ΚΟΣΜΟΣ

ΗΠΑ - Ιράν και... Ισραήλ όλο και πιο κοντά στον πόλεμο: Δεν φαίνεται διπλωματική λύση στον ορίζοντα

ΗΠΑ - Ιράν και... Ισραήλ όλο και πιο κοντά στον πόλεμο: Δεν φαίνεται διπλωματική λύση στον ορίζοντα

Αεροπλάνο απογειώνεται από το αεροπλανοφόρο Λίνκολν (ΦΩΤΟ ΑΡΧΕΙΟΥ)

Mass Communication Specialist Seaman Michael Singley/US Navy via AP

Ολοένα και περισσότερες είναι οι ενδείξεις ότι οι ΗΠΑ βρίσκονται πολύ κοντά σε έναν πόλεμο στο Ιράν, κάτι που μαρτυρούν οι κινήσεις τόσο σε διπλωματικό επίπεδο, όσο και στο πεδίο. Με βάση τις πληροφορίες που κυκλοφόρησαν το βράδυ της Τετάρτης (18/2), οι συζητήσεις έχουν σχεδόν αποτύχει με τις δύο εμπλεκόμενες πλευρές, αλλά και το Ισραήλ να δείχνουν ότι προετοιμάζουν τα επόμενα βήματα. 

Το Ισραήλ έχει αυξήσει το επίπεδο συναγερμού και εντείνει τις στρατιωτικές προετοιμασίες εν μέσω αυξανόμενων ενδείξεων για πιθανή κοινή επίθεση ΗΠΑ - Ισραήλ στο Ιράν τις επόμενες ημέρες, δήλωσαν δύο ισραηλινές πηγές στο CNNi.

Το Ισραήλ εδώ και εβδομάδες ήταν επιφυλακτικό σχετικά με τις διαπραγματεύσεις ΗΠΑ-Ιράν και επιτάχυνε τον επιχειρησιακό και αμυντικό του σχεδιασμό παρά την πρόοδο που σημειώθηκε στον δεύτερο γύρο συνομιλιών, σύμφωνα με τις πηγές, μία εκ των οποίων είναι στρατιωτικός αξιωματούχος.

Η πιθανή επίθεση, εάν εγκριθεί από τον Πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, αναμένεται να ξεπεράσει τον 12ήμερο πόλεμο τον Ιούνιο και θα περιλαμβάνει συντονισμένες επιθέσεις τόσο από τις ΗΠΑ όσο και από το Ισραήλ, ανέφερε μία από τις πηγές. Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου πραγματοποίησε αρκετές ειδικές διαβουλεύσεις ασφαλείας αυτή την εβδομάδα για να αξιολογήσει την ετοιμότητα και τον συντονισμό, πρόσθεσαν οι πηγές.

«Είμαστε πολύ πιο κοντά από ό,τι ήμασταν πριν (σε μια επίθεση)», δήλωσε σήμερα ο πρώην επικεφαλής των ισραηλινών στρατιωτικών πληροφοριών, Άμος Γιαντλίν. Μιλώντας στο ισραηλινό κανάλι 12, πρόσθεσε ότι ενώ παρευρέθηκε στη Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου την περασμένη εβδομάδα, «θα το σκεφτόμουν δύο φορές να πετάξω αυτό το Σαββατοκύριακο».

Εν τω μεταξύ, η Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων και Άμυνας του ισραηλινού κοινοβουλίου πραγματοποίησε ενημέρωση κεκλεισμένων των θυρών με τον αρχηγό της Διοίκησης Εσωτερικού Μετώπου του ισραηλινού στρατού. Ο πρόεδρος της επιτροπής, Μπόαζ Μπίσμουθ, δήλωσε ότι «βρισκόμαστε σε δύσκολες μέρες απέναντι στο Ιράν» και ότι η κυβέρνηση και το κοινό «προετοιμάζονται για οποιοδήποτε σενάριο» αντιπαράθεσης.

Το Ιράν εξέδωσε ΝΟΤΑΜ για εκτοξεύσεις πυραύλων

Την ίδια ώρα, το Ιράν εξέδωσε ανακοίνωση προς τους πιλότους (ΝΟΤΑΜ) ότι προγραμματίζει εκτοξεύσεις πυραύλων σε περιοχές στο νότιο τμήμα της χώρας την Πέμπτη, σύμφωνα με την ιστοσελίδα της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας των ΗΠΑ (FAA) την Τετάρτη, όπως μετέδωσε το πρακτορείο Reuters.

Ενισχύει πυρηνικές εγκαταστάσεις

Παράλληλα, το Ιράν ενισχύει με γοργούς ρυθμούς αρκετές από τις πυρηνικές του εγκαταστάσεις, χρησιμοποιώντας σκυρόδεμα και μεγάλες ποσότητες χώματος για να θάψει βασικές τοποθεσίες εν μέσω αμερικανικής στρατιωτικής πίεσης, σύμφωνα με νέες δορυφορικές εικόνες και ανάλυση του Ινστιτούτου Επιστήμης και Διεθνούς Ασφάλειας.

Οι διπλωματικές προσπάθειες μπορεί να βρίσκονται σε εξέλιξη, με τις Ηνωμένες Πολιτείες να αναμένουν να λάβουν προτάσεις από το Ιράν τις επόμενες δύο εβδομάδες, όμως αυτό μπορεί να μην σημαίνει και τίποτα.

Σε μια πυρηνική εγκατάσταση γνωστή ως «Taleghan 2» στο στρατιωτικό συγκρότημα Parchin, περίπου 30 χλμ. νοτιοανατολικά της Τεχεράνης, δορυφορικές εικόνες από τις 13 Φεβρουαρίου δείχνουν ότι το Ιράν έχει ολοκληρώσει μια τσιμεντένια σαρκοφάγο γύρω από το χώρο και τώρα την καλύπτει με χώμα, σύμφωνα με το ινστιτούτο, ένα think tank με έδρα την Ουάσινγκτον που επικεντρώνεται στη μη διάδοση των πυρηνικών όπλων.

«Η εγκατάσταση μπορεί σύντομα να γίνει ένα εντελώς αγνώριστο καταφύγιο, παρέχοντας σημαντική προστασία από αεροπορικές επιδρομές», προειδοποίησε την Τρίτη ο πρόεδρος του ISIS, Ντέιβιντ Όλμπραϊτ, σε ανάρτησή του στο X.

Πρόσθετες δορυφορικές εικόνες από τις 10 Φεβρουαρίου δείχνουν προσπάθειες σκλήρυνσης και αμυντικής ενίσχυσης δύο εισόδων σηράγγων κάτω από ένα βουνό περίπου δύο χιλιόμετρα (1,2 μίλια) από την πυρηνική εγκατάσταση Νατάνζ, νότια της Τεχεράνης, ανέφερε το ISIS. Είναι μία από τις πυρηνικές εγκαταστάσεις που βομβαρδίστηκαν από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ τον Ιούνιο του περασμένου έτους.

Στο πυρηνικό συγκρότημα της Ισφαχάν, ένα άλλο εργοστάσιο εμπλουτισμού ουρανίου βομβαρδίστηκε από τις ΗΠΑ , δορυφορικές εικόνες από τις 8 Φεβρουαρίου δείχνουν τις προσπάθειες του Ιράν να κρύψει τις εισόδους των σηράγγων.

Ωστόσο, δεν ήταν άμεσα σαφές πόσο αποτελεσματικά θα ήταν τέτοια μέτρα σε περίπτωση ισχυρών αεροπορικών επιδρομών, με βάση τις υπάρχουσες πληροφορίες.

Θα μοιάζει περισσότερο με ολοκληρωτικό πόλεμο

Παράλληλα, το αμερικανικό ειδησεογραφικό δίκτυο Axios, διακρίνει ότι δεν είναι ορατή μια συμφωνία μέσω της διπλωματικής οδού. Σύμφωνα με πηγές που επικαλείται το Axios, μια στρατιωτική επιχείρηση των Ηνωμένων Πολιτειών στο Ιράν θα ήταν πιθανότατα μια μαζική εκστρατεία διάρκειας εβδομάδων, που θα έμοιαζε περισσότερο με έναν ολοκληρωτικό πόλεμο παρά με τη στοχευμένη επιχείρηση του περασμένου μήνα στη Βενεζουέλα.

Οι πηγές σημείωσαν ότι πιθανότατα θα πρόκειται για κοινή επίθεση των ΗΠΑ και του Ισραήλ, με πολύ ευρύτερο πεδίο εφαρμογής και πολύ πιο υπαρξιακά χαρακτηριστικά για το καθεστώς της Τεχεράνης συγκριτικά με τον πόλεμο των 12 ημερών τον περασμένο Ιούνιο.

Ένας τέτοιας εμβέλειας πόλεμος θα είχε δραματική επίδραση σε ολόκληρη την περιοχή και σημαντικές συνέπειες για τα τρία χρόνια που απομένουν στην κυβέρνηση Τραμπ. Με την προσοχή του Κογκρέσου και των πολιτών στραμμένη σε άλλα θέματα, σήμερα υπάρχει ελάχιστη δημόσια συζήτηση σχετικά με το ενδεχόμενο στρατιωτικής επέμβασης των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή.

«Δε φαίνεται πιθανή» μια συμφωνία

Όπως αναφέρει το δημοσίευμα, ο Τραμπ έφτασε κοντά στο να δώσει εντολή επίθεσης στο Ιράν στις αρχές Ιανουαρίου εν μέσω της μαζικής καταστολής των αντικαθεστωτικών διαδηλώσεων. Ωστόσο, όταν η ευκαιρία χάθηκε, η κυβέρνηση υιοθέτησε διττή προσέγγιση: διαπραγματεύσεις για τα πυρηνικά σε συνδυασμό με μαζική ενίσχυση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στη Μέση Ανατολή.

Με βάση τα όσα αναφέρει το Axios, αυτή τη στιγμή μια συμφωνία δε φαίνεται πιθανή.

Οι σύμβουλοι του Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ και Στιβ Γουίτκοφ, συναντήθηκαν με τον υπουργό Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί -τρεις ώρες- στη Γενεύη την Τρίτη. Αν και οι δύο πλευρές δήλωσαν ότι οι συνομιλίες «έκαναν πρόοδο», οι διαφορές είναι μεγάλες και οι Αμερικανοί αξιωματούχοι δεν είναι αισιόδοξοι για την επίτευξη συμφωνίας.

Ο αντιπρόεδρος Βανς δήλωσε στο Fox News ότι οι συνομιλίες «πήγαν καλά» από μία άποψη, αλλά «από την άλλη ήταν πολύ σαφές ότι ο πρόεδρος έχει θέσει ορισμένα όρια που οι Ιρανοί δεν είναι ακόμη διατεθειμένοι να αναγνωρίσουν και να επεξεργαστούν».

Ο Βανς κατέστησε σαφές ότι ενώ ο Τραμπ επιθυμεί μια συμφωνία θα μπορούσε να αποφασίσει πως η διπλωματία έχει «φτάσει στο τέλος της».

Δεν είναι μπλόφα η μεγάλη στρατιωτική ανάπτυξη

Η αρμάδα του Τραμπ στην ευρύτερη περιοχή έχει μεγαλώσει και περιλαμβάνει δύο αεροπλανοφόρα, δεκάδες πολεμικά πλοία, εκατοντάδες μαχητικά αεροσκάφη και πολλαπλά συστήματα αεροπορικής άμυνας. Μέρος αυτής της δύναμης πυρός βρίσκεται ακόμη καθ’ οδόν.

Περισσότερες από 150 πτήσεις μεταφοράς στρατιωτικού φορτίου έχουν μεταφέρει αμερικανικά οπλικά συστήματα και πυρομαχικά στη Μέση Ανατολή. Μόνο τις τελευταίες 24 ώρες άλλα 50 μαχητικά αεροσκάφη -F-35, F-22 και F-16- κατευθύνθηκαν προς την περιοχή.

Ο πόλεμος θα μπορούσε να ξεσπάσει νωρίτερα και να είναι πολύ μεγαλύτερος από ό,τι εκτιμάται, αναφέρουν οι πηγές.

Η στρατιωτική και ρητορική κλιμάκωση του Τραμπ αλλά και ευρύτερα της αμερικανικής κυβέρνησης καθιστά δύσκολη πλέον μια υποχώρηση χωρίς σημαντικές παραχωρήσεις από το Ιράν, τουλάχιστον, σχετικά με το πυρηνικό του πρόγραμμα.

Οι σύμβουλοι του Αμερικανού προέδρου δεν θεωρούν αυτήν την τεράστια στρατιωτική ανάπτυξη μπλόφα. «Με τον Τραμπ, όλα είναι πιθανά. Όμως, όλα τα σημάδια δείχνουν ότι θα πατήσει τη σκανδάλη αν οι διαπραγματεύσεις αποτύχουν», αναφέρει το δημοσίευμα.

Πιέσεις από το Ισραήλ

Η ισραηλινή κυβέρνηση - η οποία πιέζει για ένα μαξιμαλιστικό σενάριο που στοχεύει στην αλλαγή καθεστώτος καθώς και στα πυρηνικά και πυραυλικά προγράμματα του Ιράν — προετοιμάζεται για ένα σενάριο πολέμου εντός ημερών, σύμφωνα με δύο Ισραηλινούς αξιωματούχους.

Παράλληλα, αμερικανικές πηγές ανέφεραν στο Axios ότι οι ΗΠΑ μπορεί να χρειαστούν περισσότερο χρόνο. Ο γερουσιαστής Λίντσεϊ Γκράχαμ δήλωσε ότι οι επιθέσεις μπορεί να απέχουν ακόμη εβδομάδες. Άλλες όμως λένε ότι το χρονοδιάγραμμα θα μπορούσε να είναι συντομότερο.

Εν κατακλείδι το δημοσίευμα αναφέρει πως δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι μια διπλωματική πρόοδος με το Ιράν είναι στον ορίζοντα. Υπάρχουν όμως όλο και περισσότερες ενδείξεις ότι ένας πόλεμος είναι κοντά...