Το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble καταγράφει τις τελευταίες πνοές ενός άστρου που πεθαίνει

Newsroom

Τρίτη, 17 Φεβρουαρίου 2026 18:40

Το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble καταγράφει τις τελευταίες πνοές ενός άστρου που πεθαίνει — Η νέα εικόνα του Νεφελώματος του Αυγού από το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble
NASA, ESA, Bruce Balick (UWashington)

Στον αστερισμό του Κύκνου, περίπου 1.000 έτη φωτός από τη Γη, ένα άστρο ζει τις τελευταίες του στιγμές, χαρίζοντας ταυτόχρονα ένα από τα πιο εντυπωσιακά ουράνια θεάματα που έχουν καταγραφεί.

Το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble της NASA απαθανάτισε με εξαιρετική λεπτομέρεια την τελική φάση της ζωής ενός άστρου παρόμοιου με τον Ήλιο στο Νεφέλωμα του Αυγού, αναφέρει το Space.com.

Το νεφέλωμα πήρε το όνομά του επειδή στο κέντρο του βρίσκεται ο «κρόκος», δηλαδή το άστρο που πεθαίνει, ενώ γύρω του εκτείνεται το «ασπράδι», ένα περίβλημα από αέρια και σκόνη.

Σε αντίθεση με πολλά άλλα νεφελώματα που λάμπουν λόγω της ιονισμένης ύλης τους, το φως εδώ προέρχεται από το ίδιο το άστρο, το οποίο διαπερνά τα κενά στο πυκνό νέφος σκόνης. Δύο ισχυρές δέσμες φωτός ξεπηδούν προς τα έξω, σχηματίζοντας κυματιστές καμπύλες και συμμετρικά μοτίβα.

Γιατί το Νεφέλωμα του Αυγού είναι σπάνιο

Το Νεφέλωμα του Αυγού αποτελεί ένα σπάνιο παράδειγμα προ-πλανητικού νεφελώματος, δηλαδή μιας μεταβατικής φάσης πριν από τη δημιουργία ενός πλανητικού νεφελώματος. Ενώ τα πλανητικά νεφελώματα δεν έχουν καμία άμεση σχέση με τους πλανήτες, παρέχουν το αρχικό υλικό για μελλοντικά αστρικά συστήματα που έχουν πλανήτες, όπως το δικό μας. Σύμφωνα με τη NASA, το συγκεκριμένο νεφέλωμα είναι το νεότερο και πλησιέστερο του είδους του που έχει ανακαλυφθεί.

Η πλήρης εικόνα του Νεφελώματος του Αυγού που έδωσε στη δημοσιότητα η NASA
NASA, ESA, Bruce Balick (UWashington)

Επειδή το προ-πλανητικό στάδιο διαρκεί μόλις μερικές χιλιάδες χρόνια – ένα ελάχιστο χρονικό διάστημα σε αστρονομικούς όρους –το Νεφέλωμα του Αυγού δίνει στους επιστήμονες την ευκαιρία να παρακολουθήσουν τη διαδικασία σχεδόν σε πραγματικό χρόνο. Καθώς το άστρο στο κέντρο συνεχίζει να θερμαίνεται, θα αρχίσει να ιονίζει τα αέρια που το περιβάλλουν, μετατρέποντας το προ-πλανητικό νεφέλωμα σε πλήρως ανεπτυγμένο πλανητικό νεφέλωμα που θα λάμπει από μόνο του.

Μια ανεξήγητη διαδικασία

Οι πρώτες παρατηρήσεις έχουν επικεντρωθεί στα συμμετρικά μοτίβα του νεφελώματος. Η τάξη και η γεωμετρία τους υποδηλώνουν ότι δεν προήλθαν από μια βίαιη έκρηξη σουπερνόβα, αλλά πιθανότατα από διαδοχικές εκτινάξεις υλικού από τον πλούσιο σε άνθρακα πυρήνα του άστρου, διαδικασία που παραμένει εν μέρει ανεξήγητη. Συνδυάζοντας παλαιότερες και νεότερες εικόνες από το Hubble, οι ερευνητές έχουν πλέον δημιουργήσει το πιο λεπτομερές «πορτρέτο» του νεφελώματος μέχρι σήμερα, αποκαλύπτοντας τη στρωματοποιημένης δομής του και προσφέροντας νέα στοιχεία για τον κύκλο ζωής των άστρων.