Τα χταπόδια έχουν ένα αγαπημένο πλοκάμι που το χρησιμοποιούν κυρίως για σεξ, αποκαλύπτει μελέτη

Η μελέτη με επικεφαλής τον Κεϊτζίρο Χαρούκι του Πανεπιστημίου του Ναγκασάκι στην Ιαπωνία, που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Ethology, αποκάλυψε τα μέτρα που λαμβάνουν τα χταπόδια για να διασφαλίσουν ότι το πιο πολύτιμο πλοκάμι τους θα παραμείνει ασφαλές από τραυματισμούς ή από το να το δάγκωμα κάποιου θηρευτή.

Πώς ζευγαρώνουν τα χταπόδια

Το τρίτο δεξί πλοκάμι ή R3, ονομάζεται εκατοκότυλος και διαφέρει ανατομικά από τα υπόλοιπα επτά, αναφέρει το New Scientist. Ο ρόλος του είναι να μεταφέρει το σπέρμα από ένα πολύ μικρό πέος, το οποίο από μόνο του δεν μπορεί να φτάσει στο θηλυκό. Τα αρσενικά χταπόδια διαθέτουν έναν όρχι, που βρίσκεται στον μανδύα, δηλαδή στο σακοειδές τμήμα πίσω από το κεφάλι. Εκεί παράγεται το σπέρμα, το οποίο αποθηκεύεται σε πακέτα που ονομάζονται σπερματοφόρα.

Κατά το ζευγάρωμα, το αρσενικό εισάγει την άκρη του εκατοκότυλου στο θηλυκό. Πριν από την εκσπερμάτιση, το πλοκάμι τυλίγεται ώστε να σχηματίσει μια σωληνοειδή δομή, μέσα στην οποία το ζώο διοχετεύει νερό, σπρώχνοντας έτσι το σπερματοφόρο από το πέος προς το σώμα του θηλυκού.

Πώς προστατεύουν το πολύτιμο πλοκάμι

Για να εξετάσουν πόσο προσεκτικά προστατεύουν τα χταπόδια αυτό το πολύτιμο πλοκάμι, οι ερευνητές συνέλεξαν 32 αρσενικά και 41 θηλυκά ιαπωνικά χταπόδια του είδους Octopus parvus. Διαπίστωσαν ότι 13 θηλυκά είχαν χάσει το R3, ενώ μόνο ένα αρσενικό είχε υποστεί αντίστοιχη απώλεια. Στη συνέχεια πραγματοποίησαν δύο πειράματα για να συγκρίνουν τον τρόπο με τον οποίο αρσενικά και θηλυκά χρησιμοποιούν το συγκεκριμένο πλοκάμι.

Στο πρώτο, τοποθέτησαν ένα μολυβένιο βαρίδι στο κέντρο του ενυδρείου για να δουν πώς τα ζώα θα εξερευνούσαν ένα άγνωστο αντικείμενο. Τα θηλυκά χρησιμοποίησαν πολύ συχνότερα το R3 σε σχέση με τα αρσενικά. Στο δεύτερο, έβαλαν κατεψυγμένες γαρίδες μέσα σε ένα κουτί. Τα αρσενικά αφιέρωσαν σαφώς περισσότερο χρόνο εξερευνώντας με τα άλλα επτά πλοκάμια τους, πριν διακινδυνεύσουν να χρησιμοποιήσουν τον εκατοκότυλο.

Σύμφωνα με τον Χαρούκι, αυτό το σύνθετο σύστημα πιθανότατα εξελίχθηκε επειδή το κόστος εξειδίκευσης και προστασίας ενός από τα οκτώ πλοκάμια είναι μικρότερο από το εξελικτικό κόστος ενός μεγαλύτερου πέους. Αν ένα αρσενικό χάσει το R3, η αναπαραγωγική του δραστηριότητα σταματά έως ότου αναγεννηθεί το πλοκάμι, κάτι που μπορεί να χρειαστεί μήνες. Οι ερευνητές επισημαίνουν πάντως ότι, αφού τόσο λίγα αρσενικά το χάνουν, η προστασία του φαίνεται να είναι μια στρατηγική που λειτουργεί αποτελεσματικά.