Γιατί ο Τραμπ εξετάζει τώρα σενάριο «περιορισμένης επίθεσης» κατά του Ιράν

Το σενάριο, όπως αναφέρει η Wall Street Journal, προβλέπει ένα πρώτο, ελεγχόμενης κλίμακας χτύπημα ως μέσο πίεσης, με ανοιχτό το ενδεχόμενο κλιμάκωσης εάν η ιρανική ηγεσία δεν συμμορφωθεί.

Σύμφωνα με πρόσωπα που έχουν γνώση των διαβουλεύσεων, το αρχικό πλήγμα –εφόσον εγκριθεί– θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί ακόμη και εντός ημερών και να στοχεύσει περιορισμένο αριθμό στρατιωτικών ή κυβερνητικών εγκαταστάσεων.

Εάν το Ιράν αρνηθεί να τερματίσει τον πυρηνικό εμπλουτισμό, οι ΗΠΑ ενδέχεται να προχωρήσουν σε ευρείας κλίμακας εκστρατεία κατά υποδομών του καθεστώτος, με πιθανό στόχο ακόμη και την ανατροπή της ηγεσίας στην Τεχεράνη.

Η επιλογή ενός «μικρού αρχικού χτυπήματος», που δεν είχε δημοσιοποιηθεί μέχρι σήμερα, υποδηλώνει ότι ο Αμερικανός πρόεδρος εξετάζει τη χρήση στρατιωτικής ισχύος όχι μόνο ως αντίποινα για τη μη επίτευξη συμφωνίας, αλλά και ως μοχλό επιβολής μιας συμφωνίας ευνοϊκής για την Ουάσιγκτον.

Κατά μία από τις πηγές, ο Τραμπ θα μπορούσε να υιοθετήσει στρατηγική σταδιακής κλιμάκωσης: να ξεκινήσει με περιορισμένες επιθέσεις και να αυξάνει την ένταση μέχρι το ιρανικό καθεστώς είτε να διαλύσει το πυρηνικό του πρόγραμμα είτε να καταρρεύσει.

Παραμένει ασαφές πόσο σοβαρά εξετάζει το συγκεκριμένο σενάριο, έπειτα από εβδομάδες εσωτερικών συζητήσεων, αν και ανώτεροι συνεργάτες του το έχουν παρουσιάσει επανειλημμένα. Το τελευταίο διάστημα, οι συζητήσεις φαίνεται να στρέφονται περισσότερο προς ευρύτερες στρατιωτικές επιχειρήσεις.

Την Πέμπτη, ο Τραμπ δήλωσε ότι θα αποφασίσει για τις επόμενες κινήσεις του έναντι του Ιράν μέσα σε δέκα ημέρες, ενώ αργότερα διευκρίνισε πως το χρονικό περιθώριο δεν θα ξεπεράσει τις δύο εβδομάδες.

«Θα κάνουμε συμφωνία ή θα πάρουμε συμφωνία με τον έναν ή τον άλλον τρόπο», ανέφερε. Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, Άννα Κέλι, απέφυγε να τοποθετηθεί για τα πιθανά σενάρια, τονίζοντας ότι «μόνο ο πρόεδρος Τραμπ γνωρίζει τι μπορεί ή δεν μπορεί να κάνει».

Το διπλωματικό αδιέξοδο και τα σενάρια κλιμάκωσης

Ο Αμερικανός πρόεδρος δεν έχει ακόμη λάβει οριστική απόφαση για στρατιωτική ενέργεια.

Στο τραπέζι βρίσκονται επιλογές που κυμαίνονται από εβδομαδιαία εκστρατεία βομβαρδισμών με στόχο την αλλαγή καθεστώτος έως περιορισμένης κλίμακας επιθέσεις σε κυβερνητικές και στρατιωτικές εγκαταστάσεις. Αμερικανοί αξιωματούχοι και αναλυτές προειδοποιούν ότι μια τέτοια κίνηση θα μπορούσε να πυροδοτήσει ιρανικά αντίποινα, οδηγώντας τις ΗΠΑ σε ευρύτερη στρατιωτική εμπλοκή στη Μέση Ανατολή και θέτοντας σε κίνδυνο περιφερειακούς συμμάχους.

Η συζήτηση περί «περιορισμένου πλήγματος» θυμίζει αντίστοιχη εσωτερική διαβούλευση κατά την πρώτη προεδρική θητεία του Τραμπ, όταν εξεταζόταν ένα λεγόμενο «bloody nose» χτύπημα κατά της Βόρεια Κορέα.

Το 2018, εν μέσω οξυμένης πυρηνικής ρητορικής μεταξύ Ουάσιγκτον και Πιονγκγιάνγκ, η αμερικανική κυβέρνηση είχε μελετήσει προληπτική, περιορισμένη επίθεση για να καταδείξει την αποφασιστικότητά της ως προς τον τερματισμό του πυρηνικού προγράμματος. Τελικά, ο Τραμπ επέλεξε τη διπλωματική οδό και συναντήθηκε τρεις φορές με τον ηγέτη της χώρας, Κιμ Γιονγκ Ουν, χωρίς όμως να επιτευχθεί συμφωνία για εγκατάλειψη των πυρηνικών όπλων.

Σε διπλωματικό επίπεδο, ανώτεροι Αμερικανοί αξιωματούχοι συναντήθηκαν αυτή την εβδομάδα με Ιρανούς ομολόγους τους. Οι ΗΠΑ επιδιώκουν τον πλήρη τερματισμό του πυρηνικού προγράμματος της Τεχεράνης, καθώς και περιορισμούς στο βαλλιστικό της πρόγραμμα και στη στήριξη περιφερειακών ένοπλων οργανώσεων. Το Ιράν απορρίπτει μια συνολική συμφωνία και έχει μέχρι στιγμής προσφέρει περιορισμένες παραχωρήσεις, επαναλαμβάνοντας ότι δεν έχει επιδιώξει ποτέ την απόκτηση πυρηνικού όπλου.

Το αδιέξοδο, το οποίο Αμερικανοί αξιωματούχοι εκτιμούν ολοένα και περισσότερο ότι δύσκολα θα αρθεί, σε συνδυασμό με τη στρατιωτική ενίσχυση των ΗΠΑ στην περιοχή, αυξάνει τις πιθανότητες στρατιωτικής δράσης.

Απειλές από την Τεχεράνη και ενίσχυση των αμερικανικών δυνάμεων

Ιρανοί αξιωματούχοι έχουν προειδοποιήσει ότι θα απαντήσουν «με μέγιστη ισχύ» σε οποιοδήποτε επίπεδο αμερικανικής επίθεσης. Σε σειρά αναρτήσεων την Τρίτη, ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Αλί Χαμενεΐ, υποστήριξε ότι οι ιρανικές δυνάμεις μπορούν να βυθίσουν αμερικανικό αεροπλανοφόρο και να πλήξουν τον αμερικανικό στρατό «τόσο σκληρά που να μην μπορέσει να σηκωθεί ξανά».

Η Τεχεράνη εμφανίζεται επιφυλακτική απέναντι στα χρονοδιαγράμματα που θέτει η Ουάσιγκτον. Πέρυσι, ο Λευκός Οίκος είχε δώσει διορία δύο εβδομάδων για την επίτευξη παρόμοιας συμφωνίας. Ωστόσο, λίγες ημέρες αργότερα, βομβαρδιστικά B-2 έπληξαν τρεις ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις, καθυστερώντας την πρόοδο του προγράμματος.

Τις τελευταίες ημέρες, οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν ενισχύσει περαιτέρω τη στρατιωτική τους παρουσία στη Μέση Ανατολή. Σύμφωνα με δεδομένα παρακολούθησης πτήσεων και Αμερικανό αξιωματούχο, μαχητικά αεροσκάφη F-35 και F-22 κατευθύνονται προς την περιοχή.

Ένα δεύτερο αεροπλανοφόρο, εξοπλισμένο με επιθετικά και αεροσκάφη ηλεκτρονικού πολέμου, βρίσκεται καθ’ οδόν, ενώ αναμένονται και αεροσκάφη διοίκησης και ελέγχου, κρίσιμα για τον συντονισμό ευρείας αεροπορικής εκστρατείας. Παράλληλα, κρίσιμα συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας έχουν αναπτυχθεί στην περιοχή τις τελευταίες εβδομάδες.