Απολίθωμα αποκαλύπτει μια μοιραία μονομαχία μεταξύ των τιτάνων των ωκεανών πριν από 80 εκατ. χρόνια

Οι ωκεανοί που κάλυπταν τη Βόρεια Αμερική κατά την Κρητιδική περίοδο ήταν γεμάτοι ζωή. Τεράστια ψάρια και μεγάλα θαλάσσια ερπετά κυριαρχούσαν στη Δυτική θαλάσσια οδό. Ιδιαίτερο απολίθωμα προσφέρει σπάνια στοιχεία για τη σχέση των κορυφαίων αρπακτικών.

Το «σφηνωμένο» δόντι

Οι ερευνητές βρήκαν σπουδαίο κρυμμένο στοιχείο σε συρτάρι δειγμάτων στο Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Field στο Σικάγο. Το απολίθωμα, ενός Πολυκότυλου δεινοσαύρου μήκους τεσσάρων μέτρων από την Αλαμπάμα, περιείχε ένα απροσδόκητο χαρακτηριστικό: ένα μεγάλο δόντι σφηνωμένο σε έναν από τους σπονδύλους του λαιμού του.

Ο καθηγητής Κρίστοφερ Μπρότσου από το Τμήμα Γεωλογικών και Περιβαλλοντικών Επιστημών του Πανεπιστημίου της Αϊόβα εντόπισε για πρώτη φορά το δείγμα ενώ έκανε ένα διάλειμμα μετά από μελέτη απολιθωμένων κροκοδείλων.

«Μερικές φορές κοιτάζω άλλο υλικό για να δω αν υπάρχει κάτι που μπορώ να δείξω στα μαθήματά μου, και τότε είδα τον δαγκωμένο σπόνδυλο», είπε ο Μπρότσου.

Ένα κρυφό στοιχείο αποκαλύπτεται χάρη στην τεχνολογία

Η δύναμη του δαγκώματος, μαζί με τα εκατομμύρια χρόνια ταφής, άφησαν το δόντι θρυμματισμένο και στα δύο άκρα και σφηνωμένο σφιχτά μέσα στο οστό. Για να προσδιορίσουν ποιο ζώο το άφησε πίσω του, οι ερευνητές στράφηκαν στην προηγμένη απεικόνιση.

Χρησιμοποίησαν αξονική τομογραφία (CT) για να εξετάσουν την εσωτερική δομή του απολιθώματος χωρίς να το καταστρέψουν. Δύο προπτυχιακοί φοιτητές στο Πανεπιστήμιο του Τενεσί, στο Νόξβιλ, ο Μάιλς Μέιχολ και η Έμμα Στάλκερ, δημιούργησαν ένα τρισδιάστατο μοντέλο του δοντιού. Η εργασία τους αναγνώρισε τον δεινόσαυρο Ξιφακτίνο, ένα μεγάλο οστεώδες αρπακτικό.

«Μερικές φορές έχουμε αυτές τις έμμονες ιδέες στο κεφάλι μας για το ποιος είναι ο κορυφαίος θηρευτής και ποιος μπορεί να βρίσκεται ένα ή δύο σκαλοπάτια πιο κάτω στην τροφική αλυσίδα», δήλωσε η επικεφαλής συγγραφέας και παλαιοντολόγος Στέφανι Ντράμχελερ, αναπληρώτρια καθηγήτρια στο Τμήμα Γης, Περιβάλλοντος και Πλανητικών Επιστημών στο Πανεπιστήμιο της Τενεσί.

«Αυτό το απολίθωμα είναι μια καλή υπενθύμιση ότι η φύση σπάνια είναι τόσο ξεκάθαρη και λιτή».

Θηρευτής ή Πολεμιστής

Αν και ο Ξιφακτίνος ήταν τεράστιος, πιθανότατα δεν προσπάθησε να φάει τον Πολυκότυλο. Απολιθώματα που δείχνουν «ψάρι μέσα σε ψάρι» υποδηλώνουν ότι αυτός ο θηρευτής συνήθως κατάπινε ολόκληρο το μικρότερο θήραμα.

Αντίθετα, το ενσωματωμένο δόντι μπορεί να καταγράφει μια βίαιη συνάντηση και όχι μια απόπειρα «γεύματος».

Η θέση ωστόσο και το βάθος του δαγκώματος υποδηλώνουν ότι ήταν μοιραίο.

«Οι πλησιόσαυροι είναι διάσημοι για τους μακριούς λαιμούς τους, αλλά αυτοί οι λαιμοί έχουν ένα τίμημα», δήλωσε η καθηγήτρια Ρόμπιν Ο'Κιφ, του Τμήματος Βιολογικών Επιστημών στο Πανεπιστήμιο Μάρσαλ.

«Η τραχεία, ο οισοφάγος, οι κύριες αρτηρίες και φλέβες, τα σημαντικά νεύρα. Όλα αυτά τα όργανα είναι ευάλωτα σε επιθέσεις. Ένα δάγκωμα στον λαιμό από τον Ξιφακτίνο θα είχε σίγουρα αποδειχθεί μοιραίο για αυτό το ζώο, αν ο Πολυκότυλος δεν ήταν ήδη νεκρός».

Ένα επικίνδυνο αρχαίο οικοσύστημα

Ίχνη δαγκώματος από ψάρια, καρχαρίες και θαλάσσια ερπετά είναι συνηθισμένα στα βράχια του Mooreville, αποδεικνύοντας ότι τα αρπακτικά ζώα επιτίθεντο συχνά σε ένα ευρύ φάσμα θηραμάτων.

Συνολικά, τα απολιθώματα υποδηλώνουν ότι η επιβίωση σε αυτούς τους αρχαίους ωκεανούς ήταν αβέβαιη, ακόμη και για τους μεγάλους κυνηγούς.