Η NASA εγκαταλείπει σχεδόν έτοιμο διαστημικό σταθμό για να τον μετατρέψει σε σεληνιακή βάση

Η αλλαγή αυτή εντάσσεται σε μια ευρύτερη αναδιάρθρωση του προγράμματος Artemis, η οποία περιλαμβάνει και σχέδια για μια πυρηνοκίνητη αποστολή προς τον Άρη. Τα παραπάνω ανακοινώθηκαν την Τρίτη (24/3) από τον επικεφαλής της NASA, Τζάρεντ Άιζακμαν. Σύμφωνα με τον ίδιο, η νέα στρατηγική αποσκοπεί στην ταχύτερη και πιο ουσιαστική εδραίωση ανθρώπινης παρουσίας πέρα από τη Γη, καθώς οι ΗΠΑ επιδιώκουν να αποκτήσουν σταθερό προβάδισμα στη Σελήνη πριν η Κίνα στείλει τους δικούς της αστροναύτες εκεί, γύρω στο 2030.

Σεληνιακή βάση 20 δισ. δολαρίων

Στο πλαίσιο του νέου σχεδίου, η NASA σκοπεύει να χρησιμοποιήσει τμήματα και εξοπλισμό του εγκαταλειμμένου πλέον Lunar Gateway για την κατασκευή μιας μόνιμης βάσης στη Σελήνη, έργο με εκτιμώμενο κόστος 20 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Παράλληλα, προβλέπεται η ανάπτυξη περισσότερων ρομποτικών σκαφών προσεδάφισης, ενός στόλου drones και των πρώτων υποδομών για αξιοποίηση πυρηνικής ενέργειας στη σεληνιακή επιφάνεια μέσα στα επόμενα χρόνια.

Όπως αναφέρει ο Independent, ο Άιζακμαν συνέκρινε τη νέα αυτή προσέγγιση με τη λογική του προγράμματος Apollo, υποστηρίζοντας ότι η σταδιακή διαδικασία μάθησης, δοκιμών και μείωσης του ρίσκου είναι εκείνη που επέτρεψε στις ΗΠΑ να πετύχουν το σχεδόν ακατόρθωτο τη δεκαετία του 1960.

Στον Άρη με πυρηνική πρόωση

Την ίδια ώρα, η NASA γνωστοποίησε ότι σχεδιάζει να εκτοξεύσει πριν από το τέλος του 2028 ένα νέο σκάφος με την ονομασία Space Reactor Freedom προς τον Άρη. Η αποστολή αυτή θα λειτουργήσει ως επίδειξη προηγμένης πυρηνικής ηλεκτρικής πρόωσης στο βαθύ διάστημα, με τη διαστημική υπηρεσία να τη χαρακτηρίζει σημαντικό βήμα για τη μετάβαση των τεχνολογιών πυρηνικής ενέργειας και πρόωσης από το εργαστήριο στο πραγματικό διαστημικό πεδίο. Όταν το σκάφος φτάσει στον Άρη, προβλέπεται να αναπτύξει και ελικόπτερα για εξερεύνηση της επιφάνειας.

Η ανατροπή με την εγκατάλειψη του σταθμού

Η εγκατάλειψη του Lunar Gateway, μεγάλου τμήματος του οποίου είχε ήδη κατασκευαστεί από εργολάβους όπως η Northrop Grumman και η Lanteris Space Systems, προκαλεί πάντως αβεβαιότητα για τον ρόλο βασικών διεθνών εταίρων της NASA στο πρόγραμμα Artemis, όπως η Ιαπωνία, ο Καναδάς και ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος (ESA). Οι εταίροι αυτοί είχαν δεσμευθεί να συνεισφέρουν εξαρτήματα για τον τροχιακό σταθμό.

Ο επικεφαλής του ESA, Γιόζεφ Άσμπαχερ, ανέφερε ότι θα μελετήσει τα νέα σχέδια και θα συνεχίσει τις επαφές με τη NASA. Από την πλευρά του, ο Άιζακμαν δήλωσε τα εξής:

«Παρά τις πολύ πραγματικές προκλήσεις σε επίπεδο υλικού και χρονοδιαγράμματος, μπορούμε να αξιοποιήσουμε τον εξοπλισμό και τις δεσμεύσεις των διεθνών εταίρων για να υποστηρίξουμε τους στόχους του προγράμματος στην επιφάνεια της Σελήνης».

Αρχικά, ο Lunar Gateway είχε σχεδιαστεί ως ερευνητική πλατφόρμα αλλά και ως ενδιάμεσος σταθμός μεταφοράς, από τον οποίο οι αστροναύτες θα επιβιβάζονταν σε σκάφη καθόδου για να φτάσουν στη σεληνιακή επιφάνεια. Με βάση τον τωρινό σχεδιασμό, η NASA εξακολουθεί να στοχεύει σε επανδρωμένη προσεδάφιση στη Σελήνη το 2028 με το πρόγραμμα Artemis.

Οι αποφάσεις αυτές αναδιαμορφώνουν συμβόλαια δισεκατομμυρίων δολαρίων στο πλαίσιο του Artemis και ασκούν νέα πίεση στις εμπλεκόμενες εταιρείες, την ώρα που ο ανταγωνισμός με την Κίνα εντείνεται και η επιστροφή στη Σελήνη αποκτά όλο και πιο έντονο γεωπολιτικό χαρακτήρα.