοινωθεί το δεύτερο εξάμηνο του 2026. Παρ’ όλα αυτά, η χρηματοδότηση που απαιτείται για την υλοποίηση οποιουδήποτε από τα σενάρια δεν εξασφαλίστηκε.

Αν και το MSR εγκαταλείπεται, εξακολουθεί να διατίθεται περιορισμένη χρηματοδότηση για τεχνολογίες που αναπτύχθηκαν στο πλαίσιο του προγράμματος, όπως συστήματα εισόδου και προσεδάφισης, ραντάρ και φασματοσκοπία. Αυτό αφήνει ένα μικρό παράθυρο ελπίδας ότι η επιστροφή δειγμάτων θα μπορούσε να αναβιώσει στο μέλλον, έστω με διαφορετική μορφή.

Ανοιχτό πεδίο για την Κίνα

Εάν οι ΗΠΑ εγκαταλείψουν το όνειρο της επιστροφής δειγμάτων από τον Άρη, θα αφήσουν την Κίνα χωρίς ανταγωνισμό. Η αποστολή επιστροφής δειγμάτων Tianwen-3 της Κίνας στοχεύει στη συλλογή λιγότερων δειγμάτων από αυτά που έχει συλλέξει ήδη η NASA, από μια πιο προσβάσιμη αλλά λιγότερο υποσχόμενη τοποθεσία από εκείνη όπου το Perseverance έχει αναζητήσει πιθανά σημάδια ζωής. Η αποστολή Tianwen-3 έχει προγραμματιστεί να ξεκινήσει το 2028 και να επιστρέψει με πετρώματα το 2031. Αν η επιστροφή δειγμάτων από τον Άρη είναι ένας αγώνας, τότε η Κίνα θα μπορούσε να είναι έτοιμη να τον κερδίσει.