Πώς η Γροιλανδία επισκιάζει τη νέα προσπάθεια των ΗΠΑ για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία

Οι Ηνωμένες Πολιτείες, όπως αναφέρει το Politico, επιχειρούν να επαναφέρουν τη δυναμική στις συνομιλίες, μετά την κρίση γύρω από τη Γροιλανδία, η οποία φάνηκε να παραμερίζει τη συζήτηση για το μέλλον της Ουκρανίας.

Η απόφαση του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ να πραγματοποιήσει διμερή συνάντηση με τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι χθες, Πέμπτη (22/01/26) αποτέλεσε ένδειξη ανανεωμένης προσπάθειας για ειρήνη.

Οι ΗΠΑ, η Ουκρανία και η Ευρώπη έχουν σε μεγάλο βαθμό συμφωνήσει σε σχέδια αποτροπής μιας νέας ρωσικής επίθεσης μετά την επίτευξη συμφωνίας.

Παράλληλα, οι απεσταλμένοι της κυβέρνησης Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, έφτασαν το βράδυ της Πέμπτης στη Μόσχα, προκειμένου να διαπιστώσουν εάν η Ρωσία θα αποδεχθεί αυτές τις ρυθμίσεις και να γεφυρωθούν οι διαφορές στο δύσκολο ζήτημα των εδαφών.

Το πλαίσιο που διαμορφώθηκε γύρω από τη Γροιλανδία έχει δώσει στην Ουκρανία και τους συμμάχους της την ελπίδα ότι αυτός ο γύρος επαφών μπορεί να οδηγήσει σε πιο ουσιαστική πρόοδο προς τον τερματισμό των συγκρούσεων.

Δυσαρέσκεια και ρήγμα εμπιστοσύνης με τους συμμάχους

Ωστόσο, υπάρχουν ελάχιστες ενδείξεις ότι η Ρωσία έχει μεταβάλει τις απαιτήσεις της στο μεσοδιάστημα, ενώ τα «απόνερα» της κρίσης για τη Γροιλανδία παραμένουν αισθητά στις σχέσεις με τους συμμάχους.

Ευρωπαίοι και Ουκρανοί αξιωματούχοι εξέφρασαν τη δυσαρέσκειά τους για το γεγονός ότι η προσπάθεια του Τραμπ να αποκτήσει τον έλεγχο του νησιού κυριάρχησε στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός, όπου αναμενόταν ότι η Ουκρανία θα βρισκόταν στο επίκεντρο.

«Όταν οι Αμερικανοί λένε ότι απειλούνται από τη Ρωσία στη Γροιλανδία, τους απαντάμε: το καταλαβαίνουμε, αλλά ο πιο αποτελεσματικός τρόπος είναι να νικηθεί η Ρωσία στην Ουκρανία. Εκεί είναι η πρώτη γραμμή, η κοινή μας γραμμή», δήλωσε ο Ζιγκιμάντας Παβιλιονίς, Λιθουανός βουλευτής και μέλος της επιτροπής εξωτερικών υποθέσεων της χώρας του.

Ακόμη κι αν ΗΠΑ και Ευρώπη βρουν διέξοδο από την υπόθεση της Γροιλανδίας, η ζημιά θεωρείται διαρκής.

Ευρωπαίος αξιωματούχος, που μίλησε υπό τον όρο της ανωνυμίας, ανέφερε ότι υπάρχει «μεγάλη απογοήτευση και μετάνοια» για τη διαμάχη, η οποία επηρεάζει το επίπεδο εμπιστοσύνης προς τις αμερικανικές πρωτοβουλίες για την Ουκρανία.

«Δεν είναι τόσο ότι η Ευρώπη χρειάστηκε να εκτρέψει στρατιωτικούς πόρους στη Γροιλανδία, γιατί πρόκειται για μικρό μέγεθος. Είναι η απώλεια πίστης και εμπιστοσύνης στις ΗΠΑ που είναι βαθιά», σημείωσε. «Χωρίς εγγυήσεις ασφάλειας για την Ουκρανία που να έχουν επικυρωθεί από το Κογκρέσο, θα είναι δύσκολο να ληφθούν σοβαρά οποιεσδήποτε δεσμεύσεις του Τραμπ».

Στασιμότητα στις διαπραγματεύσεις και ανοιχτά αγκάθια

Δεν είναι σαφές αν οι συναντήσεις αυτής της εβδομάδας συνοδεύονται από νέες προτάσεις πέραν όσων έχει ήδη απορρίψει η Ρωσία. Ο Ζελένσκι χαρακτήρισε «καλή» τη συνάντησή του με τον Τραμπ στο Νταβός, αλλά παραδέχθηκε ότι πολλά παραμένουν στάσιμα.

«Όλοι θυμούνται την αμερικανική ταινία “Η Μέρα της Μαρμότας”, αλλά κανείς δεν θα ήθελε να ζει έτσι», είπε, περιγράφοντας την επανάληψη των ίδιων συζητήσεων επί μήνες και χρόνια. Τόνισε ότι ο Τραμπ προσπαθεί να τερματίσει τον πόλεμο, αλλά δεν αναμένει να αλλάξει τις πάγιες απόψεις του για την Ευρώπη.

Ο ίδιος ο Τραμπ δήλωσε, επιστρέφοντας στις ΗΠΑ με το Air Force One, ότι ο Ζελένσκι του είπε πως «θέλει να κάνει συμφωνία», προσθέτοντας: «Πιστεύω ότι πρέπει να την κάνει».

Ο Στιβ Γουίτκοφ ανέφερε στο Νταβός ότι οι συνομιλίες επικεντρώνονται κυρίως σε ένα –αδιευκρίνιστο– ζήτημα, το οποίο χαρακτήρισε «επιλύσιμο». Το αγκάθι της απαίτησης της Ρωσίας για παραχώρηση του Ντονμπάς, ακόμη και περιοχών που ελέγχει το Κίεβο, εξακολουθεί να βαραίνει τις διαπραγματεύσεις.

Η Ουάσινγκτον, το Κίεβο και οι Ευρωπαίοι έχουν σε γενικές γραμμές συμφωνήσει σε εγγυήσεις ασφάλειας για την Ουκρανία σε περίπτωση παύσης των εχθροπραξιών, με τον Ζελένσκι να δηλώνει ότι η συμφωνία αναμένει μόνο την υπογραφή του Τραμπ.

Παρά τις εκτιμήσεις δυτικών υπηρεσιών πληροφοριών ότι ο Βλαντίμιρ Πούτιν δεν είναι έτοιμος να τερματίσει τον πόλεμο, ο Γουίτκοφ εμφανίστηκε αισιόδοξος για έναν συμβιβασμό. Μετά τη Μόσχα, ο ίδιος και ο Κούσνερ θα μεταβούν στο Άμπου Ντάμπι για τις πρώτες τριμερείς συνομιλίες ΗΠΑ–Ρωσίας–Ουκρανίας από την έναρξη του πολέμου.

Η αμερικανική πλευρά δίνει έμφαση στα οικονομικά οφέλη μιας συμφωνίας για την Ουκρανία, επιχειρώντας να διευκολύνει δύσκολους συμβιβασμούς, ενώ παραμένει αβέβαιο αν ο Πούτιν θα αποδεχθεί την παρουσία ευρωπαϊκών στρατευμάτων στο ουκρανικό έδαφος.

«Η ευημερία είναι τεράστιος παράγοντας», δήλωσε ο Γουίτκοφ, αναφερόμενος στην ιδέα μιας ζώνης ελεύθερων δασμών στην Ουκρανία. Ο Ζελένσκι, από την πλευρά του, υπογράμμισε ότι η πίεση πρέπει να αυξηθεί προς τη Μόσχα: «Οι Ρώσοι πρέπει να είναι έτοιμοι για συμβιβασμό. Όλοι πρέπει να είναι έτοιμοι, όχι μόνο η Ουκρανία».